Kontrolka – prawa kierowcy

Wezwanie do wskazania kierującego po fotoradarze: trzy możliwe odpowiedzi i ich skutki

Właściciel auta musi wskazać kierowcę, nawet gdy zdjęcie jest nieczytelne. Odpowiedź w 7 dni; niewskazanie przy prędkości to podwójny mandat.

Jeśli dostałeś list z fotoradaru, to najczęściej nie jest jeszcze mandat, tylko wezwanie do wskazania, kto kierował pojazdem. Jako właściciel lub posiadacz auta masz obowiązek wskazać osobę, której powierzyłeś pojazd w danym czasie (art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym). Możesz przyznać, że jechałeś sam, wskazać inną osobę z adresem albo nie wskazać nikogo – ta ostatnia opcja jest wykroczeniem z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Odpowiedź wysyłasz w ciągu 7 dni.

Skąd obowiązek

Art. 78 ust. 4 PoRD stanowi, że właściciel lub posiadacz pojazdu wskazuje na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wyjątek jest jeden: pojazd został użyty wbrew woli i wiedzy właściciela przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec – czyli w praktyce kradzież lub krótkotrwałe zabranie auta.

CANARD, czyli centrum obsługujące fotoradary Inspekcji Transportu Drogowego, dodaje dwie ważne rzeczy. Po pierwsze, brak możliwości rozpoznania kierowcy na zdjęciu nie zwalnia z obowiązku. Po drugie, „komu” oznacza konkretną osobę wraz z jej adresem – samo imię nie wystarczy.

Trzy możliwe odpowiedzi

Odpowiedź Co się dzieje dalej Punkty
„Kierowałem ja” Dostajesz mandat zaoczny lub propozycję mandatu za przekroczenie prędkości tak, według taryfy
„Kierowała osoba X, adres …” Wezwanie trafia do wskazanej osoby u wskazanej osoby
Odmowa wskazania lub brak odpowiedzi Postępowanie o wykroczenie z art. 96 § 3 KW nie

„Kierowałem ja”

Najprostsza droga. Mandat za prędkość według taryfikatora i punkty – od 1 do 15, zależnie od przekroczenia. Przyjęty mandat zaoczny płacisz w ciągu 14 dni; CANARD przypomina, że mandat kredytowany płaci się w 7 dni, a każdy mandat ma własny numer rachunku.

„Kierowała inna osoba”

Wskaż imię, nazwisko i adres. Pamiętaj, że świadome wskazanie niewłaściwej osoby to już nie jest „niewskazanie”, tylko potencjalnie poważniejsze konsekwencje karne. Wskazana osoba dostanie własne wezwanie i może zaprzeczyć.

Odmowa lub milczenie

Art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń w brzmieniu od 29 stycznia 2026 r. stanowi, że kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd, podlega karze grzywny. Ustawa z 4 grudnia 2025 r. przeredagowała ten przepis. Kwoty w postępowaniu mandatowym ustala taryfikator:

  • w sprawie o przekroczenie prędkości – dwukrotność grzywny za to przekroczenie (lp. 241),
  • w sprawie o spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa – nie mniej niż 2000 zł (lp. 240),
  • w sprawie o przestępstwo – nie mniej niż 4000 zł (lp. 239).

Górny limit w postępowaniu mandatowym wynosi 8000 zł (art. 96 § 1d KPW). Przy odmowie przyjęcia takiego mandatu sprawa trafia do sądu, gdzie grzywna może sięgnąć 30 000 zł (art. 24 § 1a KW obejmuje art. 96 § 3).

Przykład: przekroczenie o 25 km/h kosztuje 300 zł i 5 punktów. Niewskazanie kierowcy w tej sprawie to mandat 600 zł bez punktów. Dlatego część właścicieli świadomie wybiera tę drogę – ale to decyzja, która ma swoje ryzyka, m.in. sprawę sądową.

Auto firmowe i służbowe

Gdy właścicielem lub posiadaczem pojazdu jest osoba prawna, spółka, jednostka samorządu, przedsiębiorca niebędący osobą fizyczną albo zagraniczna jednostka organizacyjna, obowiązek odpowiedzi spoczywa na osobie wyznaczonej przez organ uprawniony do reprezentowania podmiotu. Jeśli nikogo nie wyznaczono – na członkach tego organu, zgodnie ze sposobem reprezentacji (art. 78 ust. 5 PoRD). W praktyce oznacza to, że firma, która nie prowadzi ewidencji wydawania aut, naraża zarząd na kary za niewskazanie.

