Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen

Ongevallen met recreatievaart 2025: 143 ernstige incidenten en wat je ervan leert

In 2025 was recreatievaart betrokken bij 143 (zeer) ernstige ongevallen, tegen 101 in 2024. Vooral eenzijdige ongevallen stegen. De cijfers en de lessen.

In 2025 was de recreatievaart op de Nederlandse binnenwateren betrokken bij 143 ernstige of zeer ernstige ongevallen, tegen 101 een jaar eerder. Het aantal eenzijdige ongevallen met recreatievaart, waarbij geen ander schip betrokken is, steeg van 65 naar 104. Ook ernstige ongevallen tussen beroeps- en recreatievaart namen toe: van 1 in 2024 naar 11 in 2025, waar het tienjarig gemiddelde op 5 ligt.

Die cijfers staan in de jaarlijkse ongevallenbrief die de minister van Infrastructuur en Waterstaat op 25 juni 2026 naar de Tweede Kamer stuurde. Ze zijn gebaseerd op de SOS-database van Rijkswaterstaat.

De cijfers op een rij

Alle ernstige en zeer ernstige scheepsongevallen op de binnenwateren, inclusief zeehavens, verdeeld naar wie erbij betrokken was:

Jaar Alleen beroepsvaart Alleen recreatievaart Beroeps- én recreatievaart Totaal
2016 104 55 4 163
2019 77 78 5 160
2022 108 71 9 188
2023 112 90 6 208
2024 120 100 1 221
2025 104 132 11 247

Voor het eerst lag het aantal ernstige ongevallen met alleen recreatievaart duidelijk boven dat met alleen beroepsvaart. In tien jaar is het meer dan verdubbeld.

In totaal registreerde Rijkswaterstaat in 2025 op de binnenwateren 1.292 ongevallen, waarvan 247 (zeer) ernstig. Er vielen 8 doden en 67 gewonden, allebei boven het langjarig gemiddelde.

Wat telt als "ernstig"?

De brief bedoelt ongevallen waarbij een schip niet meer verder kan of mag, waarbij ernstige schade ontstaat aan lading, infrastructuur of milieu, waarbij de vaarweg volledig gestremd raakt, of waarbij doden of zwaargewonden vallen. Kleinere aanvaringen en schades vallen onder "andersoortige ongevallen".

Een kanttekening bij de cijfers

De minister schrijft er zelf bij dat niet ieder incident wordt gemeld of geregistreerd, en dat de toedracht niet altijd wordt onderzocht. Een stijging kan dus deels ook komen door beter melden. De langjarige trend bij eenzijdige ongevallen met recreatievaart wordt echter al jaren gezien, ook in het onderzoek naar het klein vaarbewijs van april 2026.

De dodelijke ongevallen van 2025

De acht doden vielen bij zeven ongevallen:

  • drie aanvaringen tussen beroeps- en recreatievaart;
  • drie ongevallen met alleen recreatievaart, met in totaal drie doden: twee explosies en één aanvaring tussen twee schepen;
  • één aanvaring van een binnenvaartschip met een werkvaartuig, met twee doden.

Twee explosies in één jaar laten zien dat brandstof en gas aan boord geen detail zijn.

Wat je eruit kunt leren als schipper

De cijfers zeggen niet precies wat er misging, maar ze passen bij de risico's die Rijkswaterstaat en het KVB-examen al jaren benoemen. Een paar lessen die direct terug te voeren zijn op regels die in het examen voorkomen:

1. Blijf uit de dode hoek van de beroepsvaart

Rijkswaterstaat waarschuwt dat de schipper van een vrachtschip honderden meters voor zijn boeg niet kan zien wat er op het water ligt; de site spreekt van meer dan 350 meter. Kun je de stuurhut niet zien, dan ziet de schipper jou ook niet. Schepen van 20 meter en langer hebben bovendien voorrang op kleine schepen.

