Nowa podstawa programowa z muzyki od września 2026: co zmienia się dla ucznia z fletem?
Od 1.09.2026 klasy I i IV uczą się według nowej podstawy. Muzyka: więcej swobody nauczyciela, gra na instrumentach zostaje, flet nie jest nazwany.
Od 1 września 2026 r. uczniowie klas I i IV szkoły podstawowej uczą się według nowej podstawy programowej („Reforma26. Kompas Jutra”). W muzyce oznacza to przede wszystkim więcej swobody dla nauczyciela: gra na instrumentach nadal jest w centrum lekcji, ale nowe materiały nie wskazują konkretnego instrumentu, takiego jak flet prosty. W klasach V–VIII w roku szkolnym 2026/2027 obowiązuje jeszcze podstawa z 2017 r.
Kalendarz zmian
Ministerstwo Edukacji Narodowej podpisało rozporządzenie o nowej podstawie programowej 11 marca 2026 r., a zmiany w ramowych planach nauczania dzień później. Według komunikatu MEN z 12 marca 2026 r.:
| Etap | Od kiedy |
|---|---|
| Przedszkole | 1 września 2026 r., wszystkie dzieci |
| Szkoła podstawowa, klasy I i IV | 1 września 2026 r. |
| Kolejne klasy szkoły podstawowej | stopniowo w następnych latach |
| Zmiany w ramowych planach nauczania | od roku 2026/2027 w klasach I i IV |
Muzyka jako osobny przedmiot zaczyna się w klasie IV, więc to właśnie czwartoklasiści jako pierwsi poznają nową podstawę z muzyki. W komunikacie nie ma informacji o zmianie liczby godzin muzyki w tygodniu.
Co było w starej podstawie
W podstawie z 2017 r. dla klas IV–VIII wymagania są bardzo konkretne. Punkt 2.1 mówi o grze ze słuchu lub z nut, solo lub w zespole, na jednym lub kilku instrumentach melodycznych. Jako przykłady do wyboru wymieniono między innymi flet podłużny, flażolet lub flecik polski, pianino, keyboard, gitarę i dzwonki. Punkt 2.2 wymaga, by uczeń zagrał na wybranym instrumencie Hymn Europy.
W praktyce w wielu szkołach oznaczało to flet prosty: jest tani, lekki i wystarczy na całą klasę. Stąd lista zakupów na wrzesień z „fletem do muzyki”.
Co mówi nowa podstawa
Materiały szkoleniowe Instytutu Badań Edukacyjnych do nowej podstawy z muzyki opisują przedmiot inaczej. Najważniejsze punkty:
- Działania twórcze i wykonawcze mają być trzonem każdej lekcji. Nauczyciel sam wybiera aktywności, narzędzia, formy pracy i repertuar, odpowiednio do potrzeb klasy.
- Gra na instrumentach zostaje, obok śpiewu, rytmicznej recytacji, gestodźwięków, ruchu i tańca.
- Pojawiają się narzędzia cyfrowe: smartfony, aplikacje, programy komputerowe, a nawet stoły mikserskie jako środki ekspresji.
- Doświadczenia edukacyjne: w każdym roku szkolnym nauczyciel wybiera razem z uczniami co najmniej jedno zaplanowane działanie, np. wspólne wydarzenie lub projekt.
- Autonomia nauczyciela: podstawa pozwala tworzyć własne programy i dobierać podręczniki oraz pomoce.
Wśród rekomendowanych działań muzycznych IBE wymienia m.in. naukę piosenek, grę na instrumentach, improwizację, zadania słuchowe, kodowanie i dekodowanie muzyki oraz budowanie własnych instrumentów. Konkretnego instrumentu – fletu, dzwonków czy ukulele – materiały nie wskazują.
Ciekawy jest też akcent na sposób uczenia się. IBE pisze o metodach o potwierdzonej skuteczności: dobrej informacji zwrotnej, przywoływaniu z pamięci i nauce rozłożonej w czasie. W muzyce przekłada się to na krótkie, regularne powtórki zamiast jednego długiego „wkuwania” przed sprawdzianem.
