Kontrolka – prawa kierowcy

Kontrola trzeźwości: alkomat, drugi pomiar po 15 minutach i prawo do badania krwi

0,2–0,5 ‰ to stan po użyciu (wykroczenie), powyżej 0,5 ‰ nietrzeźwość (przestępstwo). Kiedy drugi pomiar, kiedy krew na żądanie i co grozi za odmowę.

Podczas kontroli drogowej policjant może zbadać Cię na trzeźwość bez szczególnego powodu – pozwala na to art. 129ja Prawa o ruchu drogowym. Badanie zaczyna się od alkomatu. Jeśli pierwszy pomiar pokaże więcej niż 0,00 mg/dm³, drugi wykonuje się po 15 minutach. Masz prawo zażądać badania krwi, nawet jeśli dmuchałeś w alkomat, a gdy odmówisz badania wydechu, policja i tak ustali wynik na podstawie krwi.

Progi są dwa: od 0,2 do 0,5 ‰ we krwi (0,1–0,25 mg/dm³ w wydychanym powietrzu) to stan po użyciu alkoholu, a powyżej 0,5 ‰ (0,25 mg/dm³) – stan nietrzeźwości.

Skala zjawiska

Według raportu Komendy Głównej Policji „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku” w 2025 r. przebadano na trzeźwość 17 913 462 kierujących – o ponad 1,8 mln więcej niż rok wcześniej. Ujawniono 92 532 kierujących pod działaniem alkoholu, w tym 42 472 osoby zakwalifikowane z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Prawdopodobieństwo, że trafisz na alkomat, jest więc realne także wtedy, gdy nic złego nie zrobiłeś.

Progi i ich skutki

Definicje pochodzą z art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości:

Stan We krwi W wydychanym powietrzu Co to oznacza dla kierowcy auta
Trzeźwość poniżej 0,2 ‰ poniżej 0,1 mg/dm³ brak odpowiedzialności (poza okresem próbnym)
Stan po użyciu alkoholu 0,2–0,5 ‰ 0,1–0,25 mg/dm³ wykroczenie z art. 87 § 1 KW: areszt albo grzywna nie niższa niż 2500 zł, obowiązkowy zakaz prowadzenia, 15 punktów
Stan nietrzeźwości powyżej 0,5 ‰ powyżej 0,25 mg/dm³ przestępstwo z art. 178a § 1 KK: do 3 lat pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia na co najmniej 3 lata

Kierowców w okresie próbnym, który dla nowych kierowców kat. B obowiązuje od 3 września 2026 r., dotyczy zakaz jazdy z jakąkolwiek zawartością alkoholu – próg wynosi 0,0 ‰ (art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu z ustawy z 17 października 2025 r.).

Jak wygląda badanie alkomatem – krok po kroku

Procedurę opisuje rozporządzenie Ministra Zdrowia i MSWiA z 28 grudnia 2018 r.:

  1. Najpierw wydech, potem krew. Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się przed badaniem krwi, jeśli pozwala na to stan osoby badanej (§ 2 ust. 2).
  2. 15 minut przerwy po jedzeniu, piciu i paleniu. Analizatora nie używa się wcześniej niż 15 minut od zakończenia spożywania alkoholu, palenia tytoniu, e-papierosa czy używania wyrobów beztytoniowych (§ 3 ust. 2). Jeśli właśnie paliłeś, powiedz o tym.
  3. Nowy ustnik. Ustnik wymienia się przed każdym pomiarem (§ 4 ust. 1).
  4. Drugi pomiar. Gdy przesiewowy wynik przekracza 0,00 mg/dm³, drugi pomiar wykonuje się po 15 minutach (§ 4 ust. 3).
  5. Weryfikacja dokładniejszym urządzeniem. Na Twoje żądanie albo przy podejrzeniu przestępstwa wynik powyżej 0,00 mg/dm³ weryfikuje się analizatorem dowodowym – dwoma pomiarami, jeden po drugim (§ 4 ust. 4).
  6. Protokół. Na Twoje żądanie sporządza się protokół z badania, który dostajesz (§ 7 ust. 3–4).

Kiedy badanie krwi

§ 8 ust. 1 rozporządzenia wymienia cztery sytuacje: odmawiasz badania wydechu, mimo badania wydechu żądasz badania krwi, Twój stan uniemożliwia badanie wydechu (np. choroba układu oddechowego), albo analizator nie pokazał wyniku, bo stężenie przekroczyło jego zakres.

