Diastase na de bevalling: hoe check je het, wat helpt en wanneer is het een probleem?
Zes weken na de bevalling heeft ruim de helft van de vrouwen een diastase; na een jaar nog ongeveer een derde. Zo doe je de vingertest en zo train je veilig.
Een diastase – extra ruimte tussen de rechte buikspieren – is na een zwangerschap eerder regel dan uitzondering. In een Noorse studie had 60 procent van de vrouwen die voor het eerst bevielen zes weken later een diastase, en ongeveer een derde na een jaar. Het is geen breuk en niet gevaarlijk. Wat telt, is hoe je buik functioneert: kun je je baby tillen, de maxi-cosi dragen en sporten zonder klachten?
Wat gebeurt er in je buik?
De rechte buikspieren lopen van je borstbeen naar je schaambeen en worden in het midden bij elkaar gehouden door een strook bindweefsel, de linea alba. Als je buik groeit, rekt dat bindweefsel op in de breedte en lengte, en schuiven de spieren uit elkaar. Na de bevalling trekken ze bij de meeste vrouwen geleidelijk weer naar elkaar toe, maar bij een deel blijft een ruimte bestaan.
Hoe vaak komt het voor?
Noorse onderzoekers volgden 300 vrouwen tijdens hun eerste zwangerschap tot een jaar na de bevalling (Sperstad e.a., 2016). Diastase betekende hier: minstens twee vingers breed.
| Moment | Vrouwen met diastase |
|---|---|
| 21 weken zwanger | 33 % |
| 6 weken na de bevalling | 60 % |
| 6 maanden na de bevalling | 45 % |
| 12 maanden na de bevalling | 33 % |
Vrouwen met en zonder diastase hadden na een jaar evenveel rug- en bekkenpijn. Wel hadden vrouwen die minstens twintig keer per week zwaar tilden een grotere kans op diastase.
De vingertest: zo check je zelf
- Ga op je rug liggen met je knieën gebogen en je voeten op de grond.
- Leg je vingertoppen dwars op de middenlijn ter hoogte van je navel.
- Adem uit en til je hoofd en schouders een stukje op.
- Voel hoeveel vingers er tussen de spierranden passen en hoe diep ze wegzakken.
- Herhaal een paar centimeter boven en onder je navel.
De studies hierboven maten op 4,5 cm boven de navel, bij de navel en 4,5 cm eronder. De vingertest is een zelfcheck. Het meest heb je eraan als je elke twee weken op dezelfde manier meet en kijkt of het de goede kant op gaat. In Magestark kun je het aantal vingers op die drie punten noteren en de lijn over de weken zien; de app geeft geen grenswaarde en stelt geen diagnose.
Laat bij twijfel je verloskundige, huisarts of een bekkenfysiotherapeut meekijken – bijvoorbeeld bij de nacontrole die je volgens Thuisarts na ongeveer zes weken hebt bij je verloskundige of gynaecoloog.
Helpt trainen?
Eerlijk antwoord: trainen maakt je sterker, maar het is niet zeker dat de ruimte er sneller door dichtgaat.
In een Noors gerandomiseerd onderzoek (Gluppe e.a., 2018) kregen 175 vrouwen vier maanden lang wekelijkse groepstraining plus dagelijkse bekkenbodemoefeningen thuis, of niets. Na zes en twaalf maanden hadden in beide groepen evenveel vrouwen een diastase.
Dat is geen reden om niet te trainen. Een sterke diepe buik, rug en bekkenbodem helpen bij tillen, dragen en sporten – en dat is wat je in het dagelijks leven merkt.
Zo train je verstandig
De eerste weken
- Kom via je zij uit bed. Knieën buigen, op je zij rollen, met je armen omhoog duwen. Zo ontzie je de rechte buikspieren.
- Ademhaling en bekkenbodem. Adem in en laat buik en ribben uitzetten; adem uit, span je bekkenbodem aan en trek je navel zacht naar binnen.
- Geen sit-ups. Die komen later.
