Handbalstat

Beginworpgebied van 4 meter verplicht vanaf 2027-2028: wat verandert er voor jouw club?

Vanaf seizoen 2027-2028 geldt de cirkel van 4 meter voor de beginworp in alle NHV-competities, ook jeugd en breedte. Regels, belijning en coachingzone.

Vanaf het seizoen 2027-2028 wordt de beginworp in álle Nederlandse handbalcompetities genomen vanuit een cirkel met een diameter van 4 meter op de middenlijn – ook in de lagere divisies, de jeugd en de breedtesport. Dat staat in een brief van het NHV van 30 april 2025. Tegelijk komt er een gemarkeerde coachingzone langs de bank. Clubs hebben tot de zomer van 2027 om hun sporthal van de juiste lijnen te laten voorzien.

Voor spelers verandert vooral het ritme na een tegendoelpunt. Voor trainers en hallenbeheerders is het vooral een praktische klus. Hieronder staat wat er precies in de regels staat, wat je als club nu al kunt doen en wat het betekent voor het spel.

Van topcompetitie naar elke zaal: de invoering in stappen

Het beginworpgebied is geen Nederlandse uitvinding. De IHF kondigde het in 2022 aan als een van vier spelregelwijzigingen. Het NHV koos voor een gefaseerde invoering omdat er in veel hallen nieuwe belijning nodig is.

Seizoen Waar het beginworpgebied geldt (NHV)
2022-2023 Super Handball League Men
2023-2024 Uitbreiding naar Super Handball League Women, Next Handball League, 1e divisie en Landelijke A-jeugddivisie
2024-2027 Meerdere divisies (volgens de brief van 2025 "inmiddels uitgebreid")
vanaf 2027-2028 Alle competitieniveaus, inclusief lagere divisies, jeugd en breedtesport

De eerste stap staat in de NHV-brief van 30 november 2022; de laatste stap in de brief van april 2025. Het NHV noemt als reden dat de regel de sport "sneller en attractiever" heeft gemaakt en dat het één regel voor heel Nederland wil.

Wat zegt de spelregel precies?

In de NHV-spelregels zaal, editie 1 juli 2025 staat het beginworpgebied in regel 1:9: een cirkel van 4 meter diameter in het midden van de middenlijn. Het mag een cirkellijn zijn óf een vlak in een andere kleur dan de vloer.

De uitvoering staat in regel 10:3b. De belangrijkste punten op een rij:

  • De beginworp moet binnen drie seconden na het fluitsignaal worden genomen, in elke richting.
  • De scheidsrechter mag pas fluiten als de bal én de werper volledig binnen de cirkel zijn. Dit is aangescherpt per 1 juli 2025; eerder volstond één voet in het gebied. De IHF legt uit dat zo werd voorkomen dat een gefloten beginworp alsnog een vrije worp tegen moest opleveren.
  • De werper mag vrij bewegen in de cirkel en de worp rennend uitvoeren, maar niet springen tijdens de worp en na het fluitsignaal niet met de bal stuiten.
  • De werper mag de cirkel met geen enkel lichaamsdeel verlaten voordat de worp genomen is.
  • De beginworp is uitgevoerd zodra de bal de cirkellijn helemaal is gepasseerd, of zodra een medespeler de bal raakt of controleert – ook als dat binnen de cirkel gebeurt.
  • Medespelers mogen vóór het fluitsignaal niet over de middenlijn, tenzij ze in de cirkel staan.
  • Tegenstanders mogen niet in de cirkel komen en bal of werper daar niet aanraken. Direct buiten de lijn staan mag wel.

Regel 10:4 vult aan: na een doelpunt mogen de tegenstanders van de werper op beide speelhelften staan. Bij een beginworp vanaf de middenlijn (de oude variant) moeten ze 3 meter afstand houden; bij de cirkel moeten ze er met hun hele lichaam buiten blijven.

Het verschil met de oude middenworp

Middenlijn (10:3a) Beginworpgebied (10:3b)
Positie werper Eén voet op de middenlijn, andere op of achter de lijn Volledig binnen de cirkel
Bewegen Positie vasthouden tot de bal los is Vrij bewegen, rennend gooien toegestaan
Zijwaartse tolerantie 1,5 meter vanaf het midden Niet nodig: de cirkel is de grens
Tegenstanders Minstens 3 meter afstand Buiten de cirkel

De coachingzone: nieuwe lijnen langs de bank

Dezelfde brief van april 2025 kondigt de coachingzone aan. Regel 1:11 omschrijft die als het gebied vanaf 3,5 meter van de middenlijn tot 8 meter van de achterlijn, voor zover mogelijk inclusief de ruimte direct achter de bank. Begin en einde worden aangegeven met een lijn van 50 cm lang en 5 cm breed, die op 30 cm buiten de zijlijn begint. Het NHV noemt die afmetingen "aanbevolen".

De spelregels geven de officials binnen die zone ruimte om te staan en te bewegen om tactische aanwijzingen te geven. Wie een team-time-out wil aanvragen, mag de zone verlaten. Hoe vaak dat mag, lees je in ons artikel over de spelregels voor de E- en D-jeugd.

Wat moet je als club nu regelen?

