Cargexa

Tachografy w busach od 1 lipca 2026: kogo dotyczy, jakie wyjątki i co z licencją

Od 1.07.2026 busy powyżej 2,5 t w transporcie międzynarodowym muszą mieć tachograf G2V2 i stosować 561/2006. Wyjątki, kary, licencja i finanse firmy.

Od 1 lipca 2026 r. pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t do 3,5 t (także z przyczepą) wykonujące zarobkowy międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż muszą mieć inteligentny tachograf drugiej wersji (G2V2), a ich kierowcy stosują te same limity czasu jazdy i odpoczynku co kierowcy ciężarówek. Przewozy wyłącznie krajowe busami nie są objęte nowym obowiązkiem. Kto prowadzi takie przewozy za granicą, od 2022 r. potrzebuje też licencji wspólnotowej i zarządzającego transportem z certyfikatem kompetencji zawodowych.

Podstawa prawna w jednym zdaniu

Rozporządzenie 561/2006 w art. 2 ust. 1 lit. aa obejmuje od 1 lipca 2026 r. przewóz rzeczy w operacjach międzynarodowych i kabotażowych pojazdami, których dopuszczalna masa przekracza 2,5 t. Liczy się masa z dowodu rejestracyjnego (dla zespołu – łącznie z przyczepą), a nie to, ile bus faktycznie wiezie.

Kogo dotyczy, a kogo nie

Sytuacja Tachograf i 561/2006 od 1.07.2026?
bus 3,5 t, zarobkowy przewóz Polska–Niemcy tak
bus 3,5 t, kabotaż w Niemczech tak
bus 2,8 t + przyczepa (razem 3,4 t), przewóz za granicę tak
bus 3,5 t, tylko przewozy krajowe nie (na podstawie tej zmiany)
pojazd do 2,5 t nie
bus 3,2 t, firma wiezie własne towary za granicę, kierowca to np. monter zwykle nie – wyjątek z art. 3 lit. ha

Dwa wyjątki, o które pytają kontrole

Art. 3 lit. aa („rzemieślniczy”) – pojazdy do 7,5 t przewożące materiały, sprzęt lub maszyny potrzebne kierowcy w pracy albo towary wytworzone rzemieślniczo, wyłącznie w promieniu 100 km od siedziby firmy, gdy prowadzenie nie jest główną czynnością kierowcy i przewóz nie jest zarobkowy.

Art. 3 lit. ha („przewóz na potrzeby własne”) – pojazdy powyżej 2,5 t do 3,5 t, gdy przewóz nie jest zarobkowy i prowadzenie pojazdu nie jest główną czynnością kierowcy. Tu nie ma limitu 100 km, więc dotyczy także dalekich tras zagranicznych. Jak zauważa Trans.INFO, inspektorzy mogą kwestionować ten wyjątek, jeśli osoba za kierownicą jest zatrudniona jako zawodowy kierowca.

Co konkretnie musi zrobić firma z busami

  1. Zamontować i skalibrować tachograf G2V2 w certyfikowanym warsztacie. Według Trans.INFO koszt doposażenia jednego pojazdu to ok. 3,5–4,7 tys. euro.
  2. Wydać karty: kartę przedsiębiorstwa i imienne karty kierowców.
  3. Pobierać dane: z karty kierowcy co najmniej co 28 dni, z tachografu w pojeździe co najmniej co 90 dni, i przechowywać pliki.
  4. Planować pracę według 561/2006: 9 h jazdy dziennie (2× w tygodniu 10 h), przerwa 45 min po 4,5 h, 11 h odpoczynku dobowego, 56 h tygodniowo, 90 h w dwóch tygodniach. Szczegóły i rozwiązany przykład znajdziesz w artykule o czasie jazdy w zadaniu egzaminacyjnym.
  5. Stosować zasady delegowania i powrotów: kierowca musi mieć możliwość powrotu do bazy lub domu na regularny odpoczynek tygodniowy w każdym okresie czterech tygodni.

Kary w Polsce i za granicą

Trans.INFO podaje, że w Polsce brak wymaganego tachografu to łącznie 12 000 zł – 10 000 zł dla przewoźnika i 2 000 zł dla zarządzającego transportem – a kontrola może skończyć się zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego. Nieterminowa wymiana tachografu może też uruchomić postępowanie w sprawie dobrej reputacji. Za granicą stawki są różne: w zestawieniu Trans.INFO od kilkuset euro do 30 000 euro i kary więzienia we Francji.

