Czas jazdy i odpoczynku w zadaniu egzaminacyjnym: jak rozpisać dzień kierowcy według 561/2006
Jeden z przykładów w zadaniu ITS zawsze dotyczy czasu pracy kierowców. Limity z rozporządzenia 561/2006 w tabeli i rozwiązany przykład krok po kroku.
W zadaniu egzaminacyjnym na certyfikat przewoźnika jeden z dwóch przykładów zawsze dotyczy czasu pracy kierowców – tak stanowi § 12 ust. 4 regulaminu egzaminu. W praktyce oznacza to rozpisanie dnia lub tygodnia kierowcy według rozporządzenia (WE) nr 561/2006: kiedy musi zrobić przerwę, kiedy kończy jazdę, o której najwcześniej może ruszyć następnego dnia. Do tego wystarczy kilka liczb – ale trzeba je stosować w dobrej kolejności.
Liczby, które musisz znać na pamięć
| Reguła | Wartość | Przepis |
|---|---|---|
| dzienny czas jazdy | maks. 9 h, 2× w tygodniu do 10 h | art. 6 ust. 1 |
| tygodniowy czas jazdy | maks. 56 h | art. 6 ust. 2 |
| dwa kolejne tygodnie | maks. 90 h | art. 6 ust. 3 |
| przerwa | 45 min po 4,5 h jazdy albo 15 + 30 min | art. 7 |
| regularny odpoczynek dobowy | min. 11 h albo 3 h + 9 h | art. 8 ust. 2, art. 4 lit. g |
| skrócony odpoczynek dobowy | min. 9 h, najwyżej 3 razy między odpoczynkami tygodniowymi | art. 8 ust. 4 |
| odpoczynek dobowy | w ciągu 24 h od końca poprzedniego | art. 8 ust. 2 |
| regularny odpoczynek tygodniowy | min. 45 h | art. 4 lit. h |
| skrócony odpoczynek tygodniowy | min. 24 h, rekompensata do końca 3. tygodnia | art. 8 ust. 6–7 |
| odpoczynek tygodniowy | najpóźniej po 6 okresach 24-godzinnych | art. 8 ust. 6 |
Dwie zasady, które w zadaniach często decydują o wyniku:
- Kolejność podziału ma znaczenie. Przerwa dzielona to najpierw co najmniej 15 minut, potem co najmniej 30. Odpoczynek dzielony to najpierw co najmniej 3 godziny, potem co najmniej 9.
- Okres 24 godzin liczy się od końca poprzedniego odpoczynku, a nie od północy. Kierowca, który skończył odpoczynek o 6:00, musi zakończyć nowy odpoczynek dobowy (co najmniej 9 lub 11 godzin) przed 6:00 następnego dnia.
Rozwiązany przykład (zadanie własne)
Treść: Kierowca kończy odpoczynek i zaczyna jazdę o 6:00. W tym tygodniu jeszcze ani razu nie wydłużał jazdy do 10 godzin. Chce przejechać możliwie dużo przy jednym przedłużeniu jazdy, robiąc przerwy w najkrótszy dozwolony sposób, i zakończyć dzień regularnym odpoczynkiem dobowym. Prace inne niż jazda pomijamy.
Pytanie 1: O której kończy jazdę? Pytanie 2: O której najwcześniej może ruszyć następnego dnia?
Krok 1. Pierwszy blok jazdy
6:00 + 4 h 30 min jazdy = 10:30. Po 4,5 godziny jazdy przerwa jest obowiązkowa.
Krok 2. Przerwa
Najkrótsza przerwa to 45 minut bez podziału: 10:30 → 11:15. (Wariant 15 + 30 też jest dozwolony, ale część 15-minutowa musiałaby nastąpić w trakcie bloku – przy prostym zadaniu wybieramy 45 minut w jednym kawałku.)
Krok 3. Drugi blok jazdy
Kierowca ma prawo do 10 godzin tego dnia (pierwsze przedłużenie w tygodniu). Wykorzystał 4,5 h, zostaje 5,5 h. Ale po kolejnych 4,5 h znów musi zrobić przerwę:
- 11:15 + 4 h 30 min = 15:45, łącznie 9 h jazdy,
- przerwa 45 min: 15:45 → 16:30,
- ostatnia godzina jazdy: 16:30 → 17:30, łącznie 10 h.
Odpowiedź 1: koniec jazdy o 17:30.
Krok 4. Odpoczynek dobowy
Regularny odpoczynek to co najmniej 11 godzin: 17:30 + 11 h = 4:30 następnego dnia. Sprawdzamy warunek 24 godzin: odpoczynek kończy się przed 6:00, czyli w ciągu 24 godzin od startu – w porządku.