Het NHV vraagt verenigingen expliciet om zelf contact te zoeken met de eigenaar van de accommodatie – vaak de gemeente of een sportbedrijf. Een praktische volgorde:

  1. Inventariseer je hallen. In welke zalen speel je thuis, en welke hebben al een cirkel of gekleurd vlak? Teams die al in de 1e divisie of hoger spelen, hebben vaak al een geschikte zaal.
  2. Stuur een schriftelijk verzoek naar de hallenbeheerder, met verwijzing naar de NHV-brief en pagina 5 tot en met 8 van de spelregels. Noem de deadline: start seizoen 2027-2028.
  3. Vraag naar de planning. Belijning wordt vaak gecombineerd met groot onderhoud van de vloer. Wie te laat vraagt, kan in de zomer van 2027 achter het net vissen.
  4. Denk aan andere sporten. Een gekleurd vlak in plaats van een lijn kan in een multifunctionele hal rustiger ogen; de regel staat beide toe.
  5. Informeer je scheidsrechters en trainers. Vooral bij jeugdteams moet de nieuwe beginworp worden geoefend.

Het NHV schrijft dat het zelf ook bij NOC*NSF en de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) aandacht vraagt voor de gevolgen voor gemeenten.

Wat betekent het voor het spel?

De cirkel maakt een snelle beginworp na een tegendoelpunt makkelijker: de werper hoeft niet stil te staan op de lijn en kan meteen aanlopen. Dat sluit aan bij wat de EHF zag op het EK mannen 2026. In de EHF-analyse van dat toernooi staat dat ploegen inzetten op hoog tempo, snelle balcirculatie, snelle beginworpen en snelle omschakeling. Verdedigers moesten volgens dezelfde analyse na balverlies razendsnel terug om de snelle middenworp te verstoren. Over het hele toernooi werden 4.046 goals gemaakt uit 6.253 schoten.

Voor jeugdtrainers betekent dit twee dingen:

  • Aanvallend: oefen een vaste afspraak na een tegendoelpunt. Wie gaat er in de cirkel staan, wie loopt diep, welke keeper gooit de bal snel naar het midden?
  • Verdedigend: leer spelers om na een eigen doelpunt meteen terug te sprinten in plaats van te juichen. Juist in de jeugd vallen veel goals in de eerste seconden na een doelpunt aan de andere kant.

Meten of het werkt

Of je team profiteert van de snelle beginworp, zie je pas als je het bijhoudt. Een simpele methode: noteer bij elk eigen doelpunt of het viel binnen ongeveer tien seconden na een tegendoelpunt. Doe hetzelfde voor tegendoelpunten na een eigen goal. Na een paar wedstrijden zie je of de cirkel je meer oplevert dan hij kost.

Wie toch al de schoten per speler bijhoudt, kan daar het type aanval aan toevoegen. In Handbalstat kies je bij een schot onder andere "break" (fast break) als aanvalstype, zodat je die doelpunten na afloop apart terugziet naast schoten van 9 meter, de cirkel en de vleugel. Hoe je daar een eerlijk percentage van maakt, lees je in schotpercentage bij handbal berekenen.

Kort samengevat

  • Vanaf 2027-2028 overal een beginworpgebied van 4 meter, ook in de jeugd.
  • Werper en bal volledig in de cirkel, drie seconden, rennen mag, springen niet.
  • Tegenstanders buiten de cirkel, medespelers mogen pas over de middenlijn na het fluitsignaal.
  • Coachingzone: van 3,5 meter vanaf de middenlijn tot 8 meter van de achterlijn, met korte markeringslijnen buiten de zijlijn.
  • Regel de belijning tijdig met de eigenaar van je sporthal.
Handbalstat

Goals, schoten, reddingen en tijdstraffen live invoeren – de cijfers staan klaar na het eindsignaal.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Vanaf wanneer is het beginworpgebied verplicht in de jeugd?

Volgens de brief van het NHV van 30 april 2025 geldt het beginworpgebied met een diameter van 4 meter vanaf seizoen 2027-2028 op alle competitieniveaus, dus ook in de lagere divisies, de jeugdcompetities en de breedtesport.

Mag de werper rennen in het beginworpgebied?

Ja. De werper mag vrij bewegen in de cirkel en de beginworp rennend uitvoeren, maar mag niet springen tijdens de worp en na het fluitsignaal niet met de bal stuiten. Hij mag de cirkel pas verlaten nadat de bal is gespeeld.

Moet de club zelf de lijnen laten aanbrengen?

Het NHV vraagt verenigingen om contact op te nemen met de eigenaar van de sporthal en te verzoeken om de benodigde belijning. Het NHV zegt zelf ook bij NOC*NSF en de Vereniging Sport en Gemeenten aandacht te vragen voor de kosten en planning.

Bronnen

  1. Brief aanpassing beginworpgebied en coachingzone (30 april 2025) — NHV (2025-04-30)
  2. Brief spelregelwijziging beginworpgebied (30 november 2022) — NHV (2022-11-30)
  3. Spelregels zaal 2025 (editie 1 juli 2025) — NHV (2025-07-01)
  4. Amended Rules of the Game enforced from 1 July 2025 — IHF (2025-07-01)
  5. Men's EHF EURO 2026 – analysis — EHF (2026-02)

Meer artikelen