Co już się zmieniło na rynku

Dwa miesiące po zmianie, we wrześniu 2026 r., Trans.INFO opisywało wyraźny wzrost cen przewozów busami: według szacunków niemieckiego zrzeszenia firm kurierskich BdKEP o 35–80%, w pierwszych tygodniach nawet więcej. Na trasie 1 500 km przejazd jednego kierowcy wydłuża się z ok. 27,5 do ponad 42 godzin, bo dochodzą obowiązkowe przerwy i odpoczynek. Część firm rozważa pojazdy tuż poniżej 2,5 t, inne – przesiadkę na 7,5 t. Branżowe szacunki mówiły o ok. 40 tys. polskich pojazdów objętych zmianą.

Licencja, zarządzający i pieniądze – to nie jest nowość z 2026 roku

Tachograf to druga część zmian z pakietu mobilności. Pierwsza weszła 21 maja 2022 r.: od tego dnia firma, która zarobkowo wozi rzeczy za granicę pojazdami powyżej 2,5 t, potrzebuje:

  • zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencji wspólnotowej,
  • zarządzającego transportem z certyfikatem kompetencji zawodowych (może to być właściciel),
  • zdolności finansowej: według GITD 1 800 euro na pierwszy pojazd i 900 euro na każdy kolejny, jeśli firma używa wyłącznie pojazdów 2,5–3,5 t.

Do licencji busy zgłasza się na osobnym wykazie (WPCM), a dodatkowe pojazdy do już posiadanej licencji – wnioskiem LR8. Pełną ścieżkę opisujemy w tekście o zezwoleniu i licencji wspólnotowej krok po kroku.

A ciężarówki? Terminy G2V2 już minęły

Dla pojazdów powyżej 3,5 t w transporcie międzynarodowym wymiana na G2V2 miała dwa terminy: 31 grudnia 2024 r. dla pojazdów z tachografem analogowym lub cyfrowym pierwszej generacji (rejestrowanych zasadniczo do 14 czerwca 2019 r.) i 18 sierpnia 2025 r. dla pojazdów z pierwszą wersją tachografu inteligentnego. Według Auto Świata GITD zapowiadał za brak wymiany te same kary: 10 000 zł dla przewoźnika i 2 000 zł dla zarządzającego.

Co to oznacza dla kandydatów na egzamin

Jeśli zdajesz egzamin na certyfikat, żeby legalnie jeździć busem za granicę, uczysz się dokładnie tego samego zakresu co przyszli właściciele flot ciężarówek – osobnego „busowego” certyfikatu nie ma. W praktyce warto od razu przećwiczyć moduł C (prawo socjalne) pod kątem nowych obowiązków: tachograf, karty, pobieranie danych, odpoczynek tygodniowy poza kabiną. W Cargexa moduł prawo socjalne jest dostępny bez zakupu, razem z zadaniem o planie dnia kierowcy.

Cargexa

Pytania z podstawą prawną, zadania obliczeniowe krok po kroku i egzamin próbny w formacie polskim – na iPhonie, także offline.

Pobierz z App Store

Najczęstsze pytania

Czy bus do 3,5 t jeżdżący tylko po Polsce musi mieć tachograf?

Nie na podstawie nowych przepisów UE. Obowiązek z 1 lipca 2026 r. dotyczy zarobkowego przewozu międzynarodowego i kabotażu pojazdami powyżej 2,5 t do 3,5 t. Przewozy wyłącznie krajowe takimi pojazdami nie zostały nim objęte.

Czy do busa w transporcie międzynarodowym potrzebny jest certyfikat kompetencji zawodowych?

Tak. Od 21 maja 2022 r. firma przewożąca zarobkowo rzeczy za granicę pojazdami powyżej 2,5 t potrzebuje zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika i licencji wspólnotowej, a więc także zarządzającego transportem z certyfikatem.

Źródła

  1. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006, art. 2 ust. 1 lit. aa i art. 3 – wersja skonsolidowana — EUR-Lex (2024-12-31)
  2. Tachografy w busach od 1 lipca 2026 r. – FAQ: kogo obejmie obowiązek, jakie są wyjątki i kary — Trans.INFO (2026-06-23)
  3. Tachograf zmienia rynek busów: ceny przewozów wzrosły nawet o 80 proc. — Trans.INFO (2026-09-07)
  4. Wniosek LR1 – zezwolenie i licencja wspólnotowa (pojazdy 2,5–3,5 t, zdolność finansowa) — Główny Inspektorat Transportu Drogowego (2026-11-20)
  5. 18 sierpnia upływa ostateczny termin na wymianę tachografu — Auto Świat (2025-08-10)

Więcej artykułów