Co to oznacza dla rodziców?
Flet może zostać – albo nie
Ponieważ nowa podstawa nie wskazuje instrumentu, decyzja należy do nauczyciela. Część szkół zostanie przy flecie prostym, inne mogą postawić na dzwonki, ukulele, instrumenty perkusyjne albo aplikacje. Zanim kupisz flet do klasy IV, warto poczekać na pierwszą lekcję i listę od nauczyciela – i zapytać, czy chodzi o chwyty barokowe czy niemieckie. O tym, czym się różnią, piszemy w artykule Jaki flet prosty kupić do szkoły.
Ocenianie ma wspierać, nie straszyć
Materiały IBE opisują ocenianie w muzyce jako wspieranie ucznia: docenianie wysiłku, wskazywanie dalszej pracy, motywowanie i budowanie poczucia bezpieczeństwa. Dla dziecka, które boi się „zagrania na ocenę”, to dobra wiadomość. Rodzic może wspierać to samo w domu: chwalić regularne ćwiczenie, a nie tylko efekt.
Ćwiczenie w domu dalej ma znaczenie
Lekcja muzyki to w praktyce zwykle jedna godzina tygodniowo dla całej klasy. Jeśli dziecko ma zagrać melodię na flecie, potrzebuje kilku krótkich powtórek w tygodniu. Nowa podstawa sama wymienia smartfony i aplikacje jako narzędzia muzyczne. Aplikacja, która słucha gry i pokazuje, czy nuta była dobra – na przykład Fluitfox – może być takim narzędziem w domu, ale nie zastąpi nauczyciela.
Starsze rodzeństwo: bez zmian w tym roku
Jeśli masz dziecko w klasie V–VIII, w roku 2026/2027 obowiązuje je jeszcze podstawa z 2017 r., z Hymnem Europy włącznie. Jak przygotować się do jego zagrania na flecie, opisujemy krok po kroku w artykule Oda do radości na flecie prostym.
Czego jeszcze nie wiemy
- Jak poszczególne szkoły i nauczyciele ułożą nowe programy nauczania z muzyki.
- Czy wydawnictwa szkolne utrzymają flet jako główny instrument w nowych podręcznikach dla klasy IV.
- Jak będą wyglądać wymagania w klasach V–VIII, gdy obejmie je nowa podstawa w kolejnych latach.
Będziemy aktualizować ten artykuł, gdy pojawią się nowe informacje.
W skrócie
- Od 1.09.2026: nowa podstawa w klasach I i IV; reszta klas stopniowo.
- Muzyka: dużo swobody nauczyciela, gra na instrumentach nadal ważna, flet prosty nie jest wymieniony w materiałach IBE.
- Stara podstawa (klasy V–VIII w 2026/2027) nadal wymienia flet podłużny jako przykład i wymaga zagrania Hymnu Europy.
- Przed zakupem fletu zapytaj nauczyciela, czego oczekuje.
Każda nuta zielona albo czerwona, a przy błędzie od razu dobry chwyt – dla dzieci, które ćwiczą w domu.
Pobierz z App StoreNajczęstsze pytania
Czy w nowej podstawie flet prosty jest obowiązkowy?
W materiałach szkoleniowych IBE do nowej podstawy z muzyki gra na instrumentach jest jednym z zalecanych działań, ale konkretny instrument nie jest wskazany. Wybór narzędzi i repertuaru należy do nauczyciela.
Którzy uczniowie uczą się w roku 2026/2027 według nowej podstawy?
Klasy I i IV szkoły podstawowej. Pozostałe klasy kontynuują naukę według podstawy z 2017 r., a nowa obejmuje kolejne roczniki w następnych latach.
Źródła
- Nowe podstawy programowe ... rozporządzenia podpisane — Ministerstwo Edukacji Narodowej (2026-03-12)
- Nowa podstawa programowa dla szkół podstawowych. Materiały szkoleniowe: Muzyka — Instytut Badań Edukacyjnych (2026)
- Podstawa programowa – muzyka, szkoła podstawowa (klasy IV–VIII) — Zintegrowana Platforma Edukacyjna