Daarna rustig opbouwen
- Liggend: hielschuiven, kleine brug, knie opzij laten zakken.
- Op handen en knieën: rustig ademen, zijwaarts buigen, later 'bird dog'.
- Staand: squat naar een stoel, push-ups tegen de muur.
- Later: plank op de knieën, zijplank op de knieën.
Let bij elke oefening op je buik. Komt er in het midden een duidelijke bult of richel omhoog, dan is de oefening op dit moment te zwaar. Kies een lichtere variant en probeer het over een paar weken opnieuw. Combineer alles met je bekkenbodem – zie bekkenbodemoefeningen na de bevalling.
Wanneer is een diastase een probleem?
Ga naar je huisarts of een bekkenfysiotherapeut als:
- je buik in het midden flink uitpuilt bij gewone dagelijkse handelingen
- je aanhoudend pijn hebt in buik of rug
- je ook urineverlies of een zwaar gevoel hebt
- je niet zeker weet of het een diastase of een navelbreuk is
- de ruimte je een jaar na de bevalling nog steeds hindert
Bekkenfysiotherapie voor diastase valt voor volwassenen niet onder de basisverzekering; de Rijksoverheid noemt alleen urine-incontinentie (maximaal 9 behandelingen). Kijk dus in je aanvullende polis. Meer over kosten: bekkenfysiotherapie vergoeding 2026 en 2027.
En opereren?
De Nederlandse richtlijn van plastisch chirurgen (NVPC, 2019) zegt dat een operatie waarbij de buikspieren worden samengenaaid vooral te overwegen is bij een diastase van 3 cm of meer. Bij een diastase zonder huidoverschot adviseert de richtlijn eerst fysiotherapie, en pas te opereren als dat onvoldoende helpt. De kwaliteit van het bewijs noemt de richtlijn (zeer) laag. Of een operatie uit de basisverzekering wordt vergoed, is niet vanzelfsprekend en hangt af van je situatie. Bespreek dit met je huisarts en vraag het je zorgverzekeraar voordat je kosten maakt.
Samengevat
- Een diastase is na een zwangerschap normaal.
- Bij veel vrouwen wordt de ruimte in het eerste jaar kleiner.
- De vingertest is handig om het verloop te volgen, niet om een diagnose te stellen.
- Train rustig opbouwend en let op uitpuilen.
- Heb je na een jaar nog klachten, laat het dan beoordelen.
Korte sessies in vier fasen – na een vaginale bevalling of keizersnede.
Download in de App StoreVeelgestelde vragen
Gaat een diastase vanzelf over?
Bij veel vrouwen wordt de ruimte tussen de rechte buikspieren in het eerste jaar kleiner. In een Noorse studie had 60 procent zes weken na de bevalling een diastase en ongeveer 33 procent na twaalf maanden.
Mag ik buikspieroefeningen doen met een diastase?
Ja, rustig opbouwend. Begin met ademhaling, bekkenbodem en diepe buikspieren, en kies een lichtere variant als je buik in het midden naar buiten bolt.
Wanneer wordt een diastase geopereerd?
De Nederlandse richtlijn van plastisch chirurgen noemt een diastase van 3 cm of meer als reden om een operatie te overwegen, bij klachten. Bij een geïsoleerde diastase zonder huidoverschot adviseert de richtlijn eerst fysiotherapie. Vergoeding is niet vanzelfsprekend.
Bronnen
- Chirurgische behandeling bij rectus diastase (richtlijn Abdominoplastiek) — Richtlijnendatabase / NVPC (2019-05-22)
- Diastasis recti abdominis during pregnancy and 12 months after childbirth — British Journal of Sports Medicine (Sperstad e.a.) (2016-06-20)
- Effect of a Postpartum Training Program on the Prevalence of Diastasis Recti Abdominis — Physical Therapy (Gluppe e.a.) (2018-04-01)
- Ik ben net bevallen: belangrijke adviezen — Thuisarts.nl (NHG) (2026-01-01)
- Is fysiotherapie opgenomen in het basispakket? — Rijksoverheid (2026-01-01)