Zonder vaarbewijs varen: wat mag je met een sloep, en welke regels gelden toch?
Onder 15 meter en niet harder dan 20 km/u heb je geen vaarbewijs nodig. Wel gelden leeftijdsgrenzen (12, 16, 18), het alcoholverbod en alle vaarregels uit het BPR.
Je mag in Nederland zonder vaarbewijs varen met een boot die korter is dan 15 meter en niet harder kan dan 20 km/u. Dat geldt voor de meeste sloepen, huurbootjes, zeilboten en kano's. Maar "geen vaarbewijs" betekent niet "geen regels": je moet de minimumleeftijd halen om te sturen, je mag niet meer dan 0,5 promille alcohol op hebben, en alle vaarregels, lichten en borden uit het Binnenvaartpolitiereglement gelden gewoon.
Wanneer heb je wel een vaarbewijs nodig?
Het CBR zegt het kort: is je vaartuig korter dan 15 meter én kan het niet harder dan 20 km/u, dan is een vaarbewijs niet verplicht. Zodra één van beide niet klopt, wel.
| Boot | Vaarbewijs nodig? |
|---|---|
| Sloep van 7 meter, max. 15 km/u | nee |
| Sloep van 7 meter met motor die 30 km/u haalt | ja, ook als je langzaam vaart |
| Zeilboot van 9 meter | nee (zolang hij op de motor niet harder dan 20 km/u kan) |
| Motorjacht van 14 meter, max. 18 km/u | nee |
| Motorjacht van 16 meter | ja |
| Jetski / waterscooter | ja |
| Kano, sup, roeiboot | nee |
Het gaat om de topsnelheid die de boot kan halen, niet om de snelheid op dat moment. Twijfel je bij een tweedehands boot, vraag dan de motorgegevens na.
Overigens mag ook een snelle motorboot, mét vaarbewijs, op de meeste wateren niet harder dan 20 km/u, behalve op aangewezen snelvaargebieden (BPR art. 8.06). Meer daarover in snelvaren in 2026.
Minimumleeftijd om te sturen
Artikel 1.09 van het BPR bepaalt hoe oud de persoon aan het roer moet zijn:
| Vaartuig | Minimumleeftijd roerganger |
|---|---|
| Snelle motorboot (kan harder dan 20 km/u) | 18 jaar |
| Klein motorschip (geen snelle motorboot) | 16 jaar |
| Zeilschip van 7 meter of langer | 16 jaar |
| Open motorbootje korter dan 7 meter, max. 13 km/u | 12 jaar |
Voor kleinere zeilboten en roeiboten noemt het artikel geen minimumleeftijd. Wel moet de persoon aan het roer "bekwaam" zijn, en de schipper blijft verantwoordelijk.
In de praktijk: een twaalfjarige mag een klein elektrisch huurbootje sturen dat niet harder kan dan 13 km/u, maar de gewone sloep met een snellere motor pas vanaf zestien.
Alcohol: dezelfde grens als in het verkeer
Artikel 27 van de Scheepvaartverkeerswet verbiedt wie een varend schip voert of stuurt om te varen met meer dan 0,5 milligram alcohol per milliliter bloed (220 microgram per liter uitgeademde lucht). Dat geldt los van een vaarbewijs. Ook de schipper die het roer geeft aan iemand die te veel op heeft, overtreedt de regel.
Voor heel kleine bootjes (roeiboten, en zeil- of motorbootjes onder 5 meter die niet harder dan 6 km/u kunnen) is de regel anders geformuleerd: daar is het verbod gekoppeld aan het belemmeren van het verkeer. Voor een gewone sloep geldt de gewone grens. De I amsterdam-site over varen in Amsterdam zegt het simpel: geen alcohol achter het roer.
Regels die iedereen moet kennen
Voorrang
Ook zonder vaarbewijs gelden de voorrangsregels. Het belangrijkste in één zin: houd stuurboord (rechts), en geef grote schepen (20 meter of langer) de ruimte. Rijkswaterstaat waarschuwt dat een vrachtschip meer dan 350 meter voor de boeg een dode hoek kan hebben. De volledige volgorde staat in de voorrangsregels van het BPR.
