Contapix

Jak przeprowadzić spis z natury w magazynie krok po kroku

Zarządzenie, porządek w magazynie, zespoły spisowe, liczenie strefami, arkusze i poprawki, porównanie z ewidencją. Praktyczny przebieg spisu z natury.

Dobry spis z natury w magazynie składa się z ośmiu kroków: zarządzenie z datą i zakresem, uporządkowanie magazynu, zamknięcie dokumentów, podział na strefy i zespoły, liczenie według jednej metody, zapis w arkuszach z kontrolą poprawek, porównanie z ewidencją i wyjaśnienie różnic. Najwięcej błędów nie powstaje przy samym liczeniu, tylko przed nim (bałagan, niezaksięgowane dokumenty) i po nim (różnice wyjaśniane w pośpiechu).

Poradnik jest dla hurtowni, składów budowlanych i drewna, magazynów logistycznych i firm produkcyjnych. Terminy wynikające z przepisów opisujemy w artykule inwentaryzacja na koniec 2026 roku.

Krok 1. Zarządzenie o inwentaryzacji

Kierownik jednostki wydaje zarządzenie, które określa:

  • datę spisu i godzinę rozpoczęcia,
  • zakres (magazyny, składy zewnętrzne, towar u kontrahentów, towar obcy),
  • skład komisji inwentaryzacyjnej i zespołów spisowych,
  • osoby materialnie odpowiedzialne,
  • sposób spisu (papier, kolektory, system magazynowy).

Ustawa o rachunkowości wymaga udokumentowania przebiegu i wyników inwentaryzacji oraz powiązania ich z księgami (art. 27), więc zarządzenie jest pierwszym dokumentem tej ścieżki.

Krok 2. Porządek w magazynie

Na kilka dni przed spisem:

  1. Odłóż każdy indeks na jego lokalizację.
  2. Połącz rozproszone resztki tego samego towaru.
  3. Oznacz otwarte opakowania.
  4. Wydziel towar uszkodzony, niepełnowartościowy i obcy.
  5. Sprawdź etykiety regałów i lokalizacji.

Krok 3. Zamknięcie dokumentów

Wszystkie przyjęcia (PZ), wydania (WZ), przesunięcia (MM) i zwroty sprzed godziny spisu muszą być zaksięgowane. Towar, który przyjedzie lub wyjedzie w trakcie spisu, odkładasz w wydzielone miejsce z kartką "nie liczyć – po spisie".

Krok 4. Strefy i zespoły

Podziel magazyn na strefy z prostym planem. Każdy zespół dostaje swoją strefę i arkusze. Według podatki.biz w skład zespołu wchodzą zwykle dwie osoby, a osoba odpowiedzialna za powierzone mienie nie może być jego członkiem, choć powinna być obecna.

Rola Zadanie
Liczący Liczy i dyktuje
Zapisujący Wpisuje do arkusza lub kolektora, pilnuje kolejności
Osoba materialnie odpowiedzialna Jest obecna, wskazuje lokalizacje, podpisuje
Przewodniczący komisji Kontroluje losowe pozycje, rozstrzyga wątpliwości

Krok 5. Jedna metoda liczenia dla wszystkich

Ustal reguły, zanim ktokolwiek zacznie liczyć:

  • Kierunek: od lewej do prawej, od góry do dołu, regał po regale.
  • Opakowania zbiorcze: liczysz kartony, mnożysz przez zawartość z etykiety, a co któryś karton otwierasz kontrolnie.
  • Sztuki luzem: w grupach po dziesięć albo inną metodą, jeśli jest szybsza i pewniejsza.
  • Oznaczanie: policzona lokalizacja dostaje znacznik (naklejka, kreda).

Pozycje, które sprawiają najwięcej kłopotu

Towar Problem Praktyczne rozwiązanie
Rury i profile w wiązkach Jednakowe końce, łatwo pominąć Liczyć od czoła, sektorami, lub ze zdjęcia końców
Deski, łaty, belki w stosach Stos głęboki, różne długości Rozdzielić po długości, liczyć czoła
Drobnica (śruby, złączki) Bardzo dużo sztuk Waga licząca
Butelki, kartony na palecie Warstwy zasłaniają się Liczyć warstwy × sztuki w warstwie, sprawdzić górną warstwę
Palety Mieszane typy Rozdzielić według typu przed liczeniem

Przy wadze liczącej kluczowa jest próbka wzorcowa. Mettler-Toledo podaje w swoim opracowaniu o liczeniu sztuk, że przy częściach o dużym rozrzucie masy zwiększenie próbki z 10 do 30 sztuk może zmniejszyć błąd o połowę, a średnią masę warto wyznaczać od nowa dla każdej partii.

