Wat is een normaal bloedgas? Normaalwaarden in kPa en mmHg vergeleken
Normaalwaarden arterieel bloedgas: pH 7,35–7,45, pCO₂ ca. 4,7–6,0 kPa (35–45 mmHg), HCO₃⁻ 22–26, BE ±2–3. Waarom Nederlandse labs verschillen en hoe je omrekent.
Een normaal arterieel bloedgas heeft een pH van 7,35–7,45, een pCO₂ van ongeveer 4,7–6,0 kPa (35–45 mmHg), een bicarbonaat van 22–26 mmol/l en een base excess rond 0 (ongeveer −2 tot +2 of −3 tot +3 mmol/l, afhankelijk van het lab). De pH-grenzen zijn overal gelijk; voor pCO₂ en BE hanteren laboratoria net andere grenzen en soms een andere eenheid. Toets een uitslag daarom altijd aan de referentie van het lab dat hem leverde.
Dit is studiemateriaal en geen klinisch advies.
Twee Nederlandse ziekenhuizen naast elkaar
Omdat er geen openbare landelijke tabel is, kijken we naar twee ziekenhuizen die hun waarden online zetten. Het Deventer Ziekenhuis rapporteert in kPa; het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda in mmHg (referentietabel versie augustus 2026).
| Parameter (arterieel, volwassene) | Deventer Ziekenhuis | Groene Hart Ziekenhuis |
|---|---|---|
| pH | 7,35–7,45 | 7,35–7,45 |
| pCO₂ | 4,2–6,2 kPa | 35–48 mmHg (≈ 4,7–6,4 kPa) |
| pO₂ | 9,5–13,5 kPa | 75–100 mmHg (≈ 10,0–13,3 kPa) |
| HCO₃⁻ | 22–26 mmol/l | 21,0–27,0 mmol/l (> 7 jaar) |
| Base excess | −2,5 tot +2,5 mmol/l | −3 tot 3 mmol/l |
| O₂-saturatie | 0,95–1,00 | 95–98 % |
Wat opvalt: de pH-grenzen zijn identiek, maar de pCO₂-ondergrens verschilt (4,2 tegenover ongeveer 4,7 kPa), net als de BE-grenzen. Een pCO₂ van 4,5 kPa is in Deventer normaal en in Gouda net te laag. Daarom is "verlaagd" of "verhoogd" op een uitslag altijd relatief.
En in het buitenland?
Wie een Engels of Scandinavisch leerboek gebruikt, ziet weer andere getallen. Een korte vergelijking met openbare labtabellen:
| Bron | pCO₂ | BE |
|---|---|---|
| Fimlab, Finland (2026) | 4,5–6,0 kPa | ±3,0 |
| sundhed.dk, Denemarken (2025) | vrouwen 4,3–5,7 / mannen 4,7–6,0 kPa | vrouwen −3,0 tot +2,0 / mannen −1,5 tot +3,0 |
| MSD Manual (VS, leerboekwaarden) | respiratoire acidose bij > 40 mmHg, alkalose bij < 38 mmHg | — |
Het Deense Lægehåndbogen geeft aparte grenzen voor vrouwen en mannen; vrouwen hebben gemiddeld een iets lagere pCO₂. Het MSD Manual werkt met definities rond een "ideale" waarde van 40 mmHg in plaats van met een referentie-interval – handig voor de formules, maar anders dan een labuitslag.
Arterieel, veneus of capillair?
Veneus bloed bevat meer CO₂ en minder zuurstof. De DZ-labgids noemt voor veneus bloed:
| Parameter | Arterieel | Veneus |
|---|---|---|
| pH | 7,35–7,45 | 7,30–7,40 |
| pCO₂ | 4,2–6,2 kPa | 5,5–6,7 kPa |
| HCO₃⁻ | 22–26 | 24–28 |
Het Finse laboratorium Fimlab vermeldt voor capillair bloed dezelfde pH- en pCO₂-grenzen als voor arterieel bloed, maar géén pO₂-referentie: uit een capillair bloedgas beoordeel je geen oxygenatie.