Lichten
Ga je na zonsondergang nog varen, dan moet je de juiste lichten voeren. Een open motorbootje onder 7 meter dat niet harder kan dan 13 km/u mag volstaan met één wit rondomlicht; een gewone sloep heeft boordlichten nodig plus een toplicht en heklicht, of een wit rondomlicht (BPR art. 3.13). Heeft je huurboot geen lichten, dan hoort hij voor donker binnen te zijn.
Het BPR aan boord
Artikel 1.11 BPR schrijft voor dat er een actueel exemplaar van het Binnenvaartpolitiereglement aan boord is; een digitale versie op een telefoon mag ook. Die verplichting geldt niet voor een klein open schip. Een sloep zonder kajuit valt daar meestal onder; een kajuitboot niet.
Hinderlijke golfslag
Volgens artikel 6.20 BPR pas je je snelheid aan bij havenmonden, afgemeerde schepen, veerponten en werkzaamheden, zodat je geen schade veroorzaakt met je golven.
Huren in de stad: lokale regels
Steden hebben vaak eigen regels bovenop het BPR. In Amsterdam geldt volgens I amsterdam:
- maximaal 6 km/u op de grachten, langzamer als je toch te veel golven maakt;
- maximaal 12 passagiers plus schipper (sinds 23 mei 2019); grotere groepen alleen met een vergunde rondvaartboot en schipper;
- niet aanmeren onder bruggen, in smalle grachten, op kruisingen en bij reddingstrappen;
- geen versterkte muziek;
- tweetakt-buitenboordmotoren van vóór 2007 zijn niet toegestaan.
Vraag bij je verhuurder welke lokale regels gelden voor het gebied waar je vaart.
Waarom toch de theorie leren?
Het CBR raadt zelf aan de vaarregels te leren, ook als een vaarbewijs niet verplicht is. Het onderzoek naar het klein vaarbewijs uit 2026 laat zien dat gebruikers zich vooral zorgen maken over de kennis van andere vaarweggebruikers, en het aantal ernstige ongevallen met recreatievaart stijgt; zie de cijfers over 2025.
Je hoeft daarvoor geen examen te doen. De vaarregels (BPR en RPR) in Vaarbewijs 1 & 2 Oefenen zijn gratis te oefenen, met bij elke vraag het artikel erbij. Dat is genoeg om op een zaterdagmiddag te weten wie er voorgaat bij de brug.
KVB 1 en KVB 2: vaarregels, lichten, betonning, geluidsseinen en kaartpassen in korte rondjes.
Download in de App StoreVeelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd mag mijn kind een sloep besturen?
Een gewone kleine motorboot (geen snelle motorboot) mag volgens BPR art. 1.09 vanaf 16 jaar. Een open motorbootje korter dan 7 meter dat niet harder kan dan 13 km/u mag vanaf 12 jaar. Voor een snelle motorboot geldt 18 jaar.
Mag ik met mijn huurboot drinken?
Wie een varend schip voert of stuurt, mag niet meer dan 0,5 promille alcohol in het bloed hebben (Scheepvaartverkeerswet art. 27). Dat geldt ook zonder vaarbewijs. De schipper mag het roer ook niet geven aan iemand die te veel op heeft.
Telt de snelheid die ik vaar of wat de boot kan?
Wat de boot kan. Het CBR spreekt van een boot die sneller kan dan 20 km/u; ook als je rustig vaart, heb je met zo'n boot een vaarbewijs nodig.
Bronnen
- Stappen vaarbewijs recreatievaart halen — CBR (2026-11-20)
- Binnenvaartpolitiereglement, art. 1.09, 1.11, 3.13 en 8.06 — wetten.overheid.nl (2026-11-20)
- Scheepvaartverkeerswet, art. 27 — wetten.overheid.nl (2026-11-20)
- Op de boot in Amsterdam — I amsterdam (2026-11-20)
- Vaarregels en -tips voor de pleziervaart — Rijkswaterstaat (2026-11-20)