Kaartblok – klaverjas score

Kaarten in Vlaanderen 2026: wiezen, rikken, kingen en waar klaverjassen past

Welke kaartspellen spelen Vlamingen in 2026? Wiezen, rikken en kingen, 200 jaar speelkaarten in Turnhout, en waar klaverjassen in dat beeld past.

In Vlaanderen is wiezen het grote kaartspel van het café, vooral in de provincie Antwerpen; de organisator van het WK schatte in 2024 dat zo'n 60.000 Belgen wiezen. In de Noorderkempen is rikken populair, en in Turnhout worden ook kingen en andere spellen gespeeld. Klaverjassen – het nationale spel van Nederland – speelt in de Vlaamse kaartcampagnes geen rol, maar je komt het tegen in gezelschappen waar Nederlanders en Vlamingen samen kaarten. 2026 was in Vlaanderen een bijzonder kaartjaar, met het jubileum van 200 jaar speelkaarten in Turnhout.

Turnhout: 200 jaar speelkaarten

Turnhout is de kaartenstad van België. Het Speelkaartenmuseum staat er en speelkaartenproducent Cartamundi is er gevestigd. In 2026 vierde de stad dat er 200 jaar geleden voor het eerst speelkaarten werden gedrukt, zoals schepen Peter Segers tegenover VRT NWS zei.

Rond dat jubileum liepen drie initiatieven:

Initiatief Wat Wanneer
Kroegtijgers × Cartamundi Gratis startpakket voor cafés: 4 speelmatten, 12 spellen kaarten, toernooiprijzen Aangekondigd eind juni 2026
Start to Card Initiaties, workshops en toernooien met buurtcentra, verenigingen en scholen Vanaf eind september 2026, ongeveer twee maanden
BK Kingen en WK Wiezen Kampioenschappen in de nieuwe sporthal van Turnhout Eind november 2026

Bronnen: VRT NWS, 28 juni 2026 en 28 september 2026.

Kaarten terug op café

De Kroegtijgers, een vereniging die bruine cafés wil doen herontdekken, en Cartamundi wilden kaartspellen een vaste plek geven in het Vlaamse cafeleven. Na een testtoernooi in café De Kazerne in Turnhout konden cafés een pakket aanvragen. De eerste dertig kregen het gratis; de eerste tien die ook een toernooi organiseerden, kregen er vier tickets voor het WK Wiezen bij.

Een opvallend argument uit dat bericht: volgens Cartamundi laten kaartspellen, anders dan bordspellen, het gesprek aan tafel gewoon doorlopen. De Kroegtijgers noemden afleiding als grootste drempel – een spel leren vraagt een paar uur aandacht.

Wiezen: het Vlaamse café-spel

Het WK Wiezen van november 2024 in De Warande in Turnhout telde volgens VRT NWS 312 deelnemers, vooral uit Vlaanderen. De organisator schatte het aantal wiezers in België op ongeveer 60.000 en zei dat de organisatie al tien jaar probeert verschillende kaartspellen opnieuw populair te maken.

Wiezen is een spel uit de whist-familie, waartoe ook bridge en rikken behoren: wie speelt, belooft een aantal slagen te halen. Dat is een wezenlijk ander spel dan klaverjassen, waar punten in de slagen tellen en roem een rol speelt.

Rikken: Kempen en Brabant

Rikken staat op de Vlaamse inventaris van immaterieel erfgoed. Het is ook een whist-spel, vooral populair in de Noorderkempen en daarnaast veel gespeeld in Noord-Brabant en Nederlands-Limburg. De oudste bekende regels staan in een boekje uit 1924 onder de naam 'Brabantsch Whisten'. Sinds 2023 organiseren een internationale rikvereniging en een Nederlandse stichting toernooien, waaronder wereld-, Belgische en Nederlandse kampioenschappen.

Waar past klaverjassen?

Klaverjassen hoort bij een andere familie: de jas-spellen, waar de boer de hoogste troef is en de negen de tweede. Wikipedia noemt Belote in Frankrijk en Jass in Zwitserland als verwanten. In Nederland is het het bekendste kaartspel. Voor Vlaanderen vonden wij geen eigen klaverjasbond of -competitie, en in de Vlaamse kaartcampagnes van 2026 kwam het niet voor; je komt het vooral tegen in gezelschappen waar Nederlanders en Vlamingen samen spelen.

Dat heeft gevolgen aan tafel. In een gemengd Vlaams-Nederlands gezelschap zijn er vaak twee tradities: de één kent Rotterdams, de ander Amsterdams, en wie uit het wiezen komt, verwart soms het bieden met het kiezen van troef. Afspraken vooraf zijn dan nog belangrijker dan in een vaste club. De checklist staat in Rotterdams of Amsterdams.

Waarom dit ertoe doet voor klaverjassers

Ook wie zelf geen wiezen of rikken speelt, heeft baat bij deze beweging. Cafés die één keer een kaartavond hebben georganiseerd, hebben de tafels, de matten en de gewoonte al; een klaverjasavond erbij is dan een kleine stap. En spelers die via een Start to Card-workshop weer kaarten oppakken, zijn op zoek naar een tweede spel. Wie een klaverjasgroep wil starten in Vlaanderen, kan dus het best aansluiten bij een café of vereniging die al kaartavonden houdt.

Praktisch: een kaartavond in een Vlaams café

  1. Kies één spel per avond. Wiezen en klaverjassen door elkaar werkt niet aan één tafel.
  2. Vraag naar initiatieven. In 2026 waren er gratis pakketten; zulke acties komen en gaan, maar kaartenmakers en lokale verenigingen zijn vaak bereid te helpen.
  3. Regels op papier. Zeker bij klaverjassen, waar roem en nat per club verschillen.
  4. De telling. Bij wiezen tel je contracten, bij klaverjassen punten en roem. Voor dat laatste kun je een scoreblok-app gebruiken; Kaartblok rekent roem, nat en pit uit en kan meerdere klaverjastafels tegelijk bijhouden. Voor wiezen, rikken of kingen is de app niet gemaakt.

Wie een avond met meerdere tafels plant, vindt het volledige stappenplan in Klaverjasavond organiseren.

Kaartblok – klaverjas score

Roem, nat en pit vanzelf uitgerekend – Rotterdams, Amsterdams of volgens jullie huisregels.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Wordt klaverjassen in België gespeeld?

Ja, maar het is in Vlaanderen niet het grote café-spel zoals in Nederland. Daar is wiezen populairder, vooral in de provincie Antwerpen, en rikken in de Noorderkempen. Een Vlaamse klaverjasbond of -competitie vonden wij niet.

Hoeveel mensen spelen wiezen in België?

De organisator van het WK Wiezen schatte in 2024 tegenover VRT NWS dat ongeveer 60.000 mensen in België wiezen.

Bronnen

  1. Wereldkampioenschap wiezen in Turnhout — VRT NWS (2024-11-10)
  2. Turnhoutse Kroegtijgers en Cartamundi willen kaarten op café nieuw leven inblazen — VRT NWS (2026-06-28)
  3. Start to Card: Turnhout wil jong en oud weer laten kaarten — VRT NWS (2026-09-28)
  4. Rikken — Werkplaats immaterieel erfgoed
  5. Klaverjassen — Wikipedia

Meer artikelen