Krew pobiera osoba z odpowiednimi kwalifikacjami (art. 47 ustawy o wychowaniu w trzeźwości), sprzętem jednorazowym, a skórę odkaża się środkiem bez alkoholu (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). W szczególnych przypadkach – np. gdy osoba podejrzana oddaliła się z miejsca zdarzenia przed badaniem – krew pobiera się trzykrotnie co 30 minut (§ 8 ust. 2 w zw. z § 6).

Żądanie badania krwi zapisuje się w protokole. Jeśli uważasz, że wynik z alkomatu jest zawyżony – np. przez płyn do płukania ust – to właśnie ta droga.

Odmowa badania

Odmowa dmuchania nie kończy sprawy. Art. 129i Prawa o ruchu drogowym stanowi, że wtedy zawartość alkoholu ustala się na podstawie badania krwi, a badanie można przeprowadzić także bez zgody – po uprzedzeniu Cię o tym. Odmowa oznacza więc zwykle wizytę w placówce medycznej i dłuższą procedurę, a nie uniknięcie badania.

Kogo jeszcze można zbadać

Art. 129ja w brzmieniu od 3 marca 2026 r. pozwala zbadać kierującego, osobę, co do której jest uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, oraz pasażera towarzyszącego 17-latkowi z prawem jazdy kat. B. Po wypadku z zabitym lub rannym badanie kierującego jest obowiązkowe, a kierujący ma prawo żądać badania krwi lub moczu (art. 129k).

Narkotest

Na obecność środków działających podobnie do alkoholu stosuje się najpierw test niewymagający laboratorium (np. ślina). Gdy odmówisz lub test jest niemożliwy, bada się krew lub mocz (art. 129j).

Co zapisać po kontroli trzeźwości

  • godzinę i wynik każdego pomiaru,
  • czy minęło 15 minut od palenia lub jedzenia,
  • czy żądałeś badania krwi i czy wpisano to do protokołu,
  • dane funkcjonariusza.

Taki zapis pomoże, jeśli sprawa trafi do sądu. Karta „Alkomat i badanie krwi” w Kontrolce zbiera te prawa w jednym miejscu, bez internetu.

Przy wyniku wskazującym na stan nietrzeźwości policjant zatrzyma prawo jazdy (art. 135 Prawa o ruchu drogowym), a od 29 stycznia 2026 r. przy co najmniej 1,5 ‰ sąd co do zasady orzeka przepadek pojazdu. O tym i innych zmianach piszemy w podsumowaniu zmian w przepisach drogowych 2026. Pełny przebieg kontroli opisuje poradnik kontrola drogowa krok po kroku.

Ten tekst nie jest poradą prawną. Jeśli usłyszałeś zarzut z art. 178a KK, skontaktuj się z obrońcą.

Kontrolka – prawa kierowcy

Dokumenty, alkomat, pojazd i mandat – spokojnie, krok po kroku, z przepisem przy każdej odpowiedzi.

Pobierz z App Store

Najczęstsze pytania

Czy mogę odmówić dmuchania w alkomat?

Możesz odmówić badania wydychanego powietrza, ale wtedy ustala się zawartość alkoholu na podstawie badania krwi (art. 129i ust. 2 Prawa o ruchu drogowym). Badanie może być przeprowadzone także bez Twojej zgody, o czym policjant musi uprzedzić.

Czy po wyniku z alkomatu mogę zażądać badania krwi?

Tak. § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 28 grudnia 2018 r. przewiduje badanie krwi, gdy osoba badana, mimo badania wydychanego powietrza, żąda badania krwi.

Czy policja może zbadać mnie bez powodu?

Tak. Art. 129ja Prawa o ruchu drogowym pozwala w toku kontroli ruchu drogowego poddać badaniu kierującego bez wskazywania podejrzenia. Przy zorganizowanych akcjach trzeźwości policjant może poprzestać na podaniu przyczyny zatrzymania.

Źródła

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i MSWiA z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz.U. 2018 poz. 2472) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  2. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Dz.U. 2023 poz. 2151 (art. 46–47) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  3. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. 2024 poz. 1251 (art. 129i–129k) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  4. Kodeks karny, Dz.U. 2026 poz. 1342 (art. 42, 178a) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  5. Kodeks wykroczeń, Dz.U. 2026 poz. 1372 (art. 87) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  6. Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku — Komenda Główna Policji (2026)

Więcej artykułów