Een breipatroon in een andere maat breien: zo kies en reken je je maat
Kies je maat op de afgewerkte borstwijdte, niet op S, M of L. Valt je maat tussen twee in, reken dan het aantal steken uit met je stekenverhouding.
Kies je maat niet op het label S, M of L, maar op de afgewerkte borstwijdte in het patroon: jouw borstomvang plus de ruimte die de ontwerper bedoelt. Valt de maat die je wilt tussen twee maten in, of wil je een kindertrui een paar centimeter breder, dan reken je het aantal steken zelf uit: gewenste breedte in centimeters maal jouw steken per centimeter, afgerond op de patroonherhaling.
Dat klinkt technisch, maar het zijn drie stappen. Het grootste deel van het werk zit in goed meten.
Stap 1: meet jezelf, en lees de afgewerkte maten
Meet je borstomvang over het breedste punt, over de kleding die je eronder draagt. Vergelijk dat met een standaardtabel, zoals die van de Craft Yarn Council:
| Maat | Borstomvang (lichaam) |
|---|---|
| XS | 71–76 cm |
| S | 81–86 cm |
| M | 91,5–96,5 cm |
| L | 101,5–106,5 cm |
| XL | 111,5–117 cm |
| 2X | 122–127 cm |
Let op: dit zijn lichaamsmaten. In een patroon staat meestal de afgewerkte maat, en die is groter.
Stap 2: begrijp de bewegingsruimte
Het verschil tussen je lichaam en de trui heet in Engelse patronen ease, in het Nederlands bewegingsruimte of draagruimte. Elke ontwerper kiest die bewust:
- De Ellen sweater van Önling is bedoeld met 5 tot 10 cm positieve ruimte. Met een borstomvang van 94 cm kies je dus de maat met ongeveer 98 tot 104 cm afgewerkte wijdte.
- De ruime Minun aurinkoni-trui uit het Finse tijdschrift Taito gaat uit van 25 tot 35 cm. Het patroon zegt er zelf bij: kies de maat waarvan de borstwijdte 25 tot 35 cm groter is dan je eigen borstomvang.
- In de kindertrui van Sandnes Garn staat dat alle maten gelden voor het afgewerkte kledingstuk: lichaamsmaat plus bewegingsvrijheid.
Wie bij die ruime trui gewoon „M” kiest omdat hij normaal M draagt, krijgt een trui die precies zo valt als de ontwerper bedoelde. Wie hem strakker wil, kiest een maat kleiner. Het label zegt dus weinig; het getal in centimeters alles.
Stap 3: reken tussenmaten uit
Stel, het patroon heeft maten met 98, 110 en 122 cm borstwijdte. Je wilt 104 cm. Je stekenverhouding (na wassen) is 20 steken op 10 cm, dus 2 steken per centimeter.
steken = gewenste wijdte × steken per cm
104 × 2 = 208 steken voor het hele lijf, rondgebreid.
Afronden op de herhaling
Begint het lijf met een boord van 2 recht, 2 averecht, dan moet het aantal deelbaar zijn door 4. 208 / 4 = 52, dat past. Was het 206 geworden, dan rond je af naar 204 of 208. Heeft het patroon een motief van 12 steken, dan zoek je het dichtstbijzijnde veelvoud van 12: 204 of 216.
| Gewenste wijdte | Steken per 10 cm | Uitkomst | Herhaling 4 | Herhaling 12 |
|---|---|---|---|---|
| 104 cm | 20 | 208 | 208 | 204 of 216 |
| 92 cm | 22 | 202,4 | 200 of 204 | 204 |
| 118 cm | 18 | 212,4 | 212 | 216 |
Bij een motiefherhaling kies je meestal het aantal dat het dichtst bij je doel ligt en controleer je hoeveel centimeter dat scheelt: 216 steken bij 20 steken per 10 cm is 108 cm, dus 4 cm ruimer dan gepland.
Wat schaalt mee en wat niet
Bij een tussenmaat verschuiven niet alleen de opzetsteken.
| Onderdeel | Hoe je het aanpast |
|---|---|
| lengte lijf en mouw | in centimeters, die staan in het patroon |
| mouwwijdte | apart uitrekenen met dezelfde formule |
| meerderingen op de mouw | opnieuw verdelen over de lengte |
| pas (raglan of rond) | vaak het lastigst, schaalt niet recht evenredig |
| halsopening | liefst gelijk houden met de dichtstbijzijnde maat |
Een rondgebreide pas, zoals bij de kindertrui van Sandnes, gaat van honderden steken naar een kleine hals in een paar mindertoeren. Neem bij een tussenmaat het halsaantal van de dichtstbijzijnde maat en verdeel de extra minderingen gelijkmatig over de minderingstoeren. Hoe je zo'n toer uitrekent, staat in gelijkmatig meerderen en minderen.
Een kinderpatroon groter maken
Voor kinderpatronen werkt het net zo, maar groeien ze vaak buiten de maattabel. Zoek de laatste maat in het patroon, meet een trui die het kind nu lekker zit, en reken de breedte en lengte daarvan om. Houd de verhoudingen van het patroon aan: als elke maat 4 cm breder wordt, is dat een goede stap voor de volgende maat.
De rol van je proeflapje
Alles hierboven staat of valt met de stekenverhouding. Meet die na het wassen, zoals beschreven in proeflapje breien en omrekenen. Een fout van één steek per 10 cm is bij 104 cm al 5 cm verschil.
In de volledige versie van Breireken vul je de gewenste maat, je stekenverhouding en de patroonherhaling in, en krijg je de twee dichtstbijzijnde steekaantallen die passen.
Kort samengevat
- Meet je borstomvang.
- Lees de bedoelde bewegingsruimte in het patroon.
- Kies de afgewerkte wijdte die je wilt.
- Vermenigvuldig met je steken per cm.
- Rond af op de herhaling.
- Pas mouw, pas en meerderingen op dezelfde manier aan.
De rekenhulp voor breiers: gelijk verdelen, proeflapje, maat, garen en toeren tellen.
Download in de App StoreBronnen
- Woman Size Chart — Craft Yarn Council
- Ellen sweater (PDF, DK) — Önling (2024-02-09)
- Minun aurinkoni -villapaita (PDF) — Taito (Fransilda Koskinen) (2025-09)
- Hefte 1910 Smart, Nr 1 Genser med rundfelling (PDF) — Sandnes Garn (2020-10)