Kaartblok – klaverjas score

Klaverjassen punten tellen: 162, roem, nat en pit stap voor stap

Per ronde zijn er 162 punten plus roem. Zo tel je kaartpunten, de laatste slag, roem, nat en pit bij klaverjassen, met rekenvoorbeelden.

Bij klaverjassen zijn er per ronde precies 162 punten te verdelen: 152 punten in de kaarten en 10 voor wie de laatste slag haalt. Daarbovenop komt de roem die tijdens de ronde is gemeld. De partij die speelt moet meer dan de helft van het geheel halen; lukt dat niet, dan is ze nat en krijgt de tegenpartij alles. Haalt de spelende partij alle acht slagen, dan is het pit en komen er 100 punten bij.

Dat is de hele telling in één alinea. In de praktijk gaat het mis bij de details: wie schrijft de roem op, wat doe je bij een gelijke stand en hoe reken je snel 162 min 77 uit na een lange avond? Hieronder het rekenwerk stap voor stap.

Stap 1: de kaartpunten kennen

Er wordt gespeeld met 32 kaarten, van de zeven tot en met de aas. Volgens het wedstrijdreglement van de Nederlandse Klaverjas Federatie en de Nederlandse Wikipedia zijn de waarden:

Kaart In de troefkleur In een andere kleur
Boer 20 2
Negen (nel) 14 0
Aas 11 11
Tien 10 10
Heer 4 4
Vrouw 3 3
Acht en zeven 0 0

De troefkleur is samen 62 punten waard, elke andere kleur 30. Drie keer 30 plus 62 is 152. Tel je de 10 voor de laatste slag erbij, dan kom je op 162.

Let op de volgorde: in de troefkleur is de boer de hoogste kaart en de negen de tweede, in de andere kleuren is de aas het hoogst en de tien tweede. Wie dit verwart, speelt verkeerd bij en loopt het risico op verzaken.

Stap 2: één kant tellen, de andere uitrekenen

Aan het eind van een ronde telt één partij haar slagen. De andere partij hoeft niet te tellen: die heeft 162 min dat getal. Dat scheelt tijd en voorkomt dat twee mensen tegelijk aan het rekenen slaan.

Voorbeeld: de spelende partij (Wij) telt 94 punten inclusief de laatste slag. Zij heeft dan 94 en de tegenpartij (Zij) 162 − 94 = 68.

Tel bij voorkeur de partij met de minste slagen; dat zijn minder kaarten en dus minder kans op een telfout. Controleer ook of iemand de laatste slag heeft meegeteld. Die 10 punten vergeten is de meest gemaakte fout aan de keukentafel.

Stap 3: roem erbij schrijven

Roem is bonus voor combinaties die in één slag op tafel komen. De gebruikelijke waarden, zoals pagat.com en het reglement van de federatie ze geven:

  • driekaart (drie opeenvolgende kaarten van één kleur): 20
  • vierkaart: 50
  • stuk (heer en vrouw van troef): 20, en samen met een driekaart 40, met een vierkaart 70
  • vier gelijke kaarten: 100
  • vier boeren: in veel clubs 200, in andere 100

Roem telt alleen als de partij die de slag wint het meldt voordat de slag wordt omgedraaid. Het reglement van de federatie zegt bovendien dat je niet verplicht bent roem te melden. Een volledig overzicht met alle twijfelgevallen staat in het artikel over roem.

Schrijf roem altijd apart van de kaartpunten. Op het klassieke scoreformulier staat daar een eigen kolom voor. Zo kun je achteraf zien of 114 bestond uit 94 punten en 20 roem, of uit 114 kaartpunten – en dat maakt uit voor de vraag of iemand nat was.

Stap 4: controleren op nat

Nu de belangrijkste stap. Tel alle punten in de ronde bij elkaar: 162 plus de roem van beide partijen. De spelende partij moet daarvan meer dan de helft hebben, haar eigen roem meegerekend.

Voorbeeld zonder roem: Wij spelen en halen 81. De helft van 162 is 81, dus Wij hebben niet méér dan de helft. Nat. Het reglement van de federatie noemt daarom 82 als minimum.

Voorbeeld met roem: Wij spelen en halen 88 kaartpunten. Zij hebben 74 kaartpunten en meldden 50 roem (een vierkaart). Totaal is 162 + 50 = 212, de helft is 106. Wij hebben 88 en geen roem: nat, ondanks dat ze meer kaartpunten hadden.

Over gelijk spel bestaat soms verwarring, omdat sommige bronnen het formuleren als 'meer punten dan de tegenpartij' en andere als 'meer dan de helft'. In beide formuleringen is precies de helft niet genoeg. Meer daarover in Wanneer ben je nat bij klaverjassen?.

Is een partij nat, dan krijgt ze 0. De tegenpartij krijgt 162 plus haar eigen roem. Of ook de roem van de natte partij naar de tegenpartij gaat, verschilt per club; Wikipedia beschrijft de variant waarbij alle roem overgaat.

Stap 5: pit

Haalt de spelende partij alle acht slagen, dan heet dat pit (ook pan of mars). Ze krijgt dan 162 plus 100 extra, en die 100 wordt meestal bij de roem geschreven. Twee uitzonderingen die vaak vergeten worden:

  • Alle punten halen maar één slag niet is geen pit. Ook als die ene slag uit twee zevens en twee achten bestaat.
  • Haalt de partij die níét speelt alle slagen, dan is de spelende partij gewoon nat. Sommige clubs geven dan extra punten (tegenpit), maar dat is een huisregel.

Rekenvoorbeeld van één volledige ronde

Gebeurtenis Wij (spelen) Zij
Kaartpunten inclusief laatste slag 104 58
Roem gemeld 20 (stuk) 20 (driekaart)
Totaal in de ronde 124 78
Helft van 162 + 40 = 101 124 is meer dan 101 → niet nat
Op het formulier 104 + 20 58 + 20

Was Wij op 96 kaartpunten blijven steken, dan was het 96 + 20 = 116 tegen 66 + 20 = 86. Nog steeds niet nat (meer dan 101). Op 80 kaartpunten: 100 tegen 102, wel nat.

Na 16 rondes: de eindstand

Een volledige partij is meestal een 'boompje' van 16 rondes, waarin iedereen vier keer geeft. Sommige gezelschappen spelen liever tot 1.500 punten. Tel aan het eind kaartpunten en roem van alle rondes op; de partij met het hoogste totaal wint.

Wie het rekenwerk liever niet zelf doet: in Kaartblok vul je per ronde alleen de punten van één kant, de roem-knoppen en eventueel nat of pit in, en de app maakt de 162 − x, de nat-controle en het totaal. Het blijft verstandig om vooraf af te spreken welke huisregels gelden, want daar ontstaan de meeste discussies – niet in de rekensom.

Kaartblok – klaverjas score

Roem, nat en pit vanzelf uitgerekend – Rotterdams, Amsterdams of volgens jullie huisregels.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Waarom is het totaal bij klaverjassen 162?

De 32 kaarten zijn samen 152 punten waard (62 in de troefkleur, 30 in elke andere kleur). Wie de laatste slag haalt krijgt er 10 bij. 152 + 10 = 162, zonder roem.

Hoeveel punten heb je minimaal nodig als je speelt?

Zonder roem minstens 82 van de 162. Is er roem gemeld, dan moet de spelende partij meer dan de helft halen van alle punten inclusief alle roem.

Bronnen

  1. Klaverjassen — Wikipedia
  2. Klaverjassen (Amsterdam version) — pagat.com (John McLeod)
  3. Gouden Boekje – Internationaal wedstrijdreglement klaverjassen, Amsterdams systeem (1976) — Nederlandse Klaverjas Federatie
  4. Spelregels klaverjassen — garsthuizen.info

Meer artikelen