Zdjęcia przed i po w gabinecie PMU: zgoda na wizerunek, RODO i portfolio
Czy linergistka może robić i publikować zdjęcia przed i po? Zgoda z art. 81 prawa autorskiego, RODO, dobra osobiste i wzór zgody w 6 punktach.
Linergistka może robić zdjęcia przed i po do dokumentacji zabiegu, jeśli klientka o tym wie i się zgadza, ale publikacja tych zdjęć – w portfolio, na Instagramie, na stronie – wymaga osobnej, wyraźnej zgody. Wynika to jednocześnie z trzech przepisów: art. 81 prawa autorskiego (rozpowszechnianie wizerunku), RODO (zdjęcie twarzy to dane osobowe) i art. 23 Kodeksu cywilnego (wizerunek jako dobro osobiste). Zgody nie można domniemywać i można ją odwołać.
Ten tekst nie jest poradą prawną, ale porządkuje to, co w praktyce gabinetu oznaczają te trzy reżimy.
Trzy przepisy, trzy różne pytania
| Przepis | Pytanie, na które odpowiada | Co z tego wynika dla gabinetu |
|---|---|---|
| Art. 81 prawa autorskiego | Czy mogę rozpowszechnić zdjęcie? | Publikacja wymaga zezwolenia osoby na zdjęciu; wyjątek dla opłaconej modelki nie dotyczy zwykłej klientki |
| RODO | Czy mogę przetwarzać zdjęcie (robić, przechowywać, wysyłać)? | Potrzebujesz podstawy prawnej, obowiązku informacyjnego i bezpiecznego przechowywania |
| Art. 23–24 Kodeksu cywilnego | Czy naruszam dobro osobiste? | Nawet bez naruszenia RODO publikacja bez zgody może rodzić roszczenia |
Artykuł w serwisie Prawo.pl dobrze to podsumowuje: administrator musi sprawdzić legalność według wszystkich trzech reżimów naraz, bo każdy chroni osobę na zdjęciu niezależnie.
Robienie zdjęcia a jego publikacja
Samo utrwalenie wizerunku nie jest rozpowszechnianiem – zrobienie zdjęcia brwi przed zabiegiem do karty klientki nie wymaga zgody z art. 81. Wymaga jednak podstawy z RODO. W gabinecie najczęściej będzie to zgoda albo wykonanie umowy (zdjęcie jest częścią dokumentacji usługi). Najprościej i najczytelniej dla klientki: osobny punkt w formularzu, który mówi, po co robisz zdjęcia i gdzie je trzymasz.
Publikacja to inna sprawa. Opłacona modelka, która pozowała do zdjęć, może być wyjątkiem – zwykła klientka nim nie jest, nawet jeśli dostała rabat. Zgoda musi być wyraźna i nie można jej „dorozumiewać” z tego, że klientka uśmiechała się do aparatu.
Czy zdjęcie twarzy to dana wrażliwa?
Wiele linergistek obawia się, że zdjęcie twarzy to „dane biometryczne”, czyli dane szczególnej kategorii z art. 9 RODO. Motyw 51 RODO wyjaśnia, że fotografie są objęte definicją danych biometrycznych tylko wtedy, gdy przetwarza się je specjalnymi metodami technicznymi, które pozwalają jednoznacznie zidentyfikować osobę lub potwierdzić jej tożsamość. Zdjęcie brwi do dokumentacji to więc zwykłe dane osobowe – pod warunkiem, że nie wrzucasz go do systemu rozpoznawania twarzy.
To ma znaczenie przy wyborze narzędzi. Aplikacje do mapowania wykrywają punkty twarzy (kąciki oczu, tęczówki, skrzydełka nosa), żeby narysować linie – to geometria, a nie identyfikacja osoby. Apple w wytycznych App Store zabrania aplikacjom wykorzystywania danych z mapowania twarzy do reklamy czy identyfikacji. Warto jednak sprawdzić w polityce prywatności, czy zdjęcia nie trafiają na serwer firmy.
Wzór zgody w sześciu punktach
Dobry formularz rozdziela zgody, zamiast zbierać wszystko jednym podpisem:
- Zgoda na zabieg – z wywiadem o przeciwwskazaniach (osobny dokument, patrz checklista przeciwwskazań).
