Hestegym – grondwerk

Paard op stalrust: wat mag wel, wat niet, en hoe houd je het vol?

Stalrust betekent niet altijd stilstaan. Wat je dierenarts bepaalt, hoe stapschema's meestal opbouwen, welke oefeningen soms mogen en hoe je verveling voorkomt.

Tijdens stalrust bepaalt je dierenarts wat je paard mag: hoeveel minuten stappen aan de hand, op welke ondergrond, en wanneer er iets bij mag. Volledig stilzetten is lang niet altijd het doel – het Universitair Paardenziekenhuis van Helsinki schrijft bijvoorbeeld dat volledige rust het herstel kan vertragen en dat beweging na de acute fase geleidelijk wordt opgebouwd, per paard bepaald. Jouw taak: het schema op papier krijgen, het precies volgen, verveling beperken en veranderingen meteen melden.

Waarom het schema van de dierenarts komt

Een pees, gewricht of spier geneest in fases die je van buiten niet ziet. Volgens de dierenartsen van het Universitair Paardenziekenhuis in Helsinki geeft een peesblessure niet altijd zwelling, wordt de diagnose vaak gesteld met kreupelheidsonderzoek en echo of röntgen, en volgt de dierenarts het herstel regelmatig.

In Nederland werkt de Universiteit Utrecht samen met revalidatiecentra. Morgan Lashley, specialist sportgeneeskunde en revalidatie, vertelde in een interview uit 2024 dat revalidatie na een operatie of behandeling de kans op succes vergroot en de kans op terugval verkleint. In het centrum dat zij bezoekt, maken dierenarts, fysiotherapeut en hoefsmid samen het plan, en onderzoekt zij de paarden maandelijks.

Wat er meestal in een stalrustschema staat

Onderdeel Voorbeeld van wat je dierenarts kan vastleggen
Rustfase Box, eventueel een kleine paddock, hoe lang
Stappen aan de hand Start na X weken, Y minuten per dag
Opbouw Bijvoorbeeld 5 minuten per week erbij, of pas na controle
Ondergrond Vlak en vast, of juist zacht
Wat (nog) niet mag Draf, losse paddock, rijden, voltes, balken
Controle Datum en wat er dan beoordeeld wordt

Vraag of je het op papier of in een bericht krijgt. "Een beetje stappen" is moeilijk vol te houden; "10 minuten, rechte lijnen, verharde ondergrond" niet.

Mag grondwerk tijdens stalrust?

Soms wel, maar alleen met toestemming. Twee dingen zijn goed om te weten:

  • Rekoefeningen met een snoepje laten het paard zelf de bewegingsuitslag bepalen. In de richtlijnen van Hilary Clayton in The Horse staat dat paarden die herstellen van een blessure deze oefeningen zonder opwarming kunnen doen – maar ook dat je eerst je dierenarts raadpleegt.
  • Balkenwerk vergroot de buiging van de gewrichten en wordt in revalidatie gebruikt, maar het is extra belasting. Dat is dus nadrukkelijk iets voor later in het schema, als de dierenarts het zegt.

Wat je beter niet doet: zelf iets toevoegen omdat je paard "zo goed lijkt". Het herstel loopt vaak achter op wat je ziet.

Verveling: het echte probleem van stalrust

Paarden zijn gemaakt om veel te bewegen en samen te zijn. RVO wijst erop dat paarden dagelijks contact met andere paarden nodig hebben, het liefst zodat ze elkaar kunnen zien, horen en aanraken. Tijdens stalrust valt een groot deel daarvan weg.

Wat helpt (in overleg met je dierenarts):

  • Zicht op andere paarden. Een box met uitzicht op de gang of de paddock.
  • Ruwvoer verspreiden over de dag, bijvoorbeeld met een slowfeeder, voor zover dat past bij het voerplan.
  • Vaste momenten. Stappen, poetsen en voeren op vaste tijden geven rust.
  • Rustige aandacht. Poetsen, hoeven controleren, rustig stilstaan oefenen – zonder extra beweging.

Signalen om direct te melden

Signaal Actie
Nieuwe of toenemende kreupelheid Dierenarts bellen, stappen stoppen
Warmte of zwelling bij de blessure Dierenarts bellen
Plotseling heel onrustig of juist suf Dierenarts bellen
Eet of mest minder Dierenarts bellen

Let ook na de stalrust op. Een studie van Dyson en Pollard bij 150 paarden met prestatieproblemen concludeerde dat het ontbreken van duidelijke kreupelheid pijn in het bewegingsapparaat niet uitsluit. Gedrag zoals oren plat, staartzwiepen of verzet telt dus mee.

Een voorbeeld van een logboekregel

Datum Stappen Ondergrond Hoe liep hij? Warmte/zwelling
ma 10 min verharde rijbaan, rechte lijnen rustig, regelmatig nee
di 10 min idem wat schrikkerig bij de poort nee
wo 10 min idem regelmatig lichte warmte – dierenarts gebeld

Zo'n overzicht neem je mee naar de controle. Je dierenarts ziet in één oogopslag of het schema werd gevolgd en wanneer iets veranderde.

Na de stalrust: terug naar de wei

Ook de terugkeer naar de paddock of wei hoort bij het schema. Een paard dat weken heeft stilgestaan, kan bij de eerste vrijheid flink gaan bokken en rennen. Vraag je dierenarts hoe je dat opbouwt: eerst een kleine paddock, korte tijd, misschien met een rustige maat ernaast. Daarna kan de normale dagelijkse vrije beweging – die volgens RVO elk paard nodig heeft – weer de basis worden.

Bijhouden wat je doet

Een kort logboek maakt elke controle beter: minuten stappen, ondergrond, hoe je paard liep, warmte of zwelling. Hestegym stelt geen revalidatieschema op, maar je kunt de beperkingen van je dierenarts als notitie in het paardenprofiel zetten en elke sessie loggen. Als je paard weer aan het werk mag, vind je in grondwerk voor beginners eenvoudige oefeningen om rustig mee op te bouwen – altijd binnen wat je dierenarts toestaat.

Hestegym – grondwerk

Korte sessies vanaf de grond voor bovenlijn, achterhand, balans en soepelheid.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn paard tijdens stalrust aan de hand stappen?

Alleen als je dierenarts dat zegt, en dan precies zoveel minuten als afgesproken. Bij veel blessures begint gecontroleerde beweging na de acute fase met stappen aan de hand, maar het moment en de opbouw verschillen per blessure.

Hoe lang duurt revalidatie na een peesblessure?

Dat verschilt sterk per blessure en per paard; vaak gaat het om maanden. Alleen je dierenarts kan het inschatten, meestal op basis van echo-controles.

Bronnen

  1. Revalidatie verhoogt succes van therapie en vermindert kans op terugval — Universiteit Utrecht (2024-04-03)
  2. Urheiluhevosen vammat — Universiteit van Helsinki, Universitair paardenziekenhuis (2018-02-23)
  3. Core Training Exercise Guidelines — The Horse (2009-05-18)
  4. Goede zorg voor uw paard — RVO (2026-10-05)
  5. Application of the Ridden Horse Pain Ethogram to 150 Horses with Musculoskeletal Pain — Animals (Dyson & Pollard) (2023-06-09)

Meer artikelen