Omrekenen zonder rekenmachine
| kPa | mmHg (afgerond) |
|---|---|
| 4,0 | 30 |
| 4,7 | 35 |
| 5,3 | 40 |
| 6,0 | 45 |
| 6,7 | 50 |
| 8,0 | 60 |
| 10,0 | 75 |
Vuistregel: kPa × 7,5 = mmHg. De formules van Winters en de compensatieregels uit Amerikaanse bronnen zijn in mmHg geschreven; reken dus eerst om. Een stappenplan met deze regels vind je in bloedgas interpreteren in vijf vragen.
Normaalwaarden bij kinderen en pasgeborenen
De DZ-labgids vermeldt afwijkende neonatale waarden: op dag 1 arterieel pH 7,10–7,35, pCO₂ 4,0–8,0 kPa en BE −10 tot −2 mmol/l. Ook het GHZ heeft voor HCO₃⁻ aparte leeftijdsgrenzen (bijvoorbeeld 16,3–23,9 mmol/l tussen 2 maanden en 2 jaar). Volwassenengrenzen zijn dus niet bruikbaar bij jonge kinderen.
Wat zegt een "normale" uitslag?
Een referentie-interval omvat meestal ongeveer 95 % van gezonde mensen. Twee consequenties:
- Een waarde net buiten de grens is niet automatisch pathologisch. Een pCO₂ van 6,3 kPa bij een gezonde jongvolwassene kan meetvariatie of individuele variatie zijn.
- Een waarde binnen de grens is niet automatisch goed. Bij een metabole acidose is een "normale" pCO₂ van 5,3 kPa juist te hoog, omdat de longen hadden moeten compenseren. Dat zie je alleen als je de waarden ten opzichte van elkaar beoordeelt.
Bij patiënten met chronische longziekte kan het lichaam bovendien op een ander evenwicht ingesteld zijn. Hoe dat eruitziet, staat in het artikel over bloedgassen bij COPD.
Leren met wisselende eenheden
In de app Gasklar kies je zelf of je in kPa of mmHg oefent, zodat je kunt trainen met de eenheid van het ziekenhuis waar je stage loopt. De casussen zijn zo gekozen dat ze bij de eenvoudige vragen duidelijk binnen of buiten de gangbare leerboek- en labgrenzen vallen, zodat het antwoord niet afhangt van een randgeval.
Zuur-base stap voor stap voor studenten verpleegkunde en geneeskunde – voor onderwijs, niet voor patiëntenzorg.
Download in de App StoreVeelgestelde vragen
Rapporteren Nederlandse ziekenhuizen pCO₂ in kPa of in mmHg?
Beide komen voor. Het Deventer Ziekenhuis vermeldt pCO₂ in kPa (4,2–6,2), de referentietabel van het Groene Hart Ziekenhuis (versie augustus 2026) in mmHg (35–48). Kijk dus altijd naar de eenheid op de uitslag.
Hoe reken ik mmHg om naar kPa?
Vermenigvuldig mmHg met 0,133 (of deel door 7,5). 40 mmHg is ongeveer 5,3 kPa; 60 mmHg is ongeveer 8,0 kPa.
Bronnen
- pH bloedgas arterieel – Labgids Deventer Ziekenhuis — Deventer Ziekenhuis
- Referentiewaardenlijst KCHL, versie augustus 2026 — Groene Hart Ziekenhuis (2026-08)
- Verikaasututkimuspaketit (3647 aB-VeKaas), versio 2.1 — Fimlab Laboratoriot (Finland) (2026-06-02)
- Syrebase status – Lægehåndbogen — sundhed.dk (Denemarken) (2025-07-29)
- Acid-Base Disorders – MSD Manual Professional Edition — MSD Manuals (2026-09)