Inwentaryzacja na koniec 2026 roku: terminy i obowiązki według ustawy o rachunkowości
Zapasy spisuje się na 31 grudnia 2026, w strzeżonych magazynach raz na 2 lata, inne składniki do 15 stycznia 2027. Terminy z art. 26 i rozliczenie różnic.
Jednostki stosujące ustawę o rachunkowości przeprowadzają inwentaryzację na ostatni dzień roku obrotowego, czyli zwykle na 31 grudnia 2026 r. Dotyczy to w szczególności materiałów i towarów w zwykłym magazynie. Wyjątki: zapasy w strzeżonych składowiskach z ewidencją ilościowo-wartościową wystarczy spisać raz na dwa lata, a część innych składników można spisywać od października do 15 stycznia 2027 r. Różnice trzeba wyjaśnić i ująć w księgach roku 2026. Poniżej terminy, które naprawdę obowiązują, i to, co warto przygotować w listopadzie.
Artykuł dotyczy firm prowadzących księgi rachunkowe. Jeśli prowadzisz KPiR, zasady są inne: opisujemy je w tekście o spisie z natury w JDG na 31 grudnia 2026.
Co mówi art. 26 ustawy o rachunkowości
Zgodnie z art. 26 ust. 1 jednostki przeprowadzają inwentaryzację na ostatni dzień każdego roku obrotowego. Metoda zależy od składnika:
| Metoda | Czego dotyczy |
|---|---|
| Spis z natury, wycena, porównanie z księgami | Gotówka, papiery wartościowe w postaci materialnej, rzeczowe składniki aktywów obrotowych (zapasy), środki trwałe |
| Potwierdzenie salda | Środki na rachunkach bankowych, należności, aktywa powierzone innym |
| Porównanie z dokumentami (weryfikacja) | Składniki niedostępne do spisu lub potwierdzenia, np. grunty, należności sporne |
Spisem z natury obejmuje się także składniki należące do innych jednostek, powierzone do sprzedaży, przechowania czy przetwarzania; ich właścicieli trzeba zawiadomić o wynikach (art. 26 ust. 2).
Terminy i częstotliwość
Art. 26 ust. 3 łagodzi zasadę "na ostatni dzień roku". W skrócie, na podstawie omówienia podatki.biz:
| Składniki | Kiedy |
|---|---|
| Gotówka, papiery wartościowe, produkty w toku, materiały, towary i produkty gotowe (poza wyjątkami niżej) | Na ostatni dzień roku obrotowego |
| Inne składniki objęte spisem, np. środki trwałe na terenie niestrzeżonym | Rozpoczęcie w ostatnim kwartale, zakończenie do 15. dnia następnego roku |
| Zapasy w strzeżonych składowiskach z ewidencją ilościowo-wartościową | Raz w ciągu 2 lat |
| Towary i opakowania w punktach sprzedaży detalicznej z ewidencją wartościową | Raz w roku |
| Nieruchomości i środki trwałe na terenie strzeżonym | Raz w ciągu 4 lat |
Ważne jest sformułowanie ustawy: okno "ostatni kwartał – 15 stycznia" dotyczy składników aktywów z wyłączeniem m.in. materiałów, towarów i produktów gotowych. Zwykły magazyn towarów spisuje się więc na 31 grudnia 2026 r., a jeśli chcesz liczyć go w innym terminie, musisz spełnić warunki dla strzeżonych składowisk z ewidencją ilościowo-wartościową (wtedy wystarczy raz na dwa lata, w dowolnym momencie). Dla składników, które można spisywać w oknie, stan ze spisu koryguje się o przychody i rozchody między dniem spisu a dniem bilansowym.
Inwentaryzację przeprowadza się także na dzień zakończenia działalności oraz na dzień poprzedzający postawienie w stan likwidacji lub ogłoszenie upadłości (art. 26 ust. 4).
Rozliczenie różnic (art. 27)
Przebieg i wyniki inwentaryzacji trzeba udokumentować i powiązać z zapisami ksiąg. Różnice między stanem rzeczywistym a księgowym należy wyjaśnić i rozliczyć w księgach tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji, co przypomina też Infor.pl. Różnice ze spisu na 31 grudnia 2026 r. wpływają więc na wynik za 2026 r., nawet jeśli wyjaśniasz je w styczniu. O tym, skąd biorą się niedobory i nadwyżki, piszemy osobno w artykule o różnicach inwentaryzacyjnych.
Komisja i arkusze spisowe
Ustawa nie określa szczegółowo procedury, zostawia to instrukcji inwentaryzacyjnej jednostki. W praktyce:
- Zespoły spisowe liczą zwykle co najmniej dwie osoby.
- Osoba materialnie odpowiedzialna nie wchodzi w skład zespołu, ale powinna być obecna przy spisie.
