Spelregels E-jeugd en D-jeugd handbal: tijdstraf, time-out en keeperswissel uitgelegd
In de E-jeugd geen tijdstraf, in de D-jeugd een persoonlijke straf zonder ondertal. De NHV-jeugdregels op een rij, met wat ze betekenen voor coaches.
In de E-jeugd (handbal voor ongeveer 8 tot 10 jaar) bestaat de tijdstraf nog niet: de scheidsrechter legt het spel stil, legt uit wat de bedoeling is en de tegenstander krijgt de bal. In de D-jeugd bestaat de tijdstraf wel, maar als persoonlijke straf: er mag direct een andere speler in, dus er ontstaat geen ondertal. Beide categorieën spelen 2 × 20 minuten met een vaste time-out van een minuut halverwege elke helft, en verdedigen verplicht 1 tegen 1. Zo staat het in de NHV-documenten met spelregels en richtlijnen, versie 22 oktober 2025.
Die regels wijken flink af van het seniorenhandbal. Hieronder zetten we ze naast elkaar, met wat het betekent voor coaches en voor wie statistieken bijhoudt.
E-jeugd en D-jeugd naast elkaar
| Onderdeel | E-jeugd | D-jeugd |
|---|---|---|
| Veld | 20 × 30 m (anders 20 × 40) | 20 × 40 m |
| Doel | 160 cm hoog × 300 cm breed, doelverkleiner mogelijk | 200 cm hoog × 300 cm breed |
| Spelers | 5 veldspelers + keeper | 6 veldspelers + keeper |
| Bal | Maat 0 | Maat 1 |
| Speeltijd | 2 × 20 min | 2 × 20 min |
| Time-out | 1 min halverwege elke helft | 1 min halverwege elke helft |
| Verdediging | 1 op 1, vanaf eigen helft | 1 op 1, over het hele veld |
| Mandekking (één speler afschermen) | Niet toegestaan | Niet toegestaan |
| Tijdstraf | Nog niet gebruikt | Persoonlijk, directe vervanging |
| Keeper | Max. één helft per keeper | Geen helftenregel |
| Rugnummers | Niet verplicht | Verplicht |
Bronnen: NHV, Spelregels en richtlijnen E-jeugd en D-jeugd. Volgens beide documenten gelden de regels sinds 1 juli 2024; de versies op handbal.nl zijn bijgewerkt op 22 oktober 2025.
De tijdstraf: waarom anders?
In het seniorenhandbal is een tijdstraf altijd twee minuten speeltijd waarin het team met één speler minder speelt, en de derde tijdstraf voor dezelfde speler betekent diskwalificatie – zo staat het in de IHF-regels van 1 juli 2025. In de jeugd past dat niet bij het doel: iedereen moet zoveel mogelijk balcontacten krijgen.
E-jeugd: Bij een overtreding die bij senioren een tijdstraf zou opleveren, legt de scheidsrechter het spel stil en legt de speler uit wat gewenst gedrag is. De andere partij krijgt de bal. Als er een jeugdscheidsrechter fluit, wordt van de coach verwacht dat hij de speler even naar de kant haalt om uit te leggen wat er misging.
D-jeugd: De tijdstraf bestaat, maar is persoonlijk. Het moment is bedoeld voor de coach om de speler de gewenste handeling uit te leggen. Er mag direct een andere speler in.
Voor statistiek betekent dit: tel in de E- en D-jeugd geen overtal- of ondertalsituaties, want die bestaan niet. Tel hooguit hoeveel tijdstraffen of waarschuwingen er vallen, als signaal voor welke regels je moet uitleggen.
De time-out halverwege
Beide categorieën hebben halverwege elke helft een time-out van één minuut. Het doel is volgens het NHV dat de jeugdscheidsrechter en zijn begeleider kort kunnen evalueren. Teams drinken iets en de coach geeft korte individuele tips. Coaches mogen aansluiten om vragen te stellen of afspraken bij te stellen.
Dat is iets heel anders dan de team-time-out bij senioren, waar een team volgens de IHF één time-out per helft heeft (of drie per wedstrijd, als de bond die variant gebruikt) en die alleen in balbezit mag aanvragen. In de jeugd kun je die vaste pauze goed gebruiken om één cijfer te bespreken: "We hebben deze helft maar drie keer op doel geschoten."
