Kaartblok – klaverjas score

Klaverjas scoreformulier invullen: kolommen, notatie en een ingevuld voorbeeld

Zo vul je een klaverjas scoreformulier in: kolommen voor punten en roem, notatie voor nat, pit en verzaken, plus een volledig ingevuld voorbeeld.

Een klaverjas scoreformulier heeft twee hoofdkolommen – Wij en Zij – die elk gesplitst zijn in punten en roem, en één regel per spel, meestal 16. Per spel schrijf je bij beide partijen de kaartpunten (samen altijd 162) en apart de gemelde roem. Nat noteer je als 0 of 'N' bij de spelende partij, pit als 100 in de roemkolom. Onderaan tel je punten en roem per partij op.

Dat is de hele vorm. Het verschil tussen een formulier dat klopt en een formulier vol doorhalingen zit in de kleine afspraken: wie schrijft, wanneer, en hoe je bijzondere spellen noteert.

Zo ziet een formulier eruit

Spel Troef Wij punten Wij roem Zij punten Zij roem
1 ♣
2
…
16
Totaal

Veel spelers voegen een kolom toe voor wie er speelde (een W of Z, of de initialen). Dat is handig bij controle achteraf: als Zij speelde en Wij 120 heeft, weet je dat er iets nat ging. Een kolom voor de troefkleur is optioneel, maar helpt als iemand vraagt 'wat was troef bij spel 9?'.

Wie schrijft er?

Spreek af dat één persoon schrijft, bijvoorbeeld de speler links van de gever of steeds dezelfde persoon. Het oude reglement van de Nederlandse Klaverjas Federatie legt de verantwoordelijkheid bij iedereen: na elk spel moet elke speler zich ervan overtuigen dat de punten van beide partijen juist zijn ingevuld (artikel 4). Kijk dus mee als er geschreven wordt, en niet pas aan het eind.

Wat schrijf je per spel?

  1. Kaartpunten van één partij tellen, inclusief 10 voor de laatste slag.
  2. De andere partij krijgt 162 min dat getal. Schrijf beide op; zo zie je meteen of de som klopt.
  3. Roem apart in de roemkolom van de partij die de slag won waarin de roem viel.
  4. Nat controleren: heeft de spelende partij meer dan de helft van 162 plus alle roem? Zo niet, dan nat.
  5. Bij geen roem een streep door de roemvakken. Het reglement vroeg om een diagonale streep over de hele lengte van het roemvak (artikel 25).

De regels voor nat en roem staan uitgebreid in Wanneer ben je nat? en Roem bij klaverjassen.

Notatie voor bijzondere spellen

Gebeurtenis Spelende partij Tegenpartij
Gewoon gehaald eigen punten + roem eigen punten + roem
Nat 0 (of N) 162 + roem (volgens jullie afspraak)
Pit 162, en 100 in de roemkolom (plus overige roem) 0
Verzaakt 0 (of V) 162 + strafpunten + roem

Het spelregelblad van een Groningse vereniging zegt het expliciet: de 100 voor pit schrijf je bij de roem. Dat houdt de puntenkolom zuiver: daar staat per spel altijd een getal tussen 0 en 162.

Pagat.com noemt een oude, compacte notatie voor roem met tekens: I (20), II (40), V (50), VI (70), O (100) en OO (200). Je ziet die nog op formulieren van oudere spelers; de meeste mensen schrijven het getal.

Een volledig ingevuld voorbeeld (eerste zes spellen)

Wij = Anja en Bert, Zij = Cor en Dina. Rotterdams, vier boeren 200, bij nat gaat alleen de eigen roem van de tegenpartij mee.

Spel Speelt Wij punten Wij roem Zij punten Zij roem Toelichting
1 Wij 98 20 64 – gehaald met stuk
2 Zij 41 – 121 50 Zij gehaald, vierkaart
3 Wij 0 (N) – 162 20 Wij 76 + 0 tegen 86 + 20: nat
4 Zij 30 – 132 – Zij gehaald
5 Wij 162 100 0 – pit
6 Zij 87 20 75 – 75 < 87 + 20: Zij nat → zie hieronder

Bij spel 6 moet de schrijver ingrijpen: Zij speelde en haalde 75 tegen 107, dus Zij is nat. De juiste regel wordt dan: Wij 162 punten en 20 roem, Zij 0 (N). Juist dit soort fouten – de notatie volgt de telling, niet de nat-regel – is de reden om bij elk spel de 'speelt'-kolom in te vullen.

Tussenstand na zes spellen: Wij 98 + 41 + 0 + 30 + 162 + 162 = 493 punten en 20 + 100 + 20 = 140 roem, samen 633. Zij 64 + 121 + 162 + 132 + 0 + 0 = 479 punten en 50 + 20 = 70 roem, samen 549.

Fouten die je op elk formulier tegenkomt

  • Som klopt niet. Punten van Wij en Zij samen moeten per spel 162 zijn (bij nat of pit: 162 en 0). Is het 152, dan is de laatste slag vergeten.
  • Roem bij de verkeerde partij. Roem hoort bij de winnaar van de slag, niet bij wie de kaarten speelde.
  • Nat niet gezien. Vooral als de tegenpartij veel roem heeft.
  • Optelfouten onderaan. Tel punten en roem eerst apart op, daarna samen.

Papier of telefoon?

Papier heeft voordelen: iedereen ziet het, het kost niets en het werkt altijd. Een app zoals Kaartblok neemt het rekenwerk over – je vult de punten van één kant in, en 162 − x, roem, nat en pit worden uitgerekend – en bewaart de uitslag, zodat het formulier na de avond niet in de prullenbak verdwijnt. Welke je ook kiest: maak de afspraken over roem en nat vooraf, want geen formulier lost een meningsverschil over de regels op.

Kaartblok – klaverjas score

Roem, nat en pit vanzelf uitgerekend – Rotterdams, Amsterdams of volgens jullie huisregels.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Waar vind ik een klaverjas scoreformulier om te printen?

Je kunt er zelf een maken: twee kolommen (Wij en Zij), elk gesplitst in punten en roem, en 16 regels voor een boompje. Een liniaal en een A4'tje volstaan.

Wat betekent een streep door het roemvak?

Dat er in dat spel geen roem is gemeld. Het oude wedstrijdreglement van de Nederlandse Klaverjas Federatie schreef die diagonale streep voor, zodat er achteraf niets bij geschreven kan worden.

Bronnen

  1. Gouden Boekje – wedstrijdreglement klaverjassen (art. 4, 25; scorekaartjes) — Nederlandse Klaverjas Federatie
  2. Klaverjassen (Amsterdam version) – scoring notation — pagat.com
  3. Spelregels klaverjassen – pit bij de roem schrijven — garsthuizen.info
  4. Klaverjassen — Wikipedia

Meer artikelen