NGT, Nederlands met Gebaren en babygebaren: wat is het verschil?
NGT is een volwaardige taal, sinds 1 juli 2021 wettelijk erkend. NmG en babygebaren lenen losse gebaren bij gesproken Nederlands. Zo kies je wat bij je gezin past.
Het verschil in één zin: Nederlandse Gebarentaal (NGT) is een volwaardige taal met een eigen grammatica en is sinds 1 juli 2021 bij wet erkend; Nederlands met Gebaren (NmG) is gesproken Nederlands waarbij je gebaren uit NGT toevoegt; en babygebaren zijn een handvol eenvoudige gebaren die ouders naast het gesproken woord gebruiken met hun baby. Voor de meeste horende gezinnen met een baby zijn babygebaren genoeg. Is je kind doof of slechthorend, of gebruikt de opvang gebaren als ondersteuning, dan is het slim om meer over NGT en NmG te weten.
Drie vormen naast elkaar
| NGT | Nederlands met Gebaren (NmG) | Babygebaren | |
|---|---|---|---|
| Wat is het? | Een eigen, visueel-manuele taal | Nederlands spreken en gebaren uit NGT toevoegen | Losse gebaren voor een paar alledaagse woorden |
| Grammatica | Eigen grammatica, anders dan het Nederlands | Nederlandse zinsbouw | Nederlandse zinsbouw |
| Spreek je tegelijk? | Niet per se | Ja | Ja, altijd |
| Wie gebruikt het? | Doven, slechthorenden, hun familie, tolken | O.a. kinderen en volwassenen die steun bij het Nederlands nodig hebben | Ouders met baby's en dreumesen |
| Status | Wettelijk erkend | Communicatievorm | Geen formele status |
De wet: wat veranderde er in 2021?
De Wet erkenning Nederlandse Gebarentaal is van 16 maart 2021. Artikel 2 is kort: de Nederlandse Gebarentaal wordt erkend. De wet definieert NGT als de visueel-manuele taal die wordt gebruikt door gebarentaligen in Nederland. Andere onderdelen gaan onder meer over crisiscommunicatie – gesproken berichten in crisis- of noodsituaties worden zoveel mogelijk direct omgezet in NGT – en over het recht om NGT te gebruiken bij de rechter. De wet stelde ook een Adviescollege Nederlandse Gebarentaal in van vijf leden, die worden voorgedragen door het Nederlands Gebarencentrum.
Volgens het inwerkingtredingsbesluit trad de wet op 1 juli 2021 in werking, met uitzondering van artikel 3 over het bevorderen van het gebruik van NGT door de overheid, dat apart werd geregeld.
Voor ouders van een horende baby verandert de wet weinig in het dagelijks leven. Wel laat ze zien dat NGT een echte taal is – en dat gebaren dus niet «iets voor als praten niet lukt» zijn, maar een eigen manier van communiceren.
Waar komen babygebaren vandaan?
Veel babygebaren zijn afgeleid van NGT, soms vereenvoudigd zodat kleine handjes ze kunnen maken. Ouders van Nu schrijft dat babygebaren gebaseerd zijn op NGT en niet op Amerikaanse Gebarentaal, en benadrukt dat je steeds hetzelfde gebaar voor hetzelfde woord gebruikt. Dat is een belangrijk punt: op YouTube en in Engelstalige boeken zie je vaak ASL-gebaren, die anders zijn dan NGT.
Sommige babygebaren-methodes en apps gebruiken ook eigen, eenvoudige gebaren. In de app Babyhender zijn de gebaren bijvoorbeeld eenvoudige, alledaagse gebaren die wij zelf hebben getekend; veel lijken op NGT-gebaren, en de app linkt naar de Global Signbank voor het officiële gebaar.
Wanneer kies je voor wat?
Horende baby, geen bijzonderheden
Babygebaren zijn voldoende. Kies een paar gebaren voor eten, slapen en spelen en gebruik die naast het gesproken woord. Begin met ons stappenplan voor babygebaren. Gebruikt de opvang gebaren, neem die dan over.