1 op 1 en het open-handgebaar
Het hart van de jeugdregels is de verplichte 1-op-1-dekking. In de E-jeugd begint die zodra de tegenstander de eigen helft betreedt; in de D-jeugd geldt ze over het hele veld zodra je team de bal niet heeft. Kinderen mogen niet met de handen omhoog aan de cirkel blijven wachten.
Verdedigt een team niet 1 op 1, dan volgt eerst een waarschuwing. Daarna toont de scheidsrechter het open-handgebaar: de verdediging krijgt nog één kans. Lukt dat niet, dan krijgt de aanvallende partij een shoot-out. Van de coach wordt verwacht dat hij hier actief op coacht.
Mandekking – één (vaardige) speler continu afschermen zodat die de bal niet krijgt – is in beide categorieën verboden.
De keeper
In de E-jeugd mag keeper A maximaal één helft op doel staan; in de tweede helft moet er iemand anders in. Het NHV noemt het wenselijk om zoveel mogelijk kinderen te laten keepen. Na de wedstrijd neemt bovendien iedereen een shoot-out en staat iedereen een keer op doel.
Dat maakt een persoonlijk reddingspercentage per kind weinig zinvol. Houd liever per helft bij wie er keepte en hoeveel reddingen het team in totaal maakte.
Technische fouten: uitleg in plaats van straf
Bij lopen, twee keer stuiten of de 3-secondenregel volgt een vrije worp, en de jeugdscheidsrechter geeft zo nodig uitleg. Maakt een speler twee keer achter elkaar dezelfde fout, dan vraagt de scheidsrechter de coach om de speler te wisselen en uit te leggen wat de bedoeling is. Bij drie passen in de E-jeugd blijft het aanvallende team zelfs in balbezit nadat de coach de speler kort heeft uitgelegd wat de juiste handeling is.
Wat kun je als coach bijhouden?
| Cijfer | E-jeugd | D-jeugd |
|---|---|---|
| Aantal verschillende schutters | Ja | Ja |
| Wie keepte welke helft | Ja (verplicht wisselen) | Ja |
| Schoten per helft | Ja | Ja |
| Balverlies in de opbouw | Ja | Ja |
| Tijdstraffen | Niet van toepassing | Alleen als leermoment |
| Overtal/ondertal | Niet van toepassing | Niet van toepassing |
Hoe je dat praktisch aanpakt, staat in het stappenplan voor handbalstatistieken. Handbalstat telt schoten, goals en reddingen per kind; de tijdstrafklok kun je in deze categorieën gewoon negeren.
En vanaf de C-jeugd?
Vanaf de C-jeugd gaan de regels steeds meer lijken op het seniorenhandbal, inclusief tijdstraffen met ondertal. Let ook op een andere verandering die eraan komt: het beginworpgebied van 4 meter wordt vanaf seizoen 2027-2028 verplicht in alle competities, ook in de jeugd. Lees daarover het artikel over het beginworpgebied.
Goals, schoten, reddingen en tijdstraffen live invoeren – de cijfers staan klaar na het eindsignaal.
Download in de App StoreVeelgestelde vragen
Hoe lang duurt een wedstrijd in de E-jeugd en D-jeugd?
Volgens de NHV-documenten is de speeltijd voor jeugdteams van 8 tot 12 jaar 2 × 20 minuten, met halverwege elke helft een time-out van 1 minuut.
Krijgt een team in de D-jeugd ondertal bij een tijdstraf?
Nee. In de D-jeugd is de tijdstraf een persoonlijke straf. Er mag direct een andere speler het veld in, zodat er geen overtal ontstaat.
Mag dezelfde keeper de hele wedstrijd keepen in de E-jeugd?
Nee. Keeper A mag maximaal één helft op doel staan; in de tweede helft moet een andere keeper in het doel.
Bronnen
- Spelregels en richtlijnen E-jeugd (versie 22-10-2025) — NHV (2025-10-22)
- Spelregels en richtlijnen D-jeugd (versie 22-10-2025) — NHV (2025-10-22)
- Rules of the Game – Indoor Handball, edition 1 July 2025 (EN, via FIGH) — IHF / FIGH (2025-07-01)