Dlatego w firmie warto prowadzić prostą ewidencję: kto, kiedy i którym autem jechał. Przy aucie prywatnym pożyczanym rodzinie lub znajomym wystarczy zapisać datę i godziny w kalendarzu – wezwanie może przyjść po kilku tygodniach, gdy trudno już przypomnieć sobie, kto siedział za kierownicą.

Terminy

  • Odpowiedź na wezwanie: CANARD posługuje się terminem 7 dni. Jeśli go przekroczyłeś, wypełnij oświadczenie niezwłocznie i wyślij na adres z pisma.
  • Mandat po ustaleniu sprawcy: nałożenie grzywny mandatem nie może nastąpić później niż 60 dni od ustalenia sprawcy (art. 97 § 1 KPW).
  • Zapłata: mandat kredytowany – 7 dni, zaoczny – 14 dni.

Jak odpowiedzieć

  1. Wypełnij oświadczenie dołączone do wezwania – zaznacz właściwą opcję.
  2. Podaj dane wskazanej osoby z adresem lub swoje dane.
  3. Odeślij listem poleconym na adres z pisma albo przez eBOK CANARD, jeśli masz konto (wymaga profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego).
  4. Zachowaj kopię i potwierdzenie nadania.

Wzór odpowiedzi na wezwanie z polami do wypełnienia jest wśród darmowych wzorów pism w Kontrolce. Przed wysłaniem porównaj go z formularzem z wezwania, bo każdy organ może mieć własny układ.

Jak rozpoznać prawdziwe wezwanie

W obiegu są fałszywe SMS-y i listy „z fotoradaru”. CANARD wskazuje, że potwierdzeniem zarejestrowania wykroczenia jest raport z oświadczeniem przesłany do właściciela pojazdu, a do kontaktu podaje numer 22 220 45 00. Płać tylko na rachunek z dokumentu i nie klikaj linków z SMS-ów.

A punkty?

Punkty za prędkość trafiają do ewidencji osoby, która przyjęła mandat lub została ukarana. Za samo niewskazanie kierującego taryfa punktowa nie przewiduje punktów. Jak liczyć rok do ich usunięcia, wyjaśniamy w tekście jak sprawdzić punkty karne, a kto w ogóle obsługuje fotoradary, w artykule Kto może zatrzymać kierowcę.

To informacja o przepisach. Wezwanie w sprawie o przestępstwo lub wypadek warto skonsultować z prawnikiem.

Kontrolka – prawa kierowcy

Dokumenty, alkomat, pojazd i mandat – spokojnie, krok po kroku, z przepisem przy każdej odpowiedzi.

Pobierz z App Store

Najczęstsze pytania

Co, jeśli nie wiem, kto prowadził samochód?

Według CANARD brak możliwości rozpoznania kierującego nie zwalnia właściciela z obowiązku wskazania. Niewskazanie osoby to wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, zagrożone grzywną.

Ile wynosi mandat za niewskazanie kierującego?

W sprawie o przekroczenie prędkości – dwukrotność grzywny za to przekroczenie; w sprawie o zagrożenie bezpieczeństwa – nie mniej niż 2000 zł; w sprawie o przestępstwo – nie mniej niż 4000 zł (taryfikator, lp. 239–241). W postępowaniu mandatowym górna granica to 8000 zł.

Czy za niewskazanie dostaje się punkty karne?

Taryfa punktowa z rozporządzenia MSWiA z 29 maja 2026 r. nie przewiduje punktów za niewskazanie kierującego. Punkty są przypisane do naruszeń przepisów ruchu, a nie do art. 96 § 3 KW.

Źródła

  1. CANARD – pytania i odpowiedzi — Główny Inspektorat Transportu Drogowego
  2. Ustawa – Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. 2024 poz. 1251 (art. 78 ust. 4) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  3. Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2025 poz. 1872) – nowy art. 96 § 3 KW — Kancelaria Sejmu (ELI)
  4. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Dz.U. 2026 poz. 1336 (art. 96 § 1d, art. 97 § 1) — Kancelaria Sejmu (ELI)
  5. Rozporządzenie Prezesa RM w sprawie wysokości grzywien – Dz.U. 2021 poz. 2484 (lp. 239–241) — Kancelaria Sejmu (ELI)

Więcej artykułów