Odpowiedź 2: najwcześniej o 4:30.
Wariant „bez przedłużenia”
Gdyby kierowca wykorzystał już oba przedłużenia w tygodniu, dzień zamknąłby się po 9 godzinach jazdy, o 15:45. Odpoczynek 11 h dawałby start o 2:45. Właśnie ten wariant – jazda 4,5 h, przerwa 45 min, jazda 4,5 h, odpoczynek 11 h – jest pokazany na osi czasu w Cargexa, w zadaniu „Plan dnia kierowcy”.
Jak egzaminator ocenia takie zadanie
Każda odpowiedź w zadaniu jest oceniana w skali 0–4, z wagą 4 (maksymalnie 16 punktów za pytanie). Ocena „bardzo dobra” wymaga poprawnego wyniku i uzasadnienia. W praktyce opłaca się:
- Rysować oś czasu. Nawet prosty pasek z godzinami pozwala uniknąć pomyłki o 15 minut.
- Pisać przepis przy każdym kroku: „przerwa 45 min – art. 7”. Pokazuje to tok rozumowania, a za tok można dostać punkty nawet przy błędzie rachunkowym.
- Sprawdzać warunek 24 godzin na końcu. To najczęściej pomijany krok, a często o nim jest drugie pytanie.
Najczęstsze błędy w obliczeniach
- Liczenie przerwy od początku dnia, a nie od jazdy. 4,5 godziny to suma jazdy, nie czas od wyjazdu. Postoje krótsze niż 15 minut nie są przerwą i nie zerują licznika.
- Przedłużenie bez sprawdzenia limitu tygodniowego. 10 godzin wolno tylko dwa razy w tygodniu i tylko w ramach 56 h tygodniowo.
- Zapominanie o skróconym odpoczynku. Jeśli treść mówi, że kierowca miał już trzy skrócone odpoczynki od ostatniego tygodniowego, czwartego nie wolno zaplanować.
- Odpoczynek tygodniowy w kabinie. Regularnego odpoczynku tygodniowego nie wolno spędzać w pojeździe (art. 8 ust. 8). Pracodawca organizuje i opłaca nocleg.
- Powrót kierowcy. Firma musi tak organizować pracę, żeby kierowca w każdym okresie czterech kolejnych tygodni mógł wrócić do bazy albo do domu na co najmniej jeden regularny odpoczynek tygodniowy (art. 8 ust. 8a).
2026: te same zasady także w busach
Od 1 lipca 2026 r. rozporządzenie 561/2006 obejmuje również pojazdy o dopuszczalnej masie powyżej 2,5 t w międzynarodowym przewozie rzeczy i kabotażu (art. 2 ust. 1 lit. aa). Jak opisuje Trans.INFO, kierowcy takich busów stosują dokładnie te same limity co kierowcy ciężarówek. Na egzaminie może to wrócić w pytaniu testowym albo jako element zadania – więcej o tej zmianie w artykule o tachografach w busach od lipca 2026.
Plan treningu
Zadania z czasu jazdy dobrze ćwiczyć seriami: pięć różnych godzin startu, za każdym razem z innym ograniczeniem (bez przedłużeń, ze skróconym odpoczynkiem, z przerwą dzieloną). Po kilku seriach schemat wchodzi w rękę i na egzaminie zostaje więcej czasu na drugi przykład, który zwykle jest rachunkowy – np. kalkulacja kosztu 1 km.
Pytania z podstawą prawną, zadania obliczeniowe krok po kroku i egzamin próbny w formacie polskim – na iPhonie, także offline.
Pobierz z App StoreNajczęstsze pytania
Czy odpoczynek dobowy można podzielić na 9 + 3 godziny?
Nie. Rozporządzenie 561/2006 dopuszcza podział regularnego odpoczynku dobowego tylko w kolejności: najpierw co najmniej 3 godziny, potem co najmniej 9 godzin. Odwrócona kolejność oznacza skrócony odpoczynek 9-godzinny plus zwykłą przerwę.
Ile razy w tygodniu można jechać 10 godzin?
Najwyżej dwa razy w tygodniu. W pozostałe dni dzienny czas jazdy nie może przekroczyć 9 godzin, a tygodniowo kierowca nie może prowadzić dłużej niż 56 godzin i 90 godzin w dwóch kolejnych tygodniach.
Źródła
- Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 – wersja skonsolidowana z 31.12.2024 — EUR-Lex (2024-12-31)
- Regulamin przeprowadzenia egzaminu na certyfikat kompetencji zawodowych (§ 12 ust. 4) — Ministerstwo Infrastruktury (2023-10-17)
- Tachografy w busach od 1 lipca 2026 r. – FAQ — Trans.INFO (2026-06-23)