Jak zmierzyć rybę i raka, żeby nie pomylić się przy wymiarze ochronnym
Rybę mierzy się od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, raka od rostrum do telsonu. Jak to zrobić szybko i bez szkody.
Rybę mierzysz od początku zamkniętego pyska do końca najdłuższego promienia płetwy ogonowej, a raka – od wierzchołka rostrum (kolca na głowie) do końca telsonu (środkowej części wachlarza ogonowego). Tak stanowi § 6 ust. 2 rozporządzenia z 12 lipca 2023 r.. Pomiar wykonujesz w linii prostej, na płasko, a nie po łuku ciała.
Brzmi banalnie, ale to jedno z ulubionych pytań komisji egzaminacyjnych – i jedna z częstszych przyczyn kłopotów podczas kontroli.
Ryba: krok po kroku
- Przygotuj miarkę przed połowem. Najlepiej płaską, z zerem na „ściance” oporowej, w którą opierasz pysk ryby.
- Zwilż ręce lub matę i trzymaj rybę jak najkrócej poza wodą – przepisy wymagają, by niewymiarową wypuścić ostrożnie.
- Połóż rybę na boku, pyskiem do oporu. Pysk ma być zamknięty – otwarta paszcza dodaje kilka milimetrów, których prawo nie liczy.
- Wyprostuj płetwę ogonową w naturalnej pozycji i odczytaj długość na końcu jej najdłuższego promienia (zwykle jednego z płatów ogona).
- Zdecyduj szybko. Ryba poniżej wymiaru wraca natychmiast i ostrożnie. Ryba, którą zatrzymujesz, musi mieścić się też w ewentualnych „widełkach” z zezwolenia.
Typowe błędy
| Błąd | Skutek |
|---|---|
| Mierzenie od oka lub od nasady pyska | zaniżasz wynik – wypuszczasz rybę, którą można było zatrzymać (mniejszy problem) |
| Mierzenie z otwartym pyskiem | zawyżasz wynik – możesz zatrzymać rybę niewymiarową |
| Mierzenie do nasady ogona | zaniżasz wynik o całą płetwę |
| Mierzenie po łuku ciała miarką krawiecką | zawyżasz wynik |
| Obwód zamiast długości | to w ogóle nie jest wymiar ochronny |
Regulaminy okręgów PZW opisują to krócej – Katowice i Gorzów piszą o długości „od początku głowy do najdalszego krańca płetwy ogonowej”. Na egzaminie odpowiadaj sformułowaniem z rozporządzenia: zamknięty pysk i najdłuższy promień płetwy ogonowej.
Rak: inny punkt startu
Raki mierzy się od wierzchołka rostrum (szpiczastego wyrostka między oczami) do końca telsonu, nie licząc szczypiec ani czułków. Wymiary krajowe: rak błotny 10 cm, rak szlachetny – samica 12 cm, samiec 10 cm.
Dwie uwagi praktyczne:
- Raki rodzime mają długie okresy ochronne: samce od 15 października do 15 marca, samice od 15 października do 31 lipca.
- Okręg PZW w Katowicach w swoich warunkach na 2026 r. w ogóle wyklucza raka błotnego i szlachetnego z amatorskiego połowu. Zezwolenie może więc całkiem zakazać tego, co rozporządzenie dopuszcza.
Raki obce – pręgowaty, sygnałowy, luizjański, marmurkowy – po złowieniu trzeba niezwłocznie uśmiercić; ich wymiar nie ma znaczenia. Szerzej: Ryby chronione i gatunki obce.
