Jachtwijs – jachtexamen

Hagelschieten bij het jachtexamen: 25 kleiduiven, 18 raak – en de fouten die je zakken

Bij het hagelonderdeel schiet je 25 kleiduiven over vijf posten en heb je 18 treffers nodig. Commando's, de herkansingsserie en de veiligheidsfouten.

Bij het onderdeel vaardigheid met het hagelgeweer schiet je één serie van 25 kleiduiven verdeeld over vijf posten, en je slaagt met 18 treffers. Scoor je 14 tot en met 17, dan krijg je één vervolgserie. Maar het belangrijkste staat in de kleine lettertjes: één onveilige handeling maakt het onderdeel onvoldoende, ook als je 25 uit 25 schiet. Met 56 tot 71 procent geslaagden is hagel in elke ronde sinds 2025 het lastigste praktijkonderdeel.

Alles hieronder komt uit artikel 6 van de Examenregelingen voor een Jachtgeweeractiviteit, versie 2026.

De vijf posten

Post Aantal duiven Bijzonderheid
Inkomend 7 Duif 6 en 7 als "tweede duif op schot"
Afgaand 7 Duif 6 en 7 als "tweede duif op schot"
Rabbit 5 Rollende schijf over de grond, aanroep "partout"
Links dwarsend 3
Rechts dwarsend 3

De examinator bepaalt ter plekke in welke volgorde je de posten afloopt. De hele serie schiet je met één en hetzelfde geweer.

"Tweede duif op schot"

Bij inkomend en afgaand worden de eerste vijf duiven één voor één gegooid. Voor de laatste twee laad je twee patronen. Direct na je eerste schot roept de waarnemer "tire haut" en komt meteen de zevende duif. Hier mag je zelf kiezen of je al geschouderd staat; bij alle andere duiven niet.

Schiet je bij dit duo niet op de eerste duif, dan wordt die eenmalig opnieuw gegooid, maar telt hij als misser. Gebeurt het nog eens, dan tellen beide duiven als misser.

De commando's

  1. De waarnemer vraagt "Klaar?" zodra je met geladen geweer klaarstaat. Je antwoordt "Ja".
  2. Daarna roept hij "tire haut" (uitspraak: tiro) voor vliegend, of "partout" (partoe) voor lopend wild.
  3. De duif komt onmiddellijk. Pas nu schouder je het geweer.
  4. Je schiet uitsluitend geschouderd.

Schouderen vóór de aanroep is de klassieke fout. In de jacht schiet je ook niet met het geweer al tegen de wang voordat je weet wat er komt, en daarom wordt hier streng op gelet.

Geweer, patronen en uitrusting

  • Je gebruikt een door de stichting aangewezen dubbelloops hagelgeweer, kaliber 12, met gladde lopen. Een eigen geweer is niet toegestaan.
  • Patronen en kleiduiven zijn op de baan; de waarnemer reikt de munitie aan.
  • Op het terrein loop je met een zichtbaar gebroken en ontladen geweer. Laden gebeurt pas op de post, op aanwijzing.
  • Vóór het eerste schot per post controleer je beide lopen op vuil of obstakels; vóór je de post verlaat, controleer je of het geweer ontladen is.
  • Een veiligheidsbril met front- en zijbescherming is verplicht.
  • De geweerriem is verwijderd, en je hebt geen andere munitie bij je dan wat de examencommissie je geeft (art. 5).

Hoe de score werkt

Score in de eerste serie Wat er gebeurt
18–25 Voldoende
14–17 Eén vervolgserie; daarin 18 of meer = voldoende
0–13 Onvoldoende

Bij een kapotte duif wordt opnieuw gegooid en telt het schot niet mee. Vergeet je de safe te bedienen, dan krijg je maximaal vier keer per serie een vervangende duif; daarna telt het als misser. Bij een mechanisch defect krijg je een ander geweer.

