Een AED gebruiken in zes stappen (en wat BHV'ers extra moeten weten)
Zet de AED aan, plak de elektroden, volg de stem en ga door met reanimeren. Stappenplan volgens de richtlijnen 2025, plus HartslagNu en AED's op het werk.
Een AED gebruik je zo: zet hem aan, plak de twee elektroden op de ontblote borst, zorg dat niemand de persoon aanraakt tijdens de analyse, geef een schok als het apparaat daarom vraagt en ga direct door met borstcompressies. De AED vertelt je met een stem wat je moet doen. Het belangrijkste is dat je niet aarzelt: elke minuut zonder reanimatie en AED verkleint de overlevingskans.
Volgens HartslagNu krijgen in Nederland ongeveer 40 mensen per dag buiten het ziekenhuis een hartstilstand, en is de overlevingskans het grootst als iemand binnen zes minuten reanimeert en een AED aansluit. Op het werk is de BHV'er vaak de eerste die dat kan.
Voordat de AED er is
De AED komt pas na de eerste stappen van de reanimatie. Volgens de richtlijnen 2025 van de Nederlandse Reanimatieraad:
- Zorg dat het veilig is voor jou, omstanders en de persoon.
- Controleer of de persoon reageert.
- Open de luchtweg met de hoofdkantel-kinliftmethode en kijk of de ademhaling normaal is, niet langer dan tien seconden.
- Geen normale ademhaling? Laat 112 bellen en een AED halen. Ben je alleen, bel dan zelf 112 met de telefoon op de luidspreker.
- Begin met 30 borstcompressies, gevolgd door 2 beademingen, en ga door tot de AED er is.
Twijfel je of de ademhaling normaal is, bijvoorbeeld bij af en toe een snak naar adem, behandel het dan als een circulatiestilstand.
De zes stappen met de AED
| Stap | Wat je doet | Let op |
|---|---|---|
| 1. Aanzetten | Open de klep of druk op de aan-knop | Sommige AED's gaan automatisch aan als je de klep opent |
| 2. Borst vrijmaken | Kleding opzij of openknippen | Een natte borst eerst afdrogen |
| 3. Elektroden plakken | Volgens de tekening op de elektroden: één onder het rechtersleutelbeen, één links op de zijkant van de borstkas | Laat een collega intussen doorgaan met borstcompressies |
| 4. Analyse | Niemand raakt de persoon aan | Zeg het hardop: "Iedereen los!" |
| 5. Schok | Druk op de schokknop als de AED daarom vraagt; sommige AED's geven de schok automatisch | Opnieuw: niemand aanraken |
| 6. Doorgaan | Direct verder met 30 compressies en 2 beademingen | Elektroden blijven zitten, ook als de persoon bijkomt |
De AED analyseert daarna elke twee minuten opnieuw en geeft weer instructies. Je stopt pas als de ambulance het overneemt, de persoon normaal gaat ademen of je echt niet meer kunt.
Wat BHV'ers extra moeten kunnen
In de BHV-praktijktoets is AED-gebruik een aparte competentie: het NIBHV beschrijft het als gebruik van de AED "als bhv'er en als bediener". In de praktijk betekent dat:
- Samenwerken. Eén persoon doet de compressies, de ander plakt de elektroden en bedient de AED. Onderbreek de compressies zo kort mogelijk.
- Regie houden. Wie belt 112? Wie vangt de ambulance op bij de ingang? Wie houdt omstanders op afstand?
- Weten waar de AED hangt. Op je eigen verdieping, maar ook in het gebouw ernaast. Loop de route een keer.
- Overdracht. Vertel de ambulance hoe laat de persoon onwel werd, wanneer je begon en hoeveel schokken er zijn gegeven. Veel AED's slaan dit ook op.
HartslagNu: de AED buiten je gebouw
Bij een 112-melding voor een reanimatie roept het systeem van HartslagNu automatisch burgerhulpverleners in de buurt op. Volgens het jaarverslag 2024 worden bij een reanimatie maximaal 100 burgerhulpverleners en waar mogelijk drie AED's opgeroepen: de dichtstbijzijnde mensen beginnen met reanimeren, wie iets verder weg is haalt een AED. Eind 2024 stonden er 243.232 burgerhulpverleners en 25.119 actieve AED's in het systeem, bij 12.726 verwerkte alarmeringen dat jaar.
Voor werkgevers en BHV'ers zijn twee dingen interessant:
- Meld de bedrijfs-AED aan. Via hartslagnu.nl kan een AED worden geregistreerd. Hangt hij buiten of is hij 24 uur per dag bereikbaar, dan kan hij ook buurtbewoners helpen.
- Word zelf burgerhulpverlener. Aanmelden gaat via de pagina "Ik word burgerhulpverlener" en de Mijn HartslagNu-app. Kijk daar welke opleiding wordt gevraagd en of je BHV-certificaat volstaat.
Is een AED op het werk verplicht?
Nee. Het Arboportaal noemt een AED niet verplicht, maar wel een verbetering van de veiligheid. In de praktijk hangt de keuze af van de RI&E: hoeveel mensen er werken, hoe ver de dichtstbijzijnde publieke AED is en hoe lang de ambulance er gemiddeld over doet. Wie een AED aanschaft, moet ook het onderhoud regelen: batterij en elektroden hebben een vervaldatum.
Veelgemaakte fouten
- Te lang wachten met beginnen omdat je niet zeker weet of het een hartstilstand is.
- De compressies stoppen om de AED te halen terwijl er een collega is die dat kan doen.
- Iemand raakt de persoon aan tijdens de analyse.
- Na de schok wachten in plaats van meteen door te gaan met compressies.
- De elektroden lostrekken als de persoon bijkomt.
Zo blijft het paraat
Reanimeren met een AED verleer je snel. De jaarlijkse herhaling is de plek om het weer in je handen te krijgen; de theorie, zoals de volgorde en wat je zegt tegen de meldkamer, kun je daartussen bijhouden. In BHV Klaar staan de vragen over reanimatie en AED gebaseerd op de richtlijnen 2025, met de bron bij elk antwoord.
Wat er in 2025 aan de reanimatierichtlijnen veranderde, staat in reanimatierichtlijnen 2025 voor BHV'ers. Wat je de meldkamer vertelt, lees je in 112 bellen als BHV'er.
Brand, ontruiming, eerste hulp en reanimatie – met uitleg bij elk antwoord.
Download in de App StoreVeelgestelde vragen
Kan ik iets verkeerd doen met een AED?
Een AED analyseert zelf het hartritme en geeft alleen een schok als dat nodig is. Volg de gesproken instructies en zorg dat niemand de persoon aanraakt tijdens de analyse en de schok.
Is een AED op het werk verplicht?
Nee. Het Arboportaal noemt een AED niet verplicht, maar wel een verbetering van de veiligheid op het werk. Of je er een nodig hebt, volgt uit de risico's en de aanrijtijden.
Hoe meld ik de AED van ons bedrijf aan bij HartslagNu?
Via de pagina 'Ik meld een AED aan' op hartslagnu.nl. Een aangemelde AED kan bij een reanimatie in de buurt worden opgeroepen, vooral als hij 24 uur per dag bereikbaar is.
Bronnen
- HartslagNu — HartslagNu
- Jaarverslag 2024 — HartslagNu (2025-11-25)
- Richtlijnen Reanimatie in Nederland 2025 — Nederlandse Reanimatieraad (2025-10-25)
- Wat zegt de wet over bedrijfshulpverlening? — Arboportaal
- Specificatieblad bedrijfshulpverlener eerste hulp (versie 1, 2019) — NIBHV (2019)