Balkonzon

Balkon op het oosten, westen of noorden: heeft een zonnepaneel dan nog zin?

Oost of west levert ca. 70% van een zuidbalkon, maar op andere uren: west bijna de helft na 17 uur. Noord haalt verticaal maar ca. 160 kWh per jaar (800 Wp).

Op een balkon op het oosten of westen levert een zonnepaneel ongeveer 70 procent van wat het op het zuiden zou doen. Dat is minder, maar het valt op andere uren: een westpaneel produceert bijna de helft van zijn stroom na vijf uur 's middags, als veel huishoudens koken en de wasmachine draaien. Een noordbalkon is een ander verhaal: verticaal haal je daar maar ongeveer een kwart van een zuidbalkon, en dat is zelden de aanschaf waard.

De getallen per richting

We hebben PVGIS, het zonnestroommodel van de Europese Commissie, laten rekenen voor een set van 800 Wp die verticaal aan de reling hangt in Utrecht, zonder schaduw en met 14 procent systeemverlies.

Richting balkon kWh per jaar t.o.v. zuid
Zuid (180°) 589 100 %
Zuidoost (135°) 554 94 %
Zuidwest (225°) 544 92 %
Oost (90°) 418 71 %
West (270°) 414 70 %
Noord (0°) 158 27 %

Zuidoost en zuidwest zitten dus nog heel dicht tegen zuid aan. Pas als je echt op het oosten of westen uitkijkt, wordt het verschil groter.

Wanneer de stroom komt

Het jaartotaal is de helft van het verhaal. Met een uurreeks van PVGIS (weerjaar 2020) zie je hoe de opbrengst over de dag is verdeeld, in Nederlandse kloktijd:

Richting vóór 12:00 12:00–17:00 na 17:00
Oost 69 % 27 % 4 %
Zuid 28 % 63 % 9 %
West 9 % 46 % 45 %

Zuid piekt rond het middaguur, als in veel huishoudens niemand thuis is. Oost levert bij het ontbijt en de ochtend, west bij het avondeten. Dat is vanaf 2027 relevant. Na het einde van de salderingsregeling is een kWh die je direct verbruikt ongeveer 32 cent waard (het gemiddelde variabele tarief in november 2026 volgens de Consumentenbond), terwijl een teruggeleverde kWh bij de meeste grote leveranciers netto 0,25 tot 2,5 cent opbrengt.

Een westbalkon dat 414 kWh levert waarvan je een groot deel zelf gebruikt, kan daardoor meer waard zijn dan een zuidbalkon van 589 kWh waarvan veel wordt teruggeleverd terwijl je op je werk zit. Dat is geen wet van Meden en Perzen: wie overdag thuiswerkt, haalt met zuid juist het meeste. Maar het maakt oost en west serieuzer dan alleen de jaartabel doet vermoeden.

Per maand: de winter is het zwakke punt

Oost- en westpanelen hebben het in de winter moeilijk. De zon komt in december op in het zuidoosten en gaat onder in het zuidwesten, en staat de hele dag laag. Een verticaal paneel op het oosten ziet die zon alleen schuin.

Maand Zuid Oost West
januari 31 10 9
april 65 51 50
juni 53 58 59
oktober 51 23 24
december 27 7 6

(kWh, 800 Wp verticaal, Utrecht, PVGIS)

In juni levert een oost- of westpaneel zelfs iets meer dan een zuidpaneel, omdat de zomerzon in het noordoosten opkomt en in het noordwesten ondergaat en dus 's ochtends en 's avonds recht op die gevels schijnt. In de wintermaanden levert oost of west maar een kwart van zuid.

Het noordbalkon

Een verticaal paneel op het noorden krijgt alleen in de zomer, vroeg in de ochtend en laat in de avond, wat direct zonlicht. De rest is diffuus licht van de hemel. PVGIS komt op 158 kWh per jaar voor 800 Wp, waarvan het grootste deel tussen april en augustus.

Met een set van rond de € 500 tot € 700 duurt het bij die opbrengst lang om terug te verdienen, zeker als er ook nog een gebouw of boom tegenover staat. Een paar opties die wel iets kunnen opleveren:

  • Plat of licht hellend neerleggen: PVGIS geeft 684 kWh voor 800 Wp plat, ongeacht richting. Dat werkt alleen als het paneel vrij zicht naar boven heeft, bijvoorbeeld op een dakterras of een balkon zonder bovenburen. Achter een dichte borstwering of onder een overstekend balkon blijft er weinig van over.
  • Op een zijkant van een hoekbalkon, als die naar het oosten of westen wijst.
  • Een andere plek in huis: een dakkapel, een zolderraam op het zuiden of een schuurdak in de tuin (als je die hebt).

Waar je vooral op moet letten

Bij oost en west wordt de hoek van obstakels nog belangrijker. Een oostpaneel leeft van de ochtendzon die laag staat; een flat in het oosten op 30 meter afstand kan dan de helft van de opbrengst kosten. Bij west geldt hetzelfde voor de namiddag en avond. Hoe je die hoek uitrekent, staat in het artikel over schaduw.

Ook de hoek van het paneel speelt anders. Een oostpaneel schuin zetten (35°) verhoogt de opbrengst in PVGIS naar 654 kWh, vooral door meer zomermiddag. Of dat kan, hangt af van je balkon en van wat je VvE of verhuurder toestaat; zie het artikel over de beste hoek.

Voor wie het een goede keuze is

Situatie Oost West Noord
Je werkt overdag thuis redelijk redelijk zwak
Je bent overdag weg, 's avonds thuis zwak goed zwak
Vroege opstaper, ontbijt en ochtendroutine goed zwak zwak
Vrij zicht, geen gebouwen in die richting goed goed alleen plat zinvol

Twijfel je, meet dan op de plek zelf hoe laat de zon achter de gebouwen verdwijnt. Balkonzon laat de zonnebaan in AR zien boven je eigen balkon en rekent met je gemeten horizon uit hoeveel zonuren je per maand en per uur hebt, ook op een oost- of westbalkon.

Balkonzon

Draai je iPhone één keer rond en zie zon, schaduw en een kWh-schatting voor jouw balkon.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Wat is beter voor een balkonpaneel: oost of west?

Op jaarbasis liggen ze bijna gelijk. Het verschil zit in het tijdstip: een westpaneel levert in de PVGIS-berekening 45 procent van zijn stroom na 17 uur, een oostpaneel 69 procent vóór 12 uur. Kies de kant die past bij wanneer je thuis stroom gebruikt.

Kan ik op een noordbalkon iets met een plat paneel?

Plat gelegd is de richting niet meer van belang: 800 Wp levert dan in Utrecht ongeveer 684 kWh per jaar, maar alleen als er boven het paneel geen balkon, luifel of gevel het licht wegneemt. Op een noordbalkon is dat vaak precies het probleem.

Bronnen

  1. PVGIS 5.3 PVcalc en uurreeks 2020 (Utrecht, 0,8 kWp, verticaal) — Europese Commissie, JRC (2026-11-20)
  2. Wat kost een kWh stroom? — Consumentenbond (2026-11-16)
  3. Wat levert terugleveren van zonnepanelen nog op in 2027? — Energievergelijk.nl (2026-07-20)
  4. Stekkerpanelen zijn makkelijk, maar niet zonder gevaar — Milieu Centraal (2026-06-30)

Meer artikelen