De veiligheidsregel

Ziet de examinator in één of meer series een onveilig hanteren van het geweer, dan geeft hij een onvoldoende voor het hele onderdeel, ongeacht je score. Je mag dan ook niet verder schieten. Typische onveilige handelingen zijn: de loop opzij of naar achteren zwaaien met geladen geweer, het geweer sluiten met de loop omhoog richting anderen, de post verlaten zonder te controleren of het geweer leeg is, of laden zonder opdracht.

Wat je moet hebben om mee te mogen doen

Je mag pas aan het hagelonderdeel deelnemen als je op de examendag 16 jaar bent en de veiligheidstest hebt gehaald, of daarvan bent vrijgesteld (art. 4). Vrijstelling krijg je met een cursuspaspoort van de cursus Jacht & Faunabeheer waarin minstens zes stempels voor hagel en vier voor de kogelbuks staan, gehaald op door de stichting erkende banen.

De veiligheidstest zelf is ook hagelschieten, maar dan gaat het om veiligheid, niet om treffers: acht patronen op vier posten (inkomend van de hoge toren, afgaand, dwarsend en rabbit), vijf patronen met de kogelbuks, en een deel over het onderscheid tussen wapens en veilig laden en ontladen (art. 9).

Zo oefen je gericht

  • Oefen de posten die je zelden ziet. Rabbit en dwarsende duiven zijn samen elf van de 25 duiven. Schietbanen bieden losse rondes aan; bij één baan die met SJN-cursisten werkt, kost een ronde hagel bijvoorbeeld € 35 (Wapenhandel Colenbrander). Vraag specifiek om deze posten.
  • Oefen het duo. Laad twee patronen, schiet de eerste, vind meteen de tweede. Dat ritme moet je gewend zijn.
  • Oefen het ritueel hardop. Klaar – ja – aanroep – schouderen – schieten – breken – controleren. Wie dat automatisch doet, maakt onder spanning geen veiligheidsfout.
  • Train niet alleen met je eigen geweer. Op het examen schiet je met een geweer dat je niet kent. Probeer vooraf een dubbelloops kaliber 12 van de baan.
  • Rust. Bij de post wordt niet gepraat of gerookt door wachtende kandidaten. Gebruik die tijd om de baan van de duif te volgen bij de proefworp, waar je overigens niet op mag schieten of richten.

Na het examen

Behaald? Het toetsbewijs is vijf jaar geldig. Gezakt? Je kunt alleen dit onderdeel in een volgende ronde opnieuw boeken, voor € 206 los. Hoe je de herkansing plant, lees je in gezakt voor het jachtexamen: zo herkans je. Het kogelonderdeel werkt heel anders; zie kogelschieten bij het jachtexamen.

Jachtwijs – jachtexamen

Wildsoorten, prenten, veilig schieten en jachttijden – kaart voor kaart, met bron bij elk antwoord.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Hoeveel kleiduiven moet je raken bij het jachtexamen?

Minstens 18 van de 25. Heb je er 14, 15, 16 of 17, dan mag je één vervolgserie schieten waarin je opnieuw 18 of meer moet halen.

Mag ik mijn eigen geweer meenemen naar het praktijkexamen?

Nee. Bij alle examenonderdelen gebruik je de geweren die de stichting aanwijst; voor hagel zijn dat dubbelloops kaliber 12 met gladde lopen. Ook de patronen en kleiduiven krijg je op de baan.

Wat betekent 'tire haut' en 'partout'?

Het zijn de aanroepen van de waarnemer. 'Tire haut' (uitgesproken als tiro) kondigt een vliegende duif aan, 'partout' (partoe) een lopende, zoals bij de rabbit. Je schoudert pas na de aanroep.

Bronnen

  1. Examenregelingen voor een Jachtgeweeractiviteit (versie 2026), art. 4–6 en 9 — Stichting Jachtexamens (2025-12-01)
  2. Jachtgeweeractiviteit – praktijkexamen — Stichting Jachtexamens (2026-11-20)
  3. Resultaten jachtexamens najaar 2026 — Stichting Jachtexamens (2026-11-20)
  4. Hunting training (hagelinstructie voor SJN-cursisten) — Wapenhandel Colenbrander (2026-11-20)

Meer artikelen