Wymiary ochronne ryb w Polsce: tabela z rozporządzenia i surowsze zasady okręgów PZW
Pełna tabela wymiarów ochronnych ryb i raków z rozporządzenia z 2023 r. oraz przykłady górnych wymiarów okręgów PZW: szczupak, sandacz, karp, okoń.
Wymiar ochronny to najmniejsza długość, od której wolno zatrzymać rybę. Krajowe wymiary dla 25 gatunków ryb i dwóch gatunków raków ustala § 6 rozporządzenia z 12 lipca 2023 r. – na przykład szczupak i sandacz 45 cm, sum 70 cm, węgorz 50 cm, lin 25 cm. Rybę krótszą niż wymiar musisz od razu ostrożnie wypuścić. Na wodach PZW zezwolenie często podnosi te progi i dodaje wymiary górne.
Na egzaminie pytają o wymiary krajowe. Nad wodą obowiązuje wymiar z Twojego zezwolenia, jeśli jest surowszy.
Pełna tabela wymiarów krajowych
| Gatunek | Wymiar ochronny |
|---|---|
| Boleń | 40 cm |
| Brzana | 40 cm |
| Certa | 30 cm |
| Głowacica | 70 cm |
| Jaź | 25 cm |
| Jelec | 15 cm |
| Kleń | 25 cm |
| Lin | 25 cm |
| Lipień | 30 cm |
| Łosoś | 35 cm |
| Miętus – Odra od ujścia Warty do wód morskich | 30 cm |
| Miętus – pozostałe wody | 25 cm |
| Pstrąg potokowy – Wisła do ujścia Sanu z Sanem; Odra od granicy z Czechami do ujścia Bystrzycy z Bystrzycą (z dopływami) | 25 cm |
| Pstrąg potokowy – pozostałe wody | 30 cm |
| Rozpiór | 25 cm |
| Sandacz | 45 cm |
| Sieja | 35 cm |
| Sielawa | 18 cm |
| Sum | 70 cm |
| Szczupak | 45 cm |
| Świnka | 25 cm |
| Troć wędrowna | 35 cm |
| Troć jeziorowa | 50 cm |
| Węgorz | 50 cm |
| Wzdręga | 15 cm |
| Rak błotny | 10 cm |
| Rak szlachetny – samica / samiec | 12 cm / 10 cm |
Czego tu nie ma? Okonia, płoci, leszcza, karpia, amura, karasia. Przepisy krajowe nie dają im wymiaru – to częsta pułapka w testach („jaki jest krajowy wymiar okonia?” – nie ma go).
Jak czytać wyjątki regionalne
Dwa gatunki mają w rozporządzeniu dwa różne wymiary:
- Pstrąg potokowy – 25 cm w górnej Wiśle (do ujścia Sanu, razem z Sanem) i górnej Odrze (od granicy z Czechami do ujścia Bystrzycy, razem z Bystrzycą), wszędzie indziej 30 cm. W tych samych wodach okres ochronny trwa do 31 stycznia zamiast do 31 grudnia.
- Miętus – 30 cm w dolnej Odrze (od ujścia Warty do granicy z wodami morskimi), w pozostałych wodach 25 cm. Na tym odcinku Odry miętus nie ma też krajowego okresu ochronnego.
Okręgi PZW: wyżej i z „widełkami”
Uprawniony do rybactwa może w zezwoleniu zaostrzyć wymiary. Dwa przykłady z zasad na 2026 r.:
| Gatunek | Krajowo | Okręg PZW w Katowicach | Okręg PZW w Gorzowie Wlkp. |
|---|---|---|---|
| Szczupak | 45 cm | 50 cm | 50–85 cm (rzeki górskie 45 cm) |
| Sandacz | 45 cm | 50 cm | 50–85 cm |
| Boleń | 40 cm | 40 cm | 50–75 cm |
| Lin | 25 cm | 25 cm | 30 cm |
| Węgorz | 50 cm | 50 cm | 60 cm |
| Pstrąg potokowy | 30 cm | 30 cm | 35–50 cm |
| Lipień | 30 cm | 30 cm | 30–40 cm |
| Karp | brak | 30 cm | 30–70 cm (nie dotyczy rzek) |
| Amur | brak | 50 cm (poza obwodami rybackimi) | 30–75 cm (nie dotyczy rzek) |
| Okoń | brak | 15 cm | 20–40 cm |
| Karaś pospolity | brak | 20 cm | brak |
„Widełki” (np. 50–85 cm) oznaczają, że zatrzymać wolno tylko rybę mieszczącą się w przedziale. Szczupak 90 cm w Gorzowie wraca do wody tak samo jak szczupak 40 cm – górna granica chroni największe ryby w łowisku. Gorzowski regulamin zakazuje przechowywania i zabierania ryb zarówno poniżej, jak i powyżej wymiaru.
