Crackwise

Scheuren door droogte in België: dekt je brandverzekering de schade?

In België valt bodemkrimp door droogte onder grondverzakking in de brandpolis; het Grondwettelijk Hof bevestigde dat in 2023. Zo pak je een claim aan.

Ja, in principe wel. Sinds de interpretatieve wet van 29 oktober 2021 staat vast dat inkrimping van de bodem door droogte onder het begrip aardverschuiving of grondverzakking valt, een natuurramp die de brandverzekering eenvoudige risico's verplicht moet dekken. Het Grondwettelijk Hof verwierp op 1 juni 2023 (arrest 86/2023) het beroep van verzekeraars en Assuralia tegen die wet. Toch blijft elke claim een dossier op zich: verzekeraars kunnen nog betwisten dat de droogte de oorzaak is of dat er een ‘belangrijke massa’ grond bewogen heeft.

Hoe het zo ver kwam

Na de droge zomer van 2018 kregen honderden gezinnen in Vlaanderen scheuren in hun woning, vaak op klei- of leemgrond. Volgens VRT NWS weigerden verzekeraars toen te betalen. Hun redenering: de wet van 2014 spreekt van een beweging van een belangrijke massa van de bodem, en droogteschade ontstaat geleidelijk, niet plots.

Het parlement greep in. De wet van 29 oktober 2021 legt artikel 124, § 1, d) van de verzekeringswet van 4 april 2014 zo uit dat ook bodemkrimp door droogte eronder valt. Omdat het een interpretatieve wet is, werkt ze terug: volgens Test Aankoop konden eigenaren met een eerder geweigerde claim opnieuw indienen.

Wat het Grondwettelijk Hof besliste

Vijf verzekeraars en Assuralia vroegen de schorsing en vernietiging van de wet, vooral vanwege de terugwerkende kracht. Het Hof wees de schorsing af in mei 2022 en verwierp het beroep tot vernietiging op 1 juni 2023. Volgens het persbericht bij arrest 86/2023 blijkt uit de wetsgeschiedenis dat de wetgever altijd de bedoeling had om ook bodemkrimp door droogte te dekken, waardoor de terugwerking verantwoord is.

Wat de Vlaamse overheid zegt

Op de pagina met erkenningscriteria van het Vlaams Rampenfonds staat dat inkrimping van (klei)grond door droogte, met scheuren en barsten in een woning tot gevolg, voor het Rampenfonds geen aardverschuiving of grondverzakking is, en dat deze schade gedekt is in de brandpolis eenvoudige risico's. Voor scheuren door droogte is de brandverzekeraar dus je eerste aanspreekpunt, niet het Rampenfonds.

Waar het in de praktijk nog wringt

Een advocatenkantoor schreef in 2022 op Legal News dat veel verzekeraars nog steeds vinden dat niet elke droogteschade op kleigrond gedekt is. Hun argument: de krimp blijft vaak beperkt tot een kleine hoeveelheid grond net onder het aanzetpeil van de fundering. Het Hof van Beroep in Gent oordeelde in een concrete zaak dat zetting net onder het aanzetpeil niet automatisch betekent dat er geen belangrijke massa bewogen is, en veroordeelde de verzekeraar tot vergoeding. Uitgestelde bouwkosten vielen daar wel buiten.

De les: de uitkomst hangt sterk af van het deskundigenonderzoek en van de bewijzen die je kunt voorleggen.

Zo bouw je een sterk dossier

Wat Waarom
Datum waarop je de scheuren eerst zag Verband met een droge periode aantonen
Plan van de woning met genummerde scheuren Patroon laten zien (trapscheuren, gevelhoeken)
Maandelijkse metingen van de scheurbreedte Bewijs dat de scheuren met de droogte openen en bewegen
Foto's op schaal, steeds vanuit hetzelfde standpunt Vergelijkbaar beeldmateriaal
Bomen en struiken dicht bij de gevel Uitdroging van de grond plaatselijk verklaren
Eventueel grondonderzoek of info over kleigrond Ondergrond documenteren
Correspondentie met de verzekeraar Termijnen en standpunten vastleggen

Bodemkrimp is typisch seizoensgebonden: scheuren openen na een droge zomer en sluiten deels weer in een nat najaar. Een reeks metingen die dat ritme laat zien, is sterker dan een enkele foto. De methode staat in scheur in je muur meten en volgen. Crackwise legt elke meting vast met datum, breedte in millimeters, geschatte marge en een rechtgezette foto, en bundelt dat in een gedateerd pdf-dossier.

Stappenplan bij scheuren na een droge zomer

  1. Meld de schade bij je brandverzekeraar zodra je ze opmerkt en vraag welke termijnen in je polis staan.
  2. Verwijs naar de wet van 29 oktober 2021 en arrest 86/2023 van het Grondwettelijk Hof als de verzekeraar bodemkrimp door droogte uitsluit.
  3. Begin meteen te meten, ook als de verzekeraar nog niet gereageerd heeft.
  4. Laat je bijstaan door een eigen expert als de verzekeraar weigert; controleer of je rechtsbijstandsverzekering die kosten dekt.
  5. Bij een blijvend geschil kun je bij de Ombudsman van de Verzekeringen aankloppen of juridisch advies vragen.

Geen verzekering voor alles

Ook met deze wet blijft niet elke scheur droogteschade. Krimp van pleister, gebrekkige funderingen of verbouwingen zijn andere oorzaken, en daar dekt de natuurrampenwaarborg niet. Hoe je het patroon van een scheur leest, staat in scheuren herkennen als funderingssignaal (geschreven voor Nederland, maar de bouwkundige signalen zijn dezelfde).

Crackwise

Een pasje op bankpasformaat, een foto en een gedateerd verslag dat laat zien of de scheur groeit.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Is droogteschade aan mijn huis verzekerd in België?

De wet van 29 oktober 2021 verduidelijkt dat inkrimping van de bodem door droogte onder ‘aardverschuiving of grondverzakking’ valt, een natuurramp die de brandverzekering eenvoudige risico's moet dekken. Het Grondwettelijk Hof verwierp op 1 juni 2023 het beroep van verzekeraars tegen die wet.

Kan ik naar het Vlaams Rampenfonds voor scheuren door droogte?

Het Vlaams Rampenfonds beschouwt inkrimping van kleigrond door droogte niet als grondverzakking voor zijn eigen erkenning en verwijst naar de brandpolis eenvoudige risico's, die deze schade dekt.

Bronnen

  1. Persbericht arrest 86/2023: droogteschade aan een woning moet door de brandverzekeraar gedekt worden — Grondwettelijk Hof (2023-06-01)
  2. Criteria voor de erkenning van een ramp — Vlaamse overheid
  3. Wanneer gebouwen nog steeds kreunen onder droogte — Legal News (Belexa Advocaten) (2022-06-22)
  4. Verzekerd bij grondverzakking door droogte — Test Aankoop (2021-10-07)
  5. Droog Vlaanderen: verzekeraars betalen niet voor scheuren in huizen — VRT NWS (2021-03-11)

Meer artikelen