Jaki sprzęt do pomiaru wybrać
Przepisy nie wymagają konkretnej miarki, ale wymagają poprawnego wyniku. W praktyce sprawdzają się trzy rozwiązania:
| Narzędzie | Zalety | Wady |
|---|---|---|
| Płaska miarka z ogranicznikiem | pysk opiera się o „zero”, odczyt jest jednoznaczny | trzeba ją nosić osobno |
| Miarka-naklejka na wędzisku lub podbieraku | zawsze pod ręką | trudniej ułożyć rybę płasko, łatwo o błąd przy końcu skali |
| Mata z nadrukowaną skalą | chroni rybę przy odhaczaniu i od razu mierzy | duża, mniej wygodna przy spinningu |
Niezależnie od wyboru zrób próbę w domu: zmierz tą samą miarką coś o znanej długości. Przy rybie „na granicy” liczy się każdy centymetr.
Mierzenie przynęty – też bywa obowiązkiem
Niektóre okręgi ograniczają długość sztucznych przynęt. Na jeziorach i rzekach nizinnych Okręgu PZW w Gorzowie od 1 stycznia do 30 kwietnia nie wolno używać przynęt sztucznych dłuższych niż 5 cm (spinning i mucha). Regulamin gorzowski dokładnie opisuje pomiar:
- nie liczysz krętlików, agrafek, kółek, haczyków, kotwic ani obciążenia montowanego przed przynętą,
- liczysz wszystkie elementy wabiące, które wydłużają przynętę (chwosty, ogonki, rurki),
- miękkie przynęty (twistery, koguty) mierzysz swobodnie, bez rozciągania,
- jig mierzysz od końca główki do najdalszego końca przynęty, a wahadłówkę i obrotówkę od oczka do końca przynęty.
Na egzaminie tego nie będzie, ale na kontroli – może.
Co zrobić z rybą po pomiarze
Ryba niewymiarowa lub chroniona wraca do wody natychmiast. Ustawa (art. 9) nakazuje wypuścić żywą rybę złowioną wbrew zakazom do tego samego łowiska.
Ryba zatrzymana – zależnie od zasad łowiska:
- w Gorzowie i Katowicach ryby (poza łososiowatymi i lipieniem) wolno przetrzymywać żywe tylko w siatkach z miękkich nici na sztywnych obręczach lub w workach karpiowych, nie więcej niż pozwala limit dobowy,
- ryby łososiowate i lipienie przeznaczone do zabrania trzeba uśmiercić zaraz po złowieniu,
- każdy wędkarz trzyma swoje ryby osobno.
Ryba z gatunku obcego – uśmiercasz niezwłocznie, nie wypuszczasz (§ 8 rozporządzenia).
Szybki test dla Ciebie
- Sandacz ma 44,5 cm z zamkniętym pyskiem i 46 cm z otwartym. Zatrzymać? – Nie, liczy się 44,5 cm (wymiar 45 cm).
- Pstrąg potokowy w Sanie ma 27 cm. Zatrzymać? – Według rozporządzenia tak (25 cm w tym rejonie), o ile nie trwa okres ochronny i zezwolenie nie mówi inaczej.
- Rak szlachetny samiec 11 cm w czerwcu. – Wymiar spełniony (10 cm), a okres ochronny samców kończy się 15 marca. Ale sprawdź zezwolenie – np. w Okręgu PZW w Katowicach raków rodzimych nie wolno łowić wcale.
Więcej takich pytań, z rysunkiem miarki i ryby, znajdziesz w Karcie Wędkarskiej Test. Pełną tabelę wymiarów masz w artykule Wymiary ochronne ryb – tabela.
Pytania z wyjaśnieniami, egzamin próbny i wymiary ochronne ryb – po polsku i bez internetu.
Pobierz z App StoreŹródła
- Rozporządzenie MRiRW z 12 lipca 2023 r., § 6 ust. 2 (sposób pomiaru) — Kancelaria Sejmu (ELI)
- Szczegółowe zasady uprawiania amatorskiego połowu ryb 2026 – Gorzów Wlkp. (pomiar przynęt, przechowywanie ryb) — Okręg PZW w Gorzowie Wlkp.
- Ogólne warunki amatorskiego połowu ryb 2026 – Okręg PZW w Katowicach — Okręg PZW w Katowicach
- Ustawa o rybactwie śródlądowym, art. 9 — Kancelaria Sejmu (ELI)