Contapix

Spis z natury w JDG na 31 grudnia 2026: co musi zawierać według nowego rozporządzenia

Od 2026 r. spis z natury podpisuje właściciel, a wycena ma nastąpić w 14 dni. Co musi zawierać remanent na 31 grudnia 2026 według § 20–22 nowego rozporządzenia.

Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność i podatkową księgę przychodów i rozchodów, musisz sporządzić spis z natury na 31 grudnia 2026 r. i wpisać jego wartość do księgi. Od 1 stycznia 2026 r. zasady określa nowe rozporządzenie z 6 września 2025 r.: spis podpisuje właściciel (wspólnicy), musi zawierać m.in. ilość, cenę i wartość każdej pozycji oraz klauzulę "Spis zakończono na pozycji…", a wycenę trzeba zrobić najpóźniej w ciągu 14 dni od zakończenia spisu.

Podstawa prawna: nowe rozporządzenie od 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. 2025 poz. 1299). Spisu dotyczą § 20–22. Zmiany idą w parze z obowiązkiem prowadzenia KPiR w formie elektronicznej: według Krajowej Administracji Skarbowej od początku 2026 r. dotyczy on podatników składających JPK_V7M, a od początku 2027 r. pozostałych przedsiębiorców.

Kiedy sporządza się spis (§ 20)

Spis z natury obejmuje towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady. Sporządzasz go:

Sytuacja Termin
Koniec roku podatkowego 31 grudnia
Początek roku 1 stycznia (zastępuje go spis z 31 grudnia poprzedniego roku)
Rozpoczęcie działalności w trakcie roku Dzień rozpoczęcia
Utrata prawa do ryczałtu Dzień utraty prawa
Zmiana wspólnika lub proporcji udziałów Dzień zmiany
Likwidacja działalności Dzień likwidacji
Polecenie naczelnika urzędu skarbowego Termin wyznaczony

W praktyce więc spis na 31 grudnia 2026 r. zamyka rok 2026 i jednocześnie otwiera rok 2027. Spis wpisuje się do księgi także wtedy, gdy robisz go co miesiąc.

Co musi zawierać spis (§ 21)

Rozporządzenie wymaga, by spis był sporządzony "w sposób staranny i trwały" i zawierał co najmniej:

  1. imię i nazwisko właściciela (nazwę firmy),
  2. datę sporządzenia spisu,
  3. numer kolejny pozycji arkusza,
  4. szczegółowe określenie składnika,
  5. jednostkę miary,
  6. ilość stwierdzoną w czasie spisu,
  7. cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
  8. wartość (ilość × cena),
  9. łączną wartość spisu,
  10. klauzulę "Spis zakończono na pozycji …",
  11. podpis właściciela zakładu (wspólników).

Lista nie wymienia już podpisów osób sporządzających spis. Jak zauważa Infor.pl, do księgi wpisuje się tylko wartość spisu, ale szczegółowa dokumentacja powinna być kompletna i dostępna na wypadek kontroli.

Towary obce i towary poza firmą

Spis obejmuje też Twoje towary, które w dniu spisu są poza zakładem (np. na budowie klienta lub u przewoźnika), oraz towary obce znajdujące się u Ciebie. Towarów obcych nie wyceniasz: wystarczy ilość i informacja, czyje są.

Wycena (§ 22)

  • Materiały i towary handlowe wyceniasz według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia spisu, jeśli są niższe.
  • Półwyroby, wyroby gotowe i braki własnej produkcji wyceniasz według kosztów wytworzenia.
  • W działalności usługowej i budowlanej produkcję niezakończoną wyceniasz według kosztów wytworzenia, ale nie mniej niż koszt zużytych materiałów bezpośrednich.
  • Wycenę trzeba zrobić najpóźniej w ciągu 14 dni od zakończenia spisu.

Dla spisu na 31 grudnia 2026 r. termin wyceny mija więc 14 stycznia 2027 r.