- Arkusze spisowe są drukami ścisłego zarachowania: numerowane, ewidencjonowane, wydawane za pokwitowaniem.
- Poprawki robi się przez skreślenie błędnego zapisu tak, by pozostał czytelny, wpisanie poprawnego i podpis osoby uprawnionej; nie wolno wymazywać.
Coraz więcej firm prowadzi spis w systemie magazynowym na kolektorach danych. Ważne, by system dawał tę samą kontrolę co papier: kto, kiedy i co wpisał, oraz ślad każdej poprawki.
Co nowego w 2026 roku wokół inwentaryzacji
Same zasady inwentaryzacji w ustawie o rachunkowości w 2026 r. się nie zmieniły, ale zmieniło się otoczenie:
- KSeF. Od 1 lutego 2026 r. obowiązkowy dla dużych podatników, od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych, a od 1 stycznia 2027 r. dla najmniejszych (sprzedaż do 10 tys. zł miesięcznie), jak podsumowuje Infor.pl. Dla magazynu oznacza to, że faktura zakupowa przychodzi z KSeF, a dokument PZ powstaje w Twoim systemie; rozbieżności między nimi warto wyjaśniać na bieżąco, a nie w styczniu.
- Nowe rozporządzenie o KPiR od 1 stycznia 2026 r. dotyczy podatników na księdze przychodów i rozchodów, nie jednostek z pełną księgowością.
Plan na listopad i grudzień
- Zarządzenie o inwentaryzacji: daty, zakres, skład zespołów, harmonogram.
- Porządek w magazynie: każdy indeks na swoim miejscu, opakowania otwarte oznaczone, towary obce i uszkodzone wydzielone.
- Zamknięcie dokumentów: wszystkie PZ, WZ, MM zaksięgowane przed spisem.
- Szkolenie zespołów: jak liczyć, jak poprawiać błędy, co robić z towarem bez etykiety.
- Spis, najlepiej z zablokowanym ruchem w spisywanej strefie.
- Wycena i porównanie z księgami.
- Wyjaśnienie różnic i protokół komisji.
- Ujęcie w księgach 2026.
Jak liczyć szybciej i z dowodem
Najwięcej czasu pochłaniają pozycje liczone w sztukach: rury w wiązkach, deski w stosach, kartony na paletach, drobne elementy. Do drobnicy o równej masie najlepsza jest waga licząca. Do przedmiotów widocznych od czoła, jak końce rur czy desek, przydaje się liczenie ze zdjęcia. W Contapix robisz zdjęcie, dotykasz jednej sztuki i każda podobna dostaje kropkę; niepewne są oznaczone do sprawdzenia, a zdjęcie z datą i notatką zostaje jako załącznik do arkusza. Krok po kroku cały spis opisujemy w poradniku jak przeprowadzić spis z natury w magazynie.
Artykuł ma charakter informacyjny. Szczegóły ustala polityka rachunkowości i instrukcja inwentaryzacyjna Twojej firmy; w razie wątpliwości skonsultuj się z księgowym lub biegłym rewidentem.
Dotknij jednej sztuki jako wzoru, a iPhone oznaczy wszystkie podobne. Ty sprawdzasz i poprawiasz.
Pobierz z App StoreNajczęstsze pytania
Do kiedy trzeba zakończyć inwentaryzację za 2026 rok?
Zasadą jest ostatni dzień roku obrotowego, czyli 31 grudnia 2026 r. Dla części składników (np. środków trwałych na terenie niestrzeżonym) termin jest dotrzymany, jeśli spis rozpoczęto w ostatnim kwartale i zakończono do 15 stycznia 2027 r. Ustawa wyłącza z tej możliwości m.in. materiały, towary i produkty gotowe, chyba że korzystasz z zasady dla strzeżonych składowisk.
Czy magazyn trzeba spisywać co roku?
Nie zawsze. Zapasy w strzeżonych składowiskach objęte ewidencją ilościowo-wartościową można inwentaryzować raz w ciągu dwóch lat. Towary w punktach sprzedaży detalicznej objęte ewidencją wartościową spisuje się raz w roku.
Kto nie może być członkiem komisji spisowej?
Osoba materialnie odpowiedzialna za spisywane składniki. Powinna jednak być obecna przy spisie.
Źródła
- Ustawa o rachunkowości, art. 26 i 27 — ArsLege
- Inwentaryzacja. Spis z natury. Najważniejsze zasady — podatki.biz
- Różnice w inwentaryzacji – skąd mogą pochodzić, co zrobić, jak rozliczyć — Infor.pl
- KSeF w 2026 roku obowiązkowy – jakie obowiązki i dla kogo w 2027 — Infor.pl (2026-05-09)