Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen

Klein vaarbewijs halen: het stappenplan van boek tot pasje (2026)

Zo haal je je klein vaarbewijs: examen kiezen, reserveren via Mijn CBR, examen op een scherm, Gezondheidsverklaring en pas aanvragen. Met termijnen en kosten.

Een klein vaarbewijs haal je in vijf stappen: bepalen welk vaarbewijs je nodig hebt, leren en een theorie-examen reserveren, het examen maken bij een CBR-locatie, daarna de Gezondheidsverklaring recreatievaart invullen en ten slotte de pas aanvragen. Een praktijkexamen is er niet. Je moet 18 jaar zijn om het vaarbewijs te krijgen, en de volgorde is belangrijk: eerst slagen, dan pas de Gezondheidsverklaring.

Hieronder elke stap zoals het CBR hem in november 2026 op zijn stappenpagina beschrijft, aangevuld met wat je in de praktijk tegenkomt.

Stap 1: kies KVB 1 of KVB 2

Een vaarbewijs is verplicht voor boten die harder kunnen dan 20 km/u en voor pleziervaartuigen vanaf 15 meter. Is je boot korter dan 15 meter en kan hij niet harder dan 20 km/u, dan heb je geen vaarbewijs nodig.

De keuze tussen de twee varianten draait om het vaargebied, niet om de boot:

Klein vaarbewijs 1 Klein vaarbewijs 2
Waar Rivieren, kanalen, meren en de Gouwzee Daarnaast Westerschelde, Oosterschelde, Markermeer, IJmeer, IJsselmeer, Waddenzee, Eems/Dollard
Examens Theorie KVB 1 Theorie KVB 1 én theorie KVB 2
Internationaal ICC Inland waters ICC Inland + Coastal waters

Twijfel je, lees dan eerst het verschil tussen vaarbewijs 1 en 2. Veel mensen beginnen met KVB 1 en doen KVB 2 later, wanneer ze toch het IJsselmeer op willen.

Stap 2: leren en reserveren

Het CBR schrijft geen leermethode voor. Je kunt zelf studeren met een theorieboek, een online cursus volgen, lessen nemen bij een vaaropleider of dat combineren. Een vergelijking van die routes vind je in cursus, boek of app.

Reserveren kan op drie manieren:

  1. Via Mijn CBR. Je logt in met DigiD, kiest zelf datum, tijd en locatie en betaalt meteen.
  2. Via je opleider. Die reserveert voor je, vaak als onderdeel van een cursus.
  3. Met een aanvraagformulier. Voor wie geen DigiD heeft. Het CBR plant dan een examen in; je geeft je voorkeurslocatie en de dagen waarop je niet kunt door.

Bij het reserveren geef je ook aan of je extra tijd, individuele begeleiding of een tolk wilt. Daar hoort een toeslag bij, en voor een examen 's avonds of in het weekend betaal je ook iets extra.

Wanneer reserveren?

Er is geen vaste examenperiode zoals bij sommige andere examens; het CBR neemt het hele jaar door af. Wie in april of mei het water op wil, doet er goed aan in de winter te leren en het examen niet pas in het voorjaar te plannen. Dan is er ruimte voor een herkansing en voor de wachttijd van de Gezondheidsverklaring.

Stap 3: de examendag

Je maakt het examen op een scherm bij een CBR-locatie. Neem mee:

  • je reserveringsnummer (staat in de bevestiging);
  • een geldig identiteitsbewijs;
  • voor KVB 2 ook een koersplotter, geodriehoek of parallelliniaal, en een scheepspasser of potloodpasser.

Kladpapier, pen en rekenmachine krijg je van het CBR, en een vergrootglas kun je vragen. Voor KVB 2 ligt er een examenkaart klaar.

Bij binnenkomst meld je je aan bij een zuil met je reserveringsnummer, en daarna wacht je tot je nummer verschijnt. Je spullen gaan in een kluisje, behalve je identiteitsbewijs. Met een handscanner wordt gecontroleerd of je niets meeneemt wat niet mag.

Examen Vragen Tijd Slagen
KVB 1 40 60 minuten 56 van de 80 punten
KVB 2 27 90 minuten 35 van de 50 punten

De uitslag zie je direct na afloop op het scherm. Volgens het CBR blijft een behaalde uitslag altijd geldig, dus je hoeft KVB 2 niet in hetzelfde jaar te doen als KVB 1. Hoe de punten werken, staat uitgebreid in hoe je 56 punten haalt.