2. Snel varen vraagt meer dan een vaarbewijs

Bij een snelle motorboot moet de bestuurder volgens BPR artikel 8.05 zitten op de bestuurdersplaats (tenzij de boot staand varen veilig toelaat) en steeds de dodemansinrichting gebruiken. Wie staand stuurt zonder gesloten stuurhut, moet een reddingsvest dragen. Rijkswaterstaat herhaalt: draag het dodemanskoord als je harder gaat dan 20 km/u. Hoe het zit met de maximumsnelheden en snelvaargebieden, lees je in snelvaren in 2026.

3. Brandstof, gas en motorruimte

Explosies ontstaan vaak bij tanken of starten. Ventileer de motorruimte, controleer gasleidingen en zorg dat iedereen weet waar de blusser zit. In het examen KVB 1 hoort dit bij eindterm B, veiligheidsmaatregelen.

4. Zicht en weer

Rijkswaterstaat noemt een verbod om zonder radar te varen bij zicht onder de 1.000 meter, en raadt aan om 's nachts en bij mist het water te mijden. Controleer voor vertrek het weerbericht en de bedientijden van bruggen en sluizen op vaarweginformatie.nl.

5. Ken je lichten en geluidsseinen

Bij aanvaringen in het donker draait alles om het juist lezen van lichten. Twee toplichten boven elkaar, alleen een rood boordlicht: wat doet dat schip? Zie lichtenleer voor het KVB voor een overzicht per situatie.

Wat het ministerie gaat doen

Na twee onderzoeken door Rijkswaterstaat heeft het ministerie met de recreatievaartsector maatregelen geïnventariseerd en geprioriteerd. In de zomer van 2026 werd een deel ingevoerd, vooral rond kennis, informatievoorziening en veiligheid aan boord. Over de overige, "strategische" maatregelen wil het ministerie nog in 2026 beslissen.

Het platform Varen doe je Samen blijft de voorlichting in het vaarseizoen verzorgen. En in de Kamerbrief over het klein vaarbewijs staat dat het ministerie extra eisen voor snelvarende recreatievaart overweegt.

Waarom dit telt voor je examen

Het examen KVB 1 bestaat voor bijna de helft uit wettelijke bepalingen (18 van de 40 vragen in de exameneisen). Dat voelt soms als droge stof, maar juist die regels gaan over de situaties uit deze cijfers: wie wijkt uit, wat betekent een licht, hoe hard mag je hier. In Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen staat bij elke vraag over vaarregels, lichten en geluidsseinen het artikel uit het reglement, zodat je ziet waar een regel vandaan komt in plaats van alleen het goede antwoord te onthouden.

Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen

KVB 1 en KVB 2: vaarregels, lichten, betonning, geluidsseinen en kaartpassen in korte rondjes.

Download in de App Store

Veelgestelde vragen

Hoeveel doden vielen er in 2025 op de Nederlandse binnenwateren?

Acht, bij zeven scheepsongevallen. Bij drie ongevallen met recreatievaart vielen drie doden: twee explosies en één aanvaring tussen twee schepen. Daarnaast kwamen drie dodelijke aanvaringen tussen beroeps- en recreatievaart.

Wat is een eenzijdig ongeval?

Een ongeval waarbij alleen het eigen schip betrokken is, zoals brand, explosie, omslaan of zinken, zonder aanvaring met een ander schip of een object.

Bronnen

  1. Kamerstuk 31 409, nr. 507: Ongevalscijfers scheepvaart 2025 — Tweede Kamer / Officiële Bekendmakingen (2026-06-25)
  2. Kamerstuk 31 409, nr. 505: Onderzoek klein vaarbewijs — Tweede Kamer / Officiële Bekendmakingen (2026-04-15)
  3. Vaarregels en -tips voor de pleziervaart — Rijkswaterstaat (2026-11-20)
  4. Binnenvaartpolitiereglement, art. 8.05 — wetten.overheid.nl (2026-11-20)

Meer artikelen