Przy przedmiotach widocznych od czoła pomaga zdjęcie. W Contapix wybierasz szablon (np. rury albo drewno), dotykasz jednej sztuki i każda podobna dostaje kropkę; niepewne są wyróżnione do sprawdzenia, a przy bardzo gęstym ułożeniu liczysz strefami. Zdjęcie z liczbą, notatką i datą możesz potem dołączyć do dokumentacji.

Krok 6. Arkusze spisowe i poprawki

Arkusze są drukami ścisłego zarachowania: numerowane, wydawane za pokwitowaniem i rozliczane po spisie. Typowy arkusz zawiera numer pozycji, nazwę i indeks, jednostkę miary, ilość, a później cenę i wartość. Na końcu arkusza zespół wpisuje, na której pozycji zakończono spis, i podpisuje się.

Poprawki: błędną wartość skreślasz tak, by pozostała czytelna, wpisujesz poprawną i parafujesz. Nie wymazujesz i nie zaklejasz. Jeśli spis idzie w systemie magazynowym, system powinien zapisywać, kto i kiedy zmienił ilość.

Krok 7. Porównanie z ewidencją

Po zakończeniu spisu dział księgowości wycenia arkusze i porównuje je z ewidencją. Dobrą praktyką jest spis kontrolny pozycji z największymi różnicami, wykonany przez inny zespół, zanim ktokolwiek zacznie szukać winnych.

Krok 8. Wyjaśnienie i rozliczenie różnic

Różnice trzeba wyjaśnić i rozliczyć w księgach roku, którego dotyczy inwentaryzacja. Infor.pl dzieli je na różnice pozorne (błędy liczenia lub dokumentów), niedobory, nadwyżki i różnice jakościowe. Zanim uznasz niedobór, sprawdź:

  • czy nie ma niezaksięgowanych dokumentów,
  • czy jednostka miary jest ta sama w arkuszu i w systemie,
  • czy towar nie leży w innej lokalizacji albo pod podobnym indeksem,
  • czy nie doszło do pomyłki między podobnymi asortymentami.

Szczegóły rozliczania, w tym niedobory zawinione i niezawinione, omawiamy w artykule o niedoborach i nadwyżkach inwentaryzacyjnych.

Lista kontrolna

  • [ ] Zarządzenie podpisane, zespoły wyznaczone
  • [ ] Magazyn uporządkowany, towar obcy i uszkodzony wydzielony
  • [ ] Dokumenty sprzed spisu zaksięgowane
  • [ ] Plan stref rozdany
  • [ ] Reguły liczenia omówione z zespołami
  • [ ] Arkusze ponumerowane i wydane za pokwitowaniem
  • [ ] Spis kontrolny zaplanowany
  • [ ] Protokół różnic przygotowany

Po spisie

Zapisz, co poszło źle: które lokalizacje były nieczytelne, które towary liczono najdłużej, gdzie było najwięcej poprawek. Następny spis będzie szybszy, a wiele problemów da się rozwiązać przez liczenia cykliczne w ciągu roku.

Contapix

Dotknij jednej sztuki jako wzoru, a iPhone oznaczy wszystkie podobne. Ty sprawdzasz i poprawiasz.

Pobierz z App Store

Najczęstsze pytania

Ile osób powinno liczyć w zespole spisowym?

Zwykle co najmniej dwie: jedna liczy, druga zapisuje i kontroluje. Osoba materialnie odpowiedzialna za magazyn nie powinna być członkiem zespołu, ale powinna być obecna przy spisie.

Czy można poprawiać błędy w arkuszu spisowym?

Tak, ale nie przez wymazywanie. Błędny zapis skreśla się tak, aby pozostał czytelny, wpisuje poprawny i dodaje podpis osoby uprawnionej.

Czy w czasie spisu można wydawać towar?

Najlepiej nie w spisywanej strefie. Jeśli ruch jest konieczny, trzeba go udokumentować i oddzielić towar wydany lub przyjęty po godzinie rozpoczęcia spisu, żeby nie został policzony dwa razy albo pominięty.

Źródła

  1. Inwentaryzacja. Spis z natury. Najważniejsze zasady — podatki.biz
  2. Ustawa o rachunkowości, art. 26 i 27 — ArsLege
  3. Best Practices in Counting (white paper) — Mettler-Toledo
  4. Różnice w inwentaryzacji – skąd mogą pochodzić, co zrobić, jak rozliczyć — Infor.pl

Więcej artykułów