- Zdjęcia do dokumentacji – cel (porównanie przed / po, planowanie rotuszu), miejsce przechowywania, okres przechowywania.
- Publikacja w portfolio – osobne pole, domyślnie niezaznaczone. Wymień kanały: Instagram, Facebook, strona www, materiały szkoleniowe.
- Zakres kadru – czy klientka zgadza się na całą twarz, czy tylko na zbliżenie brwi bez oczu.
- Wycofanie – jak to zrobić (wiadomość, telefon) i co się wtedy stanie ze zdjęciami.
- Dane administratora – kto jest administratorem danych, jak się skontaktować, jakie prawa przysługują (dostęp, usunięcie, sprzeciw).
Pamiętaj, że zgoda z RODO musi być dobrowolna. Uzależnienie zabiegu od zgody na Instagram („bez zdjęć nie robię”) podważa jej dobrowolność.
Wycofanie zgody – co wtedy?
Zgodę z RODO można wycofać w każdej chwili, a zgodę na rozpowszechnianie wizerunku odwołać na przyszłość. Wycofanie nie sprawia, że wcześniejsza publikacja była nielegalna, ale od tej chwili zdjęcie trzeba usunąć z miejsc, nad którymi masz kontrolę – profilu, strony, folderu „portfolio” w telefonie. Reposty innych kont to już osobny problem, dlatego dobrze uprzedzić klientkę, że całkowite usunięcie z internetu nie zawsze jest możliwe.
W Brovii wycofanie zgody to jedno dotknięcie, które usuwa zdjęcia z karty klientki – mapa bez zdjęcia zostaje.
Gdzie trzymać zdjęcia
Najczęstszy problem nie jest prawny, tylko praktyczny: zdjęcia klientek lądują w galerii prywatnego telefonu, razem ze zdjęciami dzieci, synchronizują się z różnymi chmurami i trafiają do czatów z koleżankami po fachu. Kilka zasad:
- trzymaj zdjęcia klientek oddzielnie od prywatnych,
- zabezpiecz telefon kodem i włącz szyfrowanie (iPhone robi to domyślnie przy włączonym kodzie),
- nie wysyłaj zdjęć przez komunikatory do konsultacji z inicjałami i nazwiskiem klientki w opisie,
- ustal okres przechowywania i trzymaj się go,
- przy zmianie telefonu sprawdź, gdzie trafiają kopie zapasowe.
Jeśli klientka poprosi o kopię swoich zdjęć i mapy, przekaż je w PDF – to też realizacja jej prawa dostępu do danych.
Najczęstsze błędy
- Jedna zgoda „na wszystko” w regulaminie salonu.
- Domyślnie zaznaczone pole „zgadzam się na publikację”.
- Brak daty i podpisu przy zgodzie.
- Zdjęcia w prywatnej galerii bez rozdzielenia od reszty.
- Ignorowanie prośby o usunięcie, „bo to moja praca”.
Dobrze zorganizowana zgoda zajmuje klientce minutę, a Tobie oszczędza nerwów, kiedy po roku ktoś zobaczy swoje brwi w reklamie szkolenia.
Aplikacja na iPhone’a dla linergistek i stylistek brwi: mapa, karta klientki, zgoda i rotusz w jednym miejscu.
Pobierz z App StoreNajczęstsze pytania
Czy zdjęcie twarzy klientki to dane biometryczne?
Zwykle nie. Według motywu 51 RODO fotografie są danymi biometrycznymi tylko wtedy, gdy przetwarza się je specjalnymi metodami technicznymi pozwalającymi jednoznacznie zidentyfikować osobę. Samo zdjęcie do dokumentacji zabiegu to zwykłe dane osobowe.
Czy klientka może wycofać zgodę na zdjęcie na Instagramie?
Tak. Zgodę na rozpowszechnianie wizerunku można odwołać na przyszłość, a zgodę z RODO w każdej chwili. Wycofanie nie czyni nielegalnym tego, co zrobiono wcześniej, ale zdjęcie trzeba usunąć z miejsc, nad którymi masz kontrolę.
Źródła
- Wizerunek chroniony jak dane osobowe i dobro osobiste — Prawo.pl (K. Wojciechowska) (2020-01-18)
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) – tekst polski — EUR-Lex (2016-04-27)
- App Review Guidelines – 5.1.2 Data Use and Sharing — Apple