De opvang of peuterspeelzaal gebruikt NmG of «ondersteunende gebaren»
Vraag welke gebaren ze gebruiken en welk materiaal (boekjes, kaartjes, filmpjes). Gebruik thuis dezelfde gebaren. Je kind heeft het meeste aan één gebaar per woord.
Je kind is doof of slechthorend
Dan is NGT een eigen taal die je kind volledig toegang kan geven tot communicatie. Bespreek de mogelijkheden met het audiologisch centrum en de begeleiding die je via hen krijgt. De gratis app KinderGebaren is ontwikkeld voor en door families van dove en slechthorende kinderen en toont bij elk woord een plaatje, filmpje en geluidsfragment van het gebaar.
Iemand in de familie gebruikt NGT
Dan is NGT leren een mooie manier om je kind te laten opgroeien met twee talen. Babygebaren kunnen een eerste stap zijn, maar zijn geen vervanging voor de taal zelf.
Vertraagt gebaren het praten?
Dit is de meest gestelde vraag. In het eerste gerandomiseerde onderzoek naar babygebaren, met 40 baby's die van 8 tot 20 maanden werden gevolgd, verschilde de taalontwikkeling van gebarende baby's niet van die van andere baby's – niet sneller, maar ook niet langzamer (Kirk e.a., 2013). Bij babygebaren en NmG spreek je bovendien altijd het woord uit, dus je kind hoort net zoveel Nederlands.
Veelgemaakte misverstanden
- «Babygebaren is gebarentaal.» Nee, het zijn losse gebaren; NGT is een taal.
- «Je moet de officiële gebaren gebruiken.» Voor babygebaren thuis is consequent zijn belangrijker dan officieel zijn. Gebruikt de opvang gebaren, neem die dan over.
- «Een baby kan niet twee dingen tegelijk leren.» Kinderen leren gebaren en woorden naast elkaar; vaak verdwijnt het gebaar vanzelf als het woord er is.
Samengevat
- NGT is een volwaardige taal en sinds 1 juli 2021 wettelijk erkend.
- NmG en babygebaren gebruiken losse gebaren naast gesproken Nederlands.
- Voor de meeste horende gezinnen zijn een paar babygebaren genoeg – en consequentie is belangrijker dan perfectie.
- Bij een doof of slechthorend kind is NGT een eigen taal die het overwegen waard is; bespreek dit met professionals.
Benieuwd wat het consultatiebureau rond 2 jaar bekijkt? Lees Taalontwikkeling en het consultatiebureau.
Eenvoudige gebaren naast de woordjes – bij eten, slapen, badje en spelen.
Download in de App StoreVeelgestelde vragen
Leert mijn kind gebarentaal door babygebaren?
Nee. Met babygebaren leert je kind een handvol losse gebaren naast gesproken Nederlands. NGT is een eigen taal met eigen grammatica; die leer je pas echt door veel contact met mensen die NGT gebruiken.
Welke gebaren gebruikt de kinderopvang?
Dat verschilt per opvang. Vraag welke gebaren of welk materiaal ze gebruiken, en neem thuis dezelfde gebaren over. Je kind heeft er het meeste aan als iedereen hetzelfde gebaar voor hetzelfde woord gebruikt.
Bronnen
- Wet van 16 maart 2021, houdende erkenning van de Nederlandse Gebarentaal (Stb. 2021, 165) — Staatsblad (2021-03-16)
- Besluit inwerkingtreding Wet erkenning Nederlandse Gebarentaal (Stb. 2021, 307) — Staatsblad (2021-06-24)
- Babygebaren: leer met je baby communiceren — Ouders van Nu (2026-03-17)
- KinderGebaren (App Store) — Bas van der Wilk (2022-11-29)
- To sign or not to sign? (Kirk e.a.) — Child Development (2013-03-01)