Jak przygotować remanent w małej firmie

Najwięcej pracy jest przy pozycjach liczonych w sztukach. Kilka praktycznych zasad:

  • Lista indeksów przed liczeniem. Wydrukuj lub przygotuj w arkuszu listę towarów z jednostką miary i ostatnią ceną zakupu. Licząc, wpisujesz tylko ilość.
  • Jedna jednostka na pozycję. Jeśli kupujesz rury w sztukach, a sprzedajesz w metrach, zdecyduj, w czym liczysz, i trzymaj się tego.
  • Towar poza firmą. Spisz osobno materiał na budowach i w samochodzie.
  • Uszkodzone i niechodliwe. Wydziel je; mogą wymagać wyceny po niższej cenie rynkowej.
  • Dowód liczenia. Przy dużych ilościach jednakowych sztuk (rury, deski, kształtki, butelki) zdjęcie z oznaczoną każdą sztuką ułatwia późniejsze sprawdzenie. W Contapix po dotknięciu jednej sztuki aplikacja oznacza kropką wszystkie podobne, a zdjęcie z datą i notatką możesz dołączyć do dokumentacji spisu.

Najczęstsze błędy

Błąd Skutek Jak uniknąć
Brak klauzuli "Spis zakończono na pozycji…" Spis niekompletny formalnie Wpisz po ostatniej pozycji
Wycena po cenie sprzedaży Zawyżony dochód Ceny zakupu albo niższe rynkowe
Pominięcie towaru na budowie Zaniżony remanent Osobny arkusz "poza firmą"
Liczenie 2 stycznia bez korekty Stan nie na 31 grudnia Licz 31 grudnia albo skoryguj o ruchy
Wycena po 14 dniach Niezgodność z § 22 ust. 7 Zaplanuj wycenę na pierwszy tydzień stycznia

Dlaczego remanent ma znaczenie podatkowe

W KPiR dochód to przychody minus koszty, skorygowane o różnicę remanentów. Wyższy remanent końcowy niż początkowy zwiększa dochód, niższy go zmniejsza. Zaniżony spis to więc zaniżony podatek, a zawyżony to podatek zapłacony od towaru, którego nie ma. Dlatego liczenie jest tak samo ważne jak wycena.

Jeśli prowadzisz pełną księgowość, obowiązują inne przepisy: przeczytaj inwentaryzacja na koniec 2026 roku. Praktyczny przebieg samego liczenia opisujemy w poradniku jak przeprowadzić spis z natury w magazynie.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady księgowej.

Contapix

Dotknij jednej sztuki jako wzoru, a iPhone oznaczy wszystkie podobne. Ty sprawdzasz i poprawiasz.

Pobierz z App Store

Najczęstsze pytania

Czy spis z natury na 31 grudnia 2026 trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego?

Nowe rozporządzenie w sprawie KPiR nie przewiduje zawiadamiania urzędu o spisie sporządzanym na koniec roku. Spis wpisuje się do księgi, a dokumenty przechowuje na wypadek kontroli.

Kto podpisuje spis z natury od 2026 roku?

Według § 21 rozporządzenia z 6 września 2025 r. spis zawiera podpis właściciela zakładu (wspólników). Przepis nie wymienia już podpisów osób sporządzających spis, choć firma może je zbierać we własnej procedurze.

Czy ryczałtowiec musi robić remanent?

Spis z natury do KPiR dotyczy podatników prowadzących księgę. Rozporządzenie przewiduje natomiast spis na dzień utraty prawa do ryczałtu, czyli przy przejściu na zasady ogólne lub podatek liniowy.

Źródła

  1. Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. 2025 poz. 1299) — Dziennik Ustaw (2025-09-29)
  2. Elektroniczne księgi i ewidencje podatkowe — Krajowa Administracja Skarbowa
  3. Książka przychodów i rozchodów 2026 – kompendium zmian — Infor.pl (2026-03-18)

Więcej artykułów