Pułapki egzaminacyjne przy wymiarach
Komisje lubią pytania, w których jedna cyfra albo jedno słowo zmienia odpowiedź:
- Troć wędrowna a troć jeziorowa. Obie to „troć”, ale wymiar to odpowiednio 35 cm i 50 cm, a okresy ochronne też są inne.
- Łosoś i troć – 35 cm, czyli mniej niż szczupak i sandacz (po 45 cm).
- Sielawa 18 cm i sieja 35 cm – dwa siejowate, dwa bardzo różne wymiary.
- Jelec i wzdręga – po 15 cm, najmniejsze wymiary w tabeli.
- Głowacica i sum – po 70 cm, największe wymiary w tabeli. Głowacica ma do tego okres ochronny 1.03–31.05.
- Rak szlachetny – jedyny przypadek, gdzie wymiar zależy od płci (samica 12 cm, samiec 10 cm).
Zapamiętaj też, że wymiar i okres ochronny działają niezależnie. Sandacz 60 cm złowiony 15 kwietnia wraca do wody, bo trwa jego okres ochronny – wymiar nie ma wtedy znaczenia. I odwrotnie: lin bez okresu ochronnego, ale mający 23 cm, też wraca.
Co grozi za rybę niewymiarową
Ustawa o rybactwie śródlądowym (art. 8 ust. 1 pkt 2) zakazuje połowu ryb poniżej wymiaru ochronnego, a art. 9 nakazuje wypuścić rybę złowioną wbrew temu zakazowi – jeśli żyje, do tego samego łowiska. Złamanie zakazu to wykroczenie z art. 27b ustawy: kara ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 200 zł, a sąd może orzec przepadek sprzętu i odebrać kartę. Szerzej w artykule Co grozi za wędkowanie bez karty.
Trzy sposoby, żeby się nie pomylić
- Miarka na stałe. Naklejka-miarka na wędzisku lub podbieraku oszczędza wyciągania ryby na trawę.
- Mierz dobrze. Od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej – szczegóły w artykule Jak zmierzyć rybę.
- Ryba „na granicy” wraca. Jeśli wynik pomiaru jest dyskusyjny, nie ryzykuj.
Do nauki przyda się tabela w Karcie Wędkarskiej Test, która zbiera wymiary i okresy z rozporządzenia na jednym ekranie, razem z wyjątkami dla pstrąga i miętusa.
Pytania z wyjaśnieniami, egzamin próbny i wymiary ochronne ryb – po polsku i bez internetu.
Pobierz z App StoreNajczęstsze pytania
Jaki jest wymiar ochronny szczupaka?
Według rozporządzenia z 12 lipca 2023 r. – 45 cm. Wiele okręgów PZW podnosi go w zezwoleniu, np. Katowice i Gorzów do 50 cm, a Gorzów dodaje górny wymiar 85 cm.
Czy okoń ma wymiar ochronny?
W przepisach krajowych nie. Wymiar dla okonia ustalają niektóre okręgi PZW, np. Katowice 15 cm, a Gorzów 20 cm z górną granicą 40 cm.
Źródła
- Rozporządzenie MRiRW z 12 lipca 2023 r., § 6 (wymiary ochronne) — Kancelaria Sejmu (ELI)
- Ogólne warunki amatorskiego połowu ryb 2026 – Okręg PZW w Katowicach — Okręg PZW w Katowicach (2025-09-25)
- Szczegółowe zasady uprawiania amatorskiego połowu ryb 2026 – Gorzów Wlkp. — Okręg PZW w Gorzowie Wlkp.
- Ustawa o rybactwie śródlądowym, art. 8–9 — Kancelaria Sejmu (ELI)