Czy można dostać certyfikat przewoźnika bez egzaminu? Zwolnienie na podstawie studiów w praktyce
Art. 38a ustawy: pełne zwolnienie dla magistrów i absolwentów podyplomowych z całym zakresem, częściowe – minus 50 zł za moduł. Tylko dyplomy z Polski.
Tak, ale tylko w jednym przypadku: gdy masz dyplom studiów drugiego stopnia, jednolitych magisterskich albo świadectwo studiów podyplomowych, a program tych studiów obejmował cały zakres załącznika I do rozporządzenia 1071/2009. Wtedy, zgodnie z art. 38a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jesteś zwolniony z egzaminu i płacisz tylko 300 zł za certyfikat. Jeśli studia obejmowały tylko część zagadnień, możesz dostać zwolnienie częściowe z wybranych modułów testu – ale zadanie egzaminacyjne i tak rozwiązujesz.
Kto może się ubiegać – dwa progi
| Zwolnienie pełne (art. 38a ust. 1) | Zwolnienie częściowe (art. 38a ust. 2) | |
|---|---|---|
| jakie studia | II stopnia, jednolite magisterskie, podyplomowe | także I stopnia (licencjat, inżynier) |
| warunek | program obejmuje cały zakres załącznika I | program obejmuje część zakresu |
| co zdajesz | nic | test z modułów nieuznanych + całe zadanie |
| opłata za egzamin | 0 zł | 500 zł − 50 zł za każdy uznany moduł |
| opłata za certyfikat | 300 zł | 300 zł |
Kluczowe słowo to „program”. Nie wystarczy, że kierunek nazywa się „transport” albo „logistyka” – ITS ocenia, czy przedmioty z suplementu do dyplomu pokrywają zagadnienia z poszczególnych modułów A–H.
Jakie dokumenty składasz
Według ITS i § 5 regulaminu egzaminu:
- wniosek o wydanie certyfikatu – ten sam formularz co przy zwykłym egzaminie,
- kopię potwierdzenia przelewu – 300 zł przy pełnym zwolnieniu albo 300 zł + pomniejszona opłata za egzamin przy częściowym,
- deklarację o zakresie zagadnień objętych programem studiów – wzór to załącznik nr 3 do regulaminu; wskazujesz w niej, które zagadnienia z załącznika I obejmowały twoje przedmioty,
- dyplom z suplementem (albo innym dokumentem potwierdzającym program studiów) lub świadectwo studiów podyplomowych.
Uwaga na kopie
FAQ ITS podkreśla dwie rzeczy, które często zaskakują:
- złożone dokumenty nie są zwracane – zostają w archiwum ITS, dlatego zaleca się składać kopie,
- kopie muszą być poświadczone przez uczelnię lub notariusza (zgodnie z art. 76a k.p.a.); ITS nie przyjmuje kopii poświadczonych samodzielnie.
Dokumenty wysyłasz pocztą albo wrzucasz do skrzynki podawczej przy wejściu do siedziby ITS (w kopercie lub koszulce).
Tylko polskie dyplomy
FAQ ITS jest jednoznaczne: zwolnienia dotyczą wyłącznie studiów ukończonych w Polsce. Osoba z dyplomem z Ukrainy, Niemiec czy Wielkiej Brytanii zdaje egzamin w pełnym zakresie, nawet jeśli studiowała transport.
Jak przebiega egzamin przy zwolnieniu częściowym
ITS pisemnie informuje, z których modułów jesteś zwolniony (§ 7 regulaminu). Na egzaminie:
- komisja zakreśla i parafuje na teście i karcie odpowiedzi moduły, które wypełniasz,
- odpowiadasz tylko na pytania z nieuznanych modułów,
- czas testu liczy się jako 15 minut na każdy moduł (§ 16) – przy czterech modułach masz 60 minut,
- zadanie egzaminacyjne rozwiązujesz w całości, w pełnym czasie.
Moduły, z których jesteś zwolniony, nie są punktowane; moduły zdawane stanowią 100% części testowej. Progi pozostają te same: co najmniej 50% z testu, 50% z zadania i 60% łącznie.
Przykład opłaty
Program studiów pokrył cztery moduły: A (prawo cywilne), B (prawo handlowe), D (prawo podatkowe) i E (zarządzanie finansowe). Opłata za egzamin: 500 − 4 × 50 = 300 zł, plus 300 zł za certyfikat – razem 600 zł. Test zdajesz z modułów C, F, G i H (32 pytania, 60 minut).
Jeżeli ITS nie uzna któregoś modułu, wyśle informację z prośbą o dopłatę różnicy.
Czy warto walczyć o zwolnienie częściowe?
Oszczędność to 50 zł i 15 minut na module – niewiele. Prawdziwa korzyść jest gdzie indziej: mniej materiału do nauki. Ale jest też haczyk. Część zadaniowa obejmuje zagadnienia praktyczne (czas pracy kierowców zawsze, często kalkulacje i odpowiedzialność przewoźnika), a z niej zwolnienia częściowego nie ma. Ktoś, kto uzyska zwolnienie z modułu E, wciąż musi umieć policzyć koszt kilometra w zadaniu.
Dlatego nawet przy zwolnieniu z części testu warto przerobić zadania – przykłady znajdziesz w artykułach o kalkulacji kosztu 1 km i o czasie jazdy i odpoczynku.
A doświadczenie zawodowe?
Rozporządzenie 1071/2009 (art. 9) pozwala państwom zwalniać z egzaminu osoby, które przez 10 lat przed 4 grudnia 2009 r. nieprzerwanie zarządzały firmą transportową, a – przy licencjach tylko na pojazdy do 3,5 t – osoby zarządzające taką firmą przez 10 lat przed 20 sierpnia 2020 r. Polska ustawa w rozdziale o certyfikatach przewiduje jednak tylko zwolnienia na podstawie studiów (art. 38a); procedura ITS również opisuje wyłącznie te dwie ścieżki. Samo wieloletnie doświadczenie kierowcy czy spedytora nie zwalnia z egzaminu.
Jak przygotować deklarację, żeby nie było dopłat
Najwięcej nieporozumień bierze się z deklaracji o zakresie zagadnień. Kilka praktycznych wskazówek:
- Zestaw suplement z zakresem wiedzy. Weź listę zagadnień z załącznika I (ITS publikuje ją w zakładce „Zakres wymaganej wiedzy”) i przy każdym module wpisz nazwy przedmiotów z suplementu, które go pokrywają.
- Nie zawyżaj. Jeśli ITS nie uzna modułu, poprosi o dopłatę 50 zł i będziesz musiał go zdawać – lepiej od początku uczyć się z założeniem, że moduł może nie zostać uznany.
- Wyślij komplet za jednym razem. Brak suplementu albo niepoświadczona kopia oznacza wezwanie do uzupełnienia, a termin 14 dni przed egzaminem biegnie dalej.
- Zostaw zapas czasu. ITS najpierw rozpatruje wniosek i informuje o uznanych modułach, dopiero potem wyznacza egzamin.
Krótko
- Magister lub absolwent podyplomówki z pełnym programem – 300 zł, bez egzaminu, certyfikat w ciągu 28 dni od złożenia wniosku.
- Licencjat lub program częściowy – mniejszy test, pełne zadanie, opłata pomniejszona o 50 zł za moduł.
- Dyplom zagraniczny, brak studiów, doświadczenie w branży – pełny egzamin.
W Cargexa możesz ćwiczyć tylko te moduły, których nie masz uznanych – postęp na trasie A–H pokazuje każdy moduł osobno.
Pytania z podstawą prawną, zadania obliczeniowe krok po kroku i egzamin próbny w formacie polskim – na iPhonie, także offline.
Pobierz z App StoreNajczęstsze pytania
Czy licencjat daje pełne zwolnienie z egzaminu?
Nie. Pełne zwolnienie przysługuje tylko po studiach drugiego stopnia, jednolitych magisterskich albo podyplomowych, których program obejmuje cały zakres załącznika I do rozporządzenia 1071/2009. Dyplom studiów pierwszego stopnia może dać wyłącznie zwolnienie częściowe, z modułów objętych programem.
Czy dyplom z uczelni zagranicznej się liczy?
Według FAQ Instytutu Transportu Samochodowego zwolnienia dotyczą wyłącznie studiów ukończonych w Polsce.
Źródła
- Ustawa o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1490), art. 38a — Kancelaria Sejmu (2025-10-29)
- Rozporządzenie MIiB z 22.06.2017 w sprawie przeprowadzenia procesu certyfikacji (Dz.U. 2017 poz. 1352), § 5 — Sejm RP (ELI) (2017-06-22)
- Informacje o procesie egzaminowania – zwolnienia — Instytut Transportu Samochodowego (2026-11-20)
- FAQ – zwolnienia z egzaminu — Instytut Transportu Samochodowego (2026-11-20)
- Regulamin przeprowadzenia egzaminu (§ 5, § 12 ust. 5–6, § 16) — Ministerstwo Infrastruktury (2023-10-17)