Stap 4: de Gezondheidsverklaring recreatievaart

Pas als je alle examens hebt gehaald, vul je de Gezondheidsverklaring recreatievaart in. Het is een vragenlijst over onder meer zien, horen, medicijnen en lichamelijke beperkingen. Hij kost € 13,25.

Invullen kan via Mijn CBR met DigiD (betalen met iDeal of creditcard) of op papier; dat formulier vraag je telefonisch aan bij de klantenservice.

Binnen vier weken krijg je bericht. Er zijn grofweg drie uitkomsten:

  • Direct akkoord. Je mag het vaarbewijs aanvragen, en dat moet binnen zes maanden. Daarna vervalt het besluit en begin je opnieuw.
  • Meer informatie nodig. Je krijgt een verwijzing naar een arts, met een code waarmee die de vragen digitaal invult. Soms volgt nog een specialist of scheepvaartarts. De rekening van de arts betaal je zelf.
  • Akkoord met beperking. Bijvoorbeeld een vaarbewijs dat maar een aantal jaren geldt, of de verplichting om een bril of hoortoestel te dragen. Dat komt als code op je pas.

Na een artsbezoek is de termijn korter: dan moet je de pas binnen drie maanden aanvragen.

Stap 5: de pas aanvragen

Met een positief besluit vraag je het vaarbewijs aan. Dat kost € 12,70. De pas komt per post en is meteen ook een internationaal vaarbewijs (ICC).

Je hoeft het klein vaarbewijs in de regel niet te verlengen. Het CBR noemt als uitzondering een vaarbewijs dat vanwege je medische situatie voor een kortere periode is afgegeven. Verandert je gezondheid wezenlijk, bijvoorbeeld door diabetes of een oogoperatie, dan vul je opnieuw een Gezondheidsverklaring in.

Wat je onderweg vaak vergeet

  • Leeftijd. Het examen kun je jonger doen, maar het vaarbewijs zelf wordt volgens artikel 27 van de Binnenvaartwet niet afgegeven aan wie nog geen 18 is.
  • Vrijstelling. Heb je al een ander vaarbewijs of een maritiem diploma, kijk dan eerst of je vrijstelling kunt krijgen. Een vrijstellingsverzoek kost € 29,65 en kan je een heel examen schelen.
  • Registratie van je boot. Een snelle motorboot moet bij de RDW geregistreerd zijn. Dat staat los van je vaarbewijs.
  • Oefenen met tijdsdruk. Zestig minuten voor veertig vragen is ruim, maar KVB 2 met kaartwerk niet. Doe minstens een paar proefexamens op tijd. In Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen kun je dat met dezelfde puntentelling als het CBR, ook voor de vier invulvragen van KVB 2.

Kort samengevat

Stap Wat Kosten (2026)
1 Kiezen KVB 1 of 2 –
2 Leren en reserveren lesmateriaal naar keuze
3 Theorie-examen € 53,15 (KVB 1), € 63,25 (KVB 2)
4 Gezondheidsverklaring € 13,25
5 Pas aanvragen € 12,70

Wie alleen KVB 1 haalt, betaalt aan het CBR dus € 79,10. Voor KVB 2 komt daar € 63,25 bij.

Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen

KVB 1 en KVB 2: vaarregels, lichten, betonning, geluidsseinen en kaartpassen in korte rondjes.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het om een klein vaarbewijs te halen?

Het studeren bepaalt het meeste. Na het examen krijg je binnen vier weken bericht over je Gezondheidsverklaring; daarna vraag je de pas aan, die per post komt. Reken na je examen op enkele weken tot de pas binnen is.

Moet ik eerst de Gezondheidsverklaring invullen of eerst examen doen?

Eerst alle examens. Het CBR adviseert dat expliciet, omdat het besluit over je gezondheid maar een beperkte tijd geldig is: na een positief besluit heb je zes maanden om het vaarbewijs aan te vragen.

Hoe oud moet je zijn voor een klein vaarbewijs?

Je kunt het vaarbewijs aanvragen vanaf 18 jaar. Dat staat in artikel 27 van de Binnenvaartwet en op de CBR-site.

Bronnen

  1. Stappen vaarbewijs recreatievaart halen — CBR (2026-11-20)
  2. Reserveren theorie-examen vaarbewijs recreatievaart — CBR (2026-11-20)
  3. Hoe gaan de theorie-examens vaarbewijs? — CBR (2026-11-20)
  4. Gezondheidsverklaring recreatievaart — CBR (2026-11-20)
  5. Binnenvaartwet, artikel 27 — wetten.overheid.nl (